II SA/Gd 667/14

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-03-09

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która posiada oszczędności w wysokości 15 000 zł, traktowane jako zabezpieczenie przyszłych problemów związanych z kredytem hipotecznym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Osoba ubiegająca się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która posiada oszczędności w wysokości 15 000 zł, traktowane jako zabezpieczenie przyszłych problemów związanych z kredytem hipotecznym, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy, jeśli te oszczędności pozwalają na poniesienie częściowych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Ciężar udowodnienia sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na dochody, wydatki związane z utrzymaniem rodziny, kredytem hipotecznym i posiadane oszczędności w wysokości 15 000 zł, które traktuje jako zabezpieczenie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że posiadane oszczędności pozwalają na poniesienie częściowych kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie Nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. S. S., skarżący w niniejszej sprawie postanowienie w sprawie nałożenia na niego grzywny w wysokości 10 tys. złotych celem przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wskazał w złożonym formularzu, że jego rodzina liczy 5 osób, w tym troje uczących się dzieci. Najstarsza córka studiuje we Wrocławiu i miesięczny koszt jej utrzymania oscyluje koło kwoty 1300 zł. Dom z 1937 r. został zakupiony na kredyt we frankach szwajcarskich i obecnie miesięczna rata wynosi 2300 zł. Średni miesięczny koszt opłaty mediów to kwota 900 zł. Z dochodu rodziny zostaje około 2500 zł na pozostałe wydatki. Oszczędności w wysokości 15000 zł to zabezpieczenie problemów związanych z kredytem hipotecznym i pieniądze to pochodzą z pożyczki uzyskanej z zakładzie pracy. Dochód rodziny stanowi wynagrodzenie za pracę skarżącego w kwocie 6200 zł i jego małżonki 2900 zł. Rodzina posiada dwa auta osobowe KIA rok prod. 2002 o wartości około 7 000 zł i seat rok prod. 1998 wartości około 3 000 zł. Przed przystąpieniem do oceny złożonego wniosku należy przypomnieć, że skarżący wnioskował o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym – poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej również jako "P.p.s.a."). W związku z powyższym wydaje się oczywistym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to forma dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się winno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty winny wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Mając jednak na względzie, że skarżący wskazał, iż posiada znaczne zasoby pieniężne na kwotę 15 tys. zł, referendarz stwierdził, że przemawia to przeciwko uznaniu skarżącego za osobę spełniającą przesłankę przyznania prawa pomocy w części. W sytuacji skarżącego nie ma okoliczności, które powodowałyby potrzebę nagłego przeznaczenia jego oszczędności na konsumujące je całkowicie, niezbędne życiowo wydatki. Jak bowiem podnosi skarżący są to środki, które traktuje jako zabezpieczenie potencjalnych przyszłych problemów związanych z gwałtownym wzrostem raty kredytu. W ocenie referendarza pomimo posiadane przez skarżącego oszczędności, pozwalają mu na poniesienie częściowych kosztów postępowania bez uszczerbku jego utrzymania koniecznego. W tym na uiszczenie wpisu w niniejszej sprawie, który wynosi 100 zł. W związku z tym nie uznano, aby skarżący spełniał przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i jej odmówiono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło