II SA/Gd 668/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem 22 sierpnia 2013 r. (data wpływu do Sądu) skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów źródłowych znajdujących się w aktach sprawy nadesłanych w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z 26 sierpnia 2013 r. ustalono, że wnioskodawczyni jest przedsiębiorcą prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą oraz prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni - zgodnie z oświadczeniem - nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 Euro. Źródłem dochodów wnioskodawczyni jest dochód z działalności gospodarczej w kwocie 3000 zł miesięcznie (według oświadczenia). Wnioskodawczyni jest właścicielką mieszkania o powierzchni 50 m2, które kupiła w kredycie. Swoje koszty utrzymania w skali miesiąca wnioskodawczyni oszacowała na 2450 zł (kredyt – 500 zł, utrzymanie mieszkania – czynsz, media, telefon – 700 zł, leki 200 zł, wyżywienie – 500 zł, ubrania 250 zł, paliwo 300 zł). W 2012 roku wnioskodawczyni dokonała sprzedaży szeregu nieruchomości gruntowych, powstałych na skutek podziału nieruchomości gruntowej, stanowiącej jej własność, w wyniku czego uzyskała łączną cenę sprzedaży - 863 210,85 zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że środki pieniężne pochodzące ze sprzedaży działek, stanowiących jej własność, a powstałych na skutek podziału nieruchomości, przeznaczyła, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, na wynagrodzenie dla projektanta i wykonawcy uzbrojenia przedmiotowych działek. Aktualnie na poczet tego wynagrodzenia wnioskodawczyni zapłaciła 250 199,59 zł. Ponadto, pieniądze ze sprzedaży działek wydatkowane zostały także na inne koszty związane z inwestycją, np.: na podłączenie energii oraz na prowadzenie bieżącej działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni załączyła zeznania podatkowej, z których wynika, że w 2012 r. zamknęła rok podatkowy ze stratą w wysokości 28 019,99 zł, a także przedstawiła wyciągi z kont bankowych. Analiza operacji na tych kontach wskazuje, że wnioskodawczyni nie posiada zadłużenia na rachunkach bankowych, zaś na rachunku walutowym – w Euro – posiada oszczędności w kwocie około 2000 Euro. Ponadto, z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, że posiada ona dwa samochody [...], rocznik 2010 i 2011 o łącznej wartości – według oświadczenia – 90 000 zł, jeden finansowany w systemie leasingowym. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym stanowi pomoc państwa przeznaczoną wyłącznie dla tych osób, które nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje bowiem, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 tej ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Mając na uwadze powyższe regulacje normatywne oraz wyżej wskazane okoliczności faktyczne uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że aktualnie poniesienie przez nią kosztów sądowych spowodować może skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Za powyższą oceną przemawia szereg okoliczności. Po pierwsze, wnioskodawczyni nie wykazała, że wydatkowała wszystkie środki pochodzące ze sprzedaży nieruchomości gruntowych w 2012 r. Przedstawione przez nią oświadczenia i dowody wskazują, że wydała jedynie pewną ich część (około 260 000 zł z ponad 860 000 zł, które uzyskała ze sprzedaży nieruchomości). Po drugie, analiza operacji bankowych na kontach wnioskodawczyni w żaden sposób nie potwierdza tezy o braku środków pieniężnych. Z wyciągów z rachunków bankowych wynika bowiem wprost, że wnioskodawczyni jako przedsiębiorca generuje określone przychody (niejednokrotnie wysokie) i na bieżąco reguluje ciążące na niej zobowiązania. Dokumenty obrazujące sytuację majątkową i dochodową działalności gospodarczej, wykonywanej przez wnioskodawczynię w szerszej perspektywie czasowej, również przeczą argumentacji zawartej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a fakt zaksięgowania straty na koniec 2012 roku, czy w poszczególnych miesiącach 2013 roku wcale nie przesądza automatycznie o złej kondycji finansowej przedsiębiorcy. Przesądza jedynie o tym, że koszty uzyskania przychodów są wyższe niż przychody, a biorąc pod uwagę przygotowania wnioskodawczyni do realizacji inwestycji związanej z budową osiedla domków jednorodzinnych, niewątpliwie należy liczyć się i wkalkulować w rachunek zysków i strat zwiększone koszty związane z zaprojektowaniem i przygotowaniem takiej inwestycji (instalacji gazowej, wodociągowej, elektrycznej, itd.). Po trzecie, wnioskodawczyni posiada także zasoby majątkowe w postaci mieszkania i dwóch samochodów ciężarowych, co również wskazuje na jej status majątkowy, przeczący tezie, że jest ona osoba ubogą. Wreszcie, należy zauważyć, że wnioskodawczyni nie ma nikogo na utrzymaniu, a więc uzyskiwane dochody może przeznaczać wyłącznie na swoje potrzeby. W ocenie referendarza koszty sądowe niniejszej sprawy nie spowodują uszczerbku, o którym mowa w ww. przepisach. W ocenie referendarza rozpatrującego złożony wniosek, za przyznaniem skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie przemawia również mnogość postępowań sądowoadministracyjnych zainicjowanych przez stronę. Zestawienie łącznej wysokości wszystkich ewentualnych kosztów, które w tych sprawach skarżąca musi ponieść z aktualnym stanem jej majątku i finansów, w tym środkami zgromadzonymi na rachunkach bankowych wyklucza uznanie, że wnioskodawczyni nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.