II SA/Gd 667/08
PostanowienieWSA w Gdańsku2008-10-10
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i rodzinną?Ratio decidendi
Sąd częściowo uwzględnił wniosek o przyznanie prawa pomocy, zwalniając wnioskodawcę z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, ze względu na jego niewysoki dochód w postaci renty. Jednocześnie odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w pełni swojej trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, nie przedkładając wszystkich wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło sądowi dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Wnioskodawca I. S. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał na niską rentę jako jedyne źródło utrzymania i ciężką chorobę. Sąd wezwał go do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i rodzinną, jednak wnioskodawca nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, w tym wyciągów z kont bankowych i oświadczenia o posiadanych pojazdach mechanicznych.Rozstrzygnięcie
Przyznano I. S. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu podania dotyczącego uciążliwości pracy zakładu ślusarsko-tokarskiego postanawia 1. przyznać I. S. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od niniejszej skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
I. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest renta w wysokości 657,40 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Podał nadto, że jest osobą bardzo ciężko chorą na raka mózgu, trzustki oraz astmę i zapalenie skóry.
W związku z powziętymi wątpliwościami, co do możliwości płatniczych i sytuacji majątkowej skarżącego Sąd, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 17 września 2008 r. wezwał go do przedłożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów źródłowych:
- odpisów złożonych przez wnioskodawcę zeznań podatkowych za rok 2007, jeśli osiągał dochody w roku podatkowym 2007,
- wyciągów wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu,
- dokumentów wskazujących, czyją własnością jest budynek mieszkalny przy ulicy [...] w C., jaka jest powierzchnia tego budynku, ile osób jest w nim zameldowanych i kto w tym domu zamieszkuje oraz kserokopię nakazu podatkowego w przedmiocie podatku od tejże nieruchomości,
- oświadczenia w przedmiocie wysokości dochodów rodziców, zamieszkujących razem z wnioskodawcą,
- oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych przez skarżącego pojazdów mechanicznych (podania marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości rynkowej).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca nadesłał pismo, zawierające oświadczenia następującej treści oraz dokumenty:
- PIT-40, z którego wynika, że w roku podatkowym 2007 osiągnął dochód w kwocie 7 169,52 rocznie,
- decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości zlokalizowanej przy ulicy [...] w C. za rok 2008 w wysokości 315 zł rocznie,
- oświadczenie, iż właścicielami w/w nieruchomości są jego rodzice K. i Z. S.,
- oświadczenie, iż dochody jego rodziców są ich prywatną sprawą.
Wnioskodawca nie przedłożył wyciągów z kont bankowych, ani też nie złożył oświadczenia o nieposiadaniu takich kont. Ponadto, nie złożył żadnego oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na siebie pojazdów mechanicznych.
Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy).
Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach.
W ocenie sądu, wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie, przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Wnioskodawca posiada stały dochód w postaci renty, z uwagi jednak na fakt, że dochód ten jest niewysoki, wniosek skarżącego w przedmiocie prawa pomocy został częściowo uwzględniony. Zauważyć jednak należy, że wnioskodawca – wbrew zobowiązaniu sądu – nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości dotyczących jego sytuacji rodzinnej i finansowej. Wezwanie o nadesłanie wyciągów z kont bankowych oraz o oświadczenie, czy wnioskodawca jest właścicielem pojazdów mechanicznych - pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Wyjaśnienia złożone w piśmie z dnia 2 października 2008 r. (data stempla pocztowego) zatem bardzo wybiórczo przedstawiają okoliczności związane z sytuację finansową strony, a w istocie prezentują jej stanowisko w zakresie zasadności skargi. Te ostatnie zaś okoliczności nie są przedmiotem postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy. Ponadto wyjaśnić należy, iż wprawdzie dochody rodziców skarżącego są ich prywatną sprawą, jednakże – w sytuacji, gdy skarżący zamieszkuje z rodzicami, a jednocześnie stara się o uzyskanie prawa pomocy – zobowiązanie do ich ujawnienia nie powinno budzić wątpliwości. Szczególnie istotny w tym kontekście jest podział kosztów między domownikami, związanych z zamieszkiwaniem we wspólnym domostwie.
Mając zatem na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło