II SA/Gd 669/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi B. S. i W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 3 listopada 2005 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało wszczęte przeciwko zobowiązanym B. i W. małżonkom S. postępowanie egzekucyjne w przedmiocie wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w K. B., gmina K.. W tytule wykonawczym wskazano, iż powyższy obowiązek wynika z decyzji z dnia 18 sierpnia 2005 r., nr [...]. W dniu 3 grudnia 2005 r. B. i W. małżonkowie S. wnieśli zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skarżący wyjaśnili, iż z uwagi na swoją czasową nieobecność w miejscu zamieszkania nie odebrali przesyłki pocztowej zawierającej decyzję z dnia 18 sierpnia 2005 r. Przesyłka ta została uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 44 kpa. Z tej przyczyny wystąpili do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nakazującej rozbiórkę obiektu. W ocenie skarżących, okoliczność ta powoduje, iż decyzja na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy nie jest prawomocna, a zatem tytuł ten winien zostać uchylony, ewentualnie postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tego tytułu powinno zostać zawieszone. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 123 kpa oraz art. 20 § 1 pkt 4, art. 34 § 1, § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 1991 r., Nr 36, poz. 161 ze zm.) oddalił zarzuty. W uzasadnieniu organ przytoczył treść przepisu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uznał, iż zarzut skarżących dotyczący niedopuszczalności prowadzonej egzekucji administracyjnej z uwagi na złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie jest zasadny, albowiem do chwili wydania rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zajął stanowiska w przedmiocie tego wniosku. W zażaleniu na powyższe postanowienie B. i W. małżonkowie S. wnieśli o jego uchylenie. Zdaniem skarżących, złożony przez nich wniosek o przywrócenie terminu uzasadniał wstrzymanie podjętych przez organ czynności egzekucyjnych. Prowadzone postępowanie egzekucyjne powinno zatem, w ocenie skarżących, podlegać albo zawieszeniu do czasu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, albo umorzeniu z powodu jego przedwczesności. Skarżący wskazali ponadto, iż prowadzona w tych okolicznościach egzekucja naraża ich na niepowetowane straty. Postanowieniem z dnia 11 września 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., art. 80 ust. 2 pkt. 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie nie występuje sytuacja niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyjaśnił również, iż postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2006 r., nr [...] odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 18 sierpnia 2005 r. orzekającej rozbiórkę obiektu i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący B. i W. małżonkowie S. wnieśli o uchylenie postanowienia organu odwoławczego. W uzasadnieniu przytoczyli stanowisko organów zawarte w wydanych w sprawie postanowieniach i wskazali, iż na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej rozbiórkę obiektu wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Z tej przyczyny, w ocenie skarżących, postępowanie egzekucyjne winno być przez organy zawieszone. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu nieustosunkowanie się do zgłoszonego w zażaleniu wniosku o zawieszenie postępowania oraz nieustosunkowanie się do tych zarzutów zażalenia, które dotyczyły narażenia ich prowadzonym postępowaniem na niepowetowane straty. Skarżący również w skardze wskazali, iż prowadzona egzekucja naraża ich na straty, "tym bardziej, że część budowli wzniesiona została przed 1994 rokiem i podlega legalizacji". W ocenie skarżących, postanowienie organu odwoławczego zostało wydane z naruszeniem art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego z uwagi na nieustosunkowanie się przez organ do podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wniesienie zatem przez skarżących skargi na postanowienie organu z dnia 25 kwietnia 2006 r. odmawiające im przywrócenia terminu i stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania na decyzję orzekającą rozbiórkę obiektu, nie daje podstawy do wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał ponadto, iż w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 423/06 dotyczącej skargi na postanowienie z dnia 25 kwietnia 2006 r. Sąd nie wstrzymał wykonania decyzji z dnia 18 sierpnia 2005 r. nakazującej skarżącym rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie jest zasadna, albowiem postanowienia organów nie naruszają przepisów prawa. Cytowany przez organy w uzasadnieniach wydanych postanowień przepis art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) stanowi, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, 4. błąd co do osoby zobowiązanego, 5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, 8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, 10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27. W niniejszej sprawie skarżący twierdzą, iż z uwagi na złożony przez nich wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 18 sierpnia 2005 r. nakazującej im rozbiórkę obiektu służy im prawo do skutecznego wniesienia zarzutu w oparciu o punkt 6 w/w przepisu. W ocenie skarżących zarzut ten winien skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego, ewentualnie jego zawieszeniem. Stanowisko skarżących jest błędne. Podstawą wniesionego zarzutu nie może być bowiem złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 33 pkt 6 w/w ustawy, może wynikać z różnych przyczyn, jednak nie z tej na którą powołują się w niniejszej sprawie skarżący. W szczególności należy wyjaśnić skarżącym, iż tzw. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej może mieć miejsce w sytuacji, gdy decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nie jest ostateczna. Ostateczności decyzji nie uchyla jednakże sam fakt złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 16 § 1 zdanie 1 kodeksu postępowania administracyjnego decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Odwołanie nie służy natomiast od decyzji wydanych w II instancji oraz od decyzji organu I instancji, jeżeli strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i nie przywrócono jej tego terminu. Sprawy wykonalności decyzji w sposób generalny normują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 130 kpa stanowi: § 1. Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. § 2. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. § 3. Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy: 1) decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności ( art. 108 ), 2) decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. §4. Ponadto decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy jest zgodna z żądaniem wszystkich stron. Z powyższych przepisów wynika więc, że jeżeli od decyzji organu pierwszej instancji nie zostało wniesione w ustawowym terminie 14 dni odwołanie, to decyzja taka jest ostateczna i podlega wykonaniu. Dotyczy to zarówno wykonalności w trybie przymusowym ( postępowania egzekucyjnego ), jak i trybu wykonania dobrowolnego przez strony. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji sam w sobie nie powoduje uchylenia wykonalności i ostateczności decyzji. Nie ma więc żadnego wpływu na wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Dopiero postanowienie właściwego organu o przywróceniu terminu skutkuje uznaniem, iż odwołanie zostało wniesione w terminie i powoduje wstrzymanie wykonalności decyzji stosownie do art. 130 § 2 kpa. Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 60 kpa przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia właściwy organ administracji publicznej na żądanie strony może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia. Tylko w takich przypadkach więc w odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu, gdy organ przywróci stronie termin do wniesienia odwołania, bądź wstrzyma wykonanie decyzji w trybie art. 60 kpa, postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte, a wszczęte wcześniej ulega umorzeniu, bądź zawieszeniu stosownie do odpowiednich przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie decyzja z dnia 18 sierpnia 2005 r. nakazująca skarżącym rozbiórkę obiektu stała się ostateczna i wykonalna z upływem terminu do wniesienia odwołania. Z braku dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji uprawniała ona organ do wystawienia tytułu wykonawczego i przystąpienia do egzekucji administracyjnej. Złożony przez skarżących wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji gdy właściwy organ ani nie wstrzymał wykonania decyzji, ani nie przywrócił terminu do wniesienia odwołania, nie dawał podstaw do skutecznego wniesienia zarzutu. Dopiero wstrzymanie wykonania decyzji przez organ rozpoznający wniosek o przywrócenie terminu, bądź przez sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia jego uchybienia, dawałoby skarżącym prawo do skutecznego wniesienia zarzutu w oparciu o art. 33 pkt 6 ustawy i to tylko wówczas gdyby miało to miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Po wystawieniu tego tytułu wstrzymanie wykonania decyzji obligowałoby organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania stosownie do art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec tego, iż w niniejszej sprawie wykonanie decyzji z dnia 18 sierpnia 2005 r. nie zostało wstrzymane zarzut skarżących nie zasługiwał na uwzględnienie i organ egzekucyjny obowiązany był do jego oddalenia. Odnosząc się do pozostałych twierdzeń skargi należy wyjaśnić skarżącym, iż postępowanie egzekucyjne wszczyna się z uwagi na brak dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji. Egzekucji administracyjnej można uniknąć w przypadku zastosowania się do nakazu określonego w decyzji administracyjnej. Narażenie na szkodę wszczęciem egzekucji administracyjnej mającej na celu przymuszenie do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji nie może być podstawą wniesienia zarzutu. Okoliczność więc, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się w wydanym rozstrzygnięciu do twierdzeń dotyczących szkody skarżących nie ma wpływu na prawidłowość kontrolowanego postanowienia. Również z treści zażalenia skarżących nie wynika, aby występowali oni do organu z odrębnym wnioskiem o zawieszenie postępowania. Skarżący wywodzili jedynie, iż ich zarzut wniesiony do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oparty na fakcie złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest zasadny i winien skutkować umorzeniem, ewentualnie zawieszeniem postępowania. Twierdzenia skarżących co do skutków wniesionego zarzutu zawarte w zażaleniu nie obligowały organu odwoławczego do wydania innego rozstrzygnięcia ( w szczególności odmawiającego zawieszenia postępowania ) niż to, które jest przedmiotem wniesionej skargi. Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił ją na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).