II SA/Gd 667/17
PostanowienieWSA w Gdańsku2018-03-22
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, posiadający znaczne oszczędności i stałe dochody, może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca posiadający znaczne oszczędności oraz stałe dochody nie wykazał, że poniesienie kosztów zastępstwa procesowego spowoduje taki uszczerbek, wobec czego prawo pomocy należy odmówić.Stan faktyczny
Wnioskodawca P. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej zaświadczenia o zgodności zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Posiada umiarkowaną niepełnosprawność, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, uzyskuje dochody z najmu i świadczenia rehabilitacyjnego, jest właścicielem nieruchomości oraz posiada oszczędności na rachunku bankowym w wysokości ponad 218 tys. zł. Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania.Rozstrzygnięcie
Odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 14 marca 2018 r., skarżący P. K. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Z oświadczenia wnioskodawcy o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), wynika, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczenia rehabilitacyjnego w wysokości 1.634,48 zł netto oraz dochodów z najmu w wysokości 1.600 zł netto, jest właścicielem mieszkania o powierzchni 80,8 m2 i wartości około 350.000 zł, garażu (którego powierzchni ani wartości nie podał) oraz lokalu usługowego o powierzchni 50,2 m2 i wartości 250.000 zł, współwłaścicielem (w 1/3 części) działki rolnej o obszarze 700 m2 (której wartości nie określił), posiada oszczędności w kwocie 218.207,59 zł zgromadzone na rachunku bankowym oraz samochód osobowy o wartości ponad 5.000 zł, nie posiada papierów wartościowych i innych praw majątkowych ani wierzytelności. Do swoich zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawca zaliczył opłaty wnoszone do spółdzielni mieszkaniowej, opłaty za usługi telekomunikacyjne oraz media w łącznej wysokości 1.644,28 zł miesięcznie oraz podatki w kwocie 1.141 zł kwartalnie.
Wnioskodawca oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani z rzecznikiem patentowym.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.– przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż prawo pomocy może być przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Owo wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek.
Zgodnie z informacjami podanymi przez wnioskodawcę posiada on znaczne oszczędności w kwocie 218.207,59 zł, która wielokrotnie przewyższa wysokość wynagrodzenia pełnomocnika procesowego z wyboru za sporządzenie skargi kasacyjnej od wyroku oraz reprezentowanie skarżącego przed sądem drugiej instancji, zaś wnioskodawca nie podał żadnych powodów, dla których nie może ww. kosztów uiścić z posiadanych oszczędności. Nadto podkreślenia wymaga, iż wnioskodawca uzyskuje stały i regularny dochód w łącznej wysokości 3.234,48 zł netto miesięcznie oraz dysponuje majątkiem, którego składnik (lokal usługowy) jest przez niego wynajmowany i stanowi jedno ze źródeł uzyskiwanego dochodu.
W tych okolicznościach – mając na uwadze w szczególności wysokość zadeklarowanych oszczędności – byłoby rzeczą zupełnie niezrozumiałą, gdyby koszty zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie musieli ponieść za wnioskodawcę inni podatnicy, których wpłaty podatkowe współtworzą budżet Państwa (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1040/13 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło