II SA/Gd 671/18

WyrokWSA w Gdańsku2019-03-06

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy, która nie zapewniała jeszcze prawnego lub faktycznego dostępu do drogi publicznej w momencie jej wydania, jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy nie była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa z powodu braku zapewnionego dostępu do drogi publicznej w momencie jej wydania. Brak jednolitego orzecznictwa w tej kwestii wyklucza uznanie naruszenia za oczywiste i rażące. Ponadto, skierowanie decyzji do osoby zmarłej, której status strony był jedynie refleksowy, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a może być co najwyżej przesłanką do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący C. W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza ustalającej warunki zabudowy dla rozbudowy budynku gospodarczego na warsztat mechaniki samochodowej. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa z powodu braku zapewnionego dostępu do drogi publicznej oraz doręczenie decyzji osobie zmarłej. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że dostęp do drogi publicznej poprzez służebność jest wystarczający, a doręczenie zmarłemu nie jest wadą powodującą nieważność, lecz może być podstawą do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi C. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy oddala skargę. C. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt [..], którą organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt [..], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza nr [..] z dnia 25 sierpnia 2014 r., znak [..], ustalającą na rzecz Ł. W. warunki zabudowy dla rozbudowy i przebudowy istniejącego budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na warsztat mechaniki samochodowej wraz z niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej, na działce nr [..], położonej w miejscowości W., gmina S. Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 25 sierpnia 2014 r. Burmistrz ustalił na wniosek Ł. W. warunki zabudowy dla rozbudowy i przebudowy istniejącego budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na warsztat mechaniki samochodowej wraz z niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej, na działce nr [..], położonej w miejscowości W., gmina S. W decyzji tej określono, że wjazd na działkę odbywać się będzie z drogi gminnej (dz. nr [..]) za pośrednictwem działki nr [..] z notarialnie ustanowioną służebnością przejazdu. Następnie, decyzja ta została na wniosek inwestora zmieniona decyzją organu nr [..] z dnia 31 sierpnia 2014 r. poprzez określenie, że wjazd na działkę z drogi gminnej odbywać się będzie za pośrednictwem działki nr [..], obr. J. i nr [..], obr. J. z notarialnie ustanowioną służebnością przejazdu. Nieważność tej decyzji została stwierdzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt [..], wydanej na wniosek C. W. W kolejnej decyzji nr [..] z dnia 16 listopada 2015 r. Burmistrz zmienił warunki dojazdu do przedmiotowej działki wskazując, że będzie się on odbywał z drogi wojewódzkiej za pośrednictwem działki nr [..], będącej własnością C. W., i działki nr [..], powstałej z podziału działki nr [..], będącej współwłasnością inwestora i F.W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 listopada 2016 r. , sygn. akt [..], uchyliło powyższą decyzję wskazując, że organ nie powinien wskazywać przejazdu przez działkę nr [..] bez zgody i wiedzy jej właściciela. Wnioskiem z dnia 16 grudnia 2015 r. C. W. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza z dnia 25 sierpnia 2014 r. – zmienianej kolejnymi decyzjami tego organu oraz o stwierdzenie nieważności wydanych przez ten organ decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji na działce nr [..] w W. W uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji skarżący wskazał, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa, albowiem warunki zabudowy zostały ustalone dla działki, która nie posiada dostępu do drogi publicznej lub prawidłowo ustanowionej służebności na terenach, za pośrednictwem których dostęp ten ma się odbywać. Dopiero po wydaniu decyzji z dnia 25 sierpnia 2014 r. inwestor podjął kroki w celu ustanowienia drogi koniecznej przez nieruchomość skarżącego stanowiącą działkę nr [..]. Ponadto, wnioskodawca zauważył, decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie, która zmarła (T. K.), zamiast jej spadkobiercom. We wszczętym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności Kolegium pozyskało z Urzędu Miasta uproszczoną informację z rejestru gruntów oraz mapę z zaznaczonymi dojazdami, które były przedmiotem rozważań w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy. Z informacji tej wynika, że działka nr [..] uległa podziałowi na działki: nr [..] będącą własnością P. P., nr [..] będącą własnością Gminy, nr [..] będącej własnością J. P. i nr [..] będącą współwłasnością Ł. W. i F.W. Na skutek rozpoznania wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 maja 2018 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 25 sierpnia 2014 r., nr [..]. Organ uznał, że kwestionowana decyzja ostateczna nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem planowana inwestycja spełnia wszystkie wymogi określone w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1945), dalej jako u.p.z.p. W szczególności działka, na której realizowana ma być inwestycja posiadać będzie do drogi publicznej przez działkę nr [..] poprzez notarialnie ustanowioną służebność, gdyż taki warunek zawarto w pkt 3a kontrolowanej decyzji. W odniesieniu do powyższego organ wskazał, że z treści art. 2 pkt 14 u.p.z.p. nie wynika jednoznacznie, czy zapewnienie dostępu do drogi publicznej powinno być już zagwarantowane na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, a więc czy inwestor powinien legitymować się prawem odpowiedniej służebności, czy też dostęp taki zostanie określony jako jednej z warunków decyzji. Zdaniem organu wystarczające jest, aby warunek ten został spełniony przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Jak zauważył, kwestia prawa do terenu nie podlega kontroli organów wydających decyzję o warunkach zabudowy i nie stanowi podstawy wydania decyzji odmownej, zatem nieracjonalne jest jednoczesne oczekiwanie, że inwestor musi mieć prawo do terenu, przez który ma odbywać się dojazd. Odnosząc się do kwestii wysłania decyzji do uczestnika, który zmarł przed jej wydaniem, tj. w dniu 9 października 1983 r., organ stwierdził, że brak udziału w postępowaniu jego spadkobierców nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Okoliczność ta może natomiast stanowić przesłankę do wznowienia postępowania na wniosek spadkobierców zmarłej strony. Na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 sierpnia 2018 r. utrzymało w mocy własne rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że obecny stan faktyczny dojazdu do nieruchomości objętej warunkami zabudowy przewiduje dostęp do drogi gminnej poprzez działkę nr [..] z notarialnie ustanowioną służebnością przejazdu i dostęp taki spełnia wymóg pośredniego dostępu do drogi publicznej zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. Organ podtrzymał też stanowisko, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności, lecz jest przesłanką wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku C. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej przez organ w pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 61 ust 1 pkt 2 u.p.z.p. i art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy organ musi w sposób niewątpliwy ustalić istnienie dostępu nieruchomości do drogi publicznej. W myśl przepisu art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. dostęp do drogi zaliczonej do jednej z kategorii dróg publicznych może być bezpośredni, gdy nieruchomość znajduje się bezpośrednio przy takiej drodze lub pośredni – poprzez inne nieruchomości obciążone odpowiednią służebności lub stanowiące drogę wewnętrzną. Dostęp ten musi być zapewniony w sensie prawym, tj. wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej bądź orzeczenia sądowego lub faktycznym polegającym na rzeczywistym zapewnieniu możliwości przejścia i przejazdu. Przy tym powinien on być bezwarunkowy i realny, możliwy do wyegzekwowania przez inwestora. W odniesieniu do niniejszej sprawy strona wskazała, że działka inwestora ani w dniu wydania decyzji o warunkach zabudowy z dnia 25 sierpnia 2014 r., ani obecnie nie posiadała dostępu do drogi publicznej w przedstawionym rozumieniu. Skarżący wskazał także, że wbrew stanowisku organu skierowanie decyzji do osoby zmarłej, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Prowadzenie postępowania przy udziale osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa i nie ma przy tym znaczenia, czy organ wiedział, że osoba ta nie żyje, cez też wiedzy takiej nie posiadał. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. W niniejszej sprawie kontroli zgodności z prawem poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie tego organu o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia 25 sierpnia 2014 r., nr [..], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie istniejącego budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na warsztat mechaniki samochodowej wraz z niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej na działce nr [..] położonej w miejscowości W., gmina S. Postępowanie o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji zainicjował skarżący powołując się na wady określone w art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. twierdząc, że rażące naruszenie prawa polegało w tym przypadku na ustaleniu warunków zabudowy pomimo braku zapewnienia dostępu do drogi publicznej poprzez działkę nr [..], a skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie dotyczyło doręczenia decyzji osobie zmarłej – T.K., a nie jego spadkobiercom. Sąd podzielił w niniejszej sprawie stanowisko organu, że kwestionowana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym tymi, na które powołuje się skarżący. Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że z zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 k.p.a. wynika, że przepisy, na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest wyłącznie ustalenie, czy kwestionowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie można rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym. W postępowaniu w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ ogranicza się tylko do zbadania przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a zatem koncentruje swoje zainteresowanie przede wszystkim na poszukiwaniu wad materialnoprawnych, gdyż w postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne. Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji, to może ono mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przesłanka rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wymaga spełnienia łącznie trzech elementów, tj. oczywistości naruszenia prawa, uwzględnienia charakteru przepisu oraz skutków społeczno-gospodarczych decyzji niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności. Przy tym, jako "rażącego" nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy prawnej. Jeżeli przepis dopuszcza rozbieżną interpretację, nawet mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, jeżeli nawet później zostanie uznany za nieprawidłowy, nie może być oceniany jako "rażące" naruszenie prawa (por. wyroki NSA: z dnia 21 lutego 2017 r., II OSK 1405/15; z dnia 27 sierpnia 2015 r., II OSK 2375/13; z dnia 16 stycznia 2014 r., II GSK 1666/12, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednolite w tym względnie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozostawia wątpliwości, iż powołanie się na rażące naruszenie prawa może dotyczyć tylko sytuacji wyjątkowych, gdzie takie naruszenie jest oczywiste i nie wynika z błędnej czy niejednolitej interpretacji przepisów. Również w doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, iż rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą zastosowania tej przesłanki może być zatem niebudzący wątpliwości stan prawny. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (B. Adamiak, J. Jendrośka "Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym", PiP 1986, nr 1, s. 69 i n.). W niniejszej sprawie pierwszą kwestią stanowiącą podstawę odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy był brak oczywistości przy rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.), zwanej dalej u.p.z.p., wobec występujących w orzecznictwie odmiennych interpretacji tych przepisów. Z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie, w tym gdy teren ma dostęp do drogi publicznej (pkt 2). Przez dostęp do drogi publicznej, zgodnie z art. 2 pkt 14 u.p.z.p., należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Przepis art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. nie stanowi wyraźnie o tym, w jakiej formie ten dostęp musi być zapewniony na etapie wydawania warunków zabudowy, a z art. 2 pkt 14 u.p.z.p. wynika, że dostęp do drogi publicznej ma być zapewniony dla terenu planowanej inwestycji, a nie poprzez prawa przysługujące inwestorowi w czasie ustalania warunków zabudowy. Z tego powodu, wkładania powyższych przepisów nie była i nie jest jednolita. Znane są wyroki, w których przyjmowano, że dostęp do drogi publicznej zarówno faktyczny, jak i prawny, musi być zapewniony już w dacie orzekania o warunkach zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II OSK 2249/13, LEX nr 1796151; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 sierpnia 2017 r., II SA/Gd 348/17, LEX nr 2339897; wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2013 r., II SA/Kr 1087/12, LEX nr 1342967). Wiele sądów administracyjnych prezentowało jednak stanowisko odmienne, zgodnie z którym nie jest prawidłowe żądanie przez organ od inwestora udokumentowania posiadanych praw do korzystania z cudzego gruntu na cele komunikacji przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Uzyskanie tych praw powinno być jednym z warunków, określonych w decyzji o warunkach zabudowy, koniecznych do spełnienia przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. W przeciwnym wypadku nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania prawa do przejazdu przez cudzy grunt byłoby odstępstwem od ustawowej zasady, że przy lokalizacji inwestycji nie trzeba legitymować się prawem do gruntu (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. II OSK 2209/13; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. II OSK 2040/11; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. II OSK 1880/10). Sądy te przyjmowały, że nie można wymagać, aby dostęp do drogi publicznej dla nieruchomości wnioskowanej do ustalenia warunków zabudowy musiał być zapewniony poprzez przysługiwanie inwestorowi tytułu prawnego do działki gruntu, przez który dostęp ten ma być zapewniony, skoro ustalenie warunków zabudowy może być dokonane na wniosek inwestora, który nie musi legitymować się tytułem prawnym do terenu planowanej inwestycji. W niniejszej sprawie Kolegium słusznie uznało zatem, że nie można w takiej sytuacji przyjąć, że organ w sposób rażący naruszył prawo, wybierając jedną z możliwych interpretacji przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Nie można mówić o oczywistym naruszeniu prawa, gdy przepis wymagał złożonej wykładni a jego interpretacja powodowała rozbieżności w orzecznictwie. Nie można także przyjąć, iż wykładnia dokonana przez organ gminy była wówczas oczywiście błędna i odbiegała od prawidłowego rozumienia przepisów w takim stopniu, że mogło ono być uznane za rażące naruszenie prawa. Sam fakt, że takie wątpliwości w orzecznictwie występowały świadczy już o braku jednoznaczności przepisu, a wątpliwości interpretacyjne znajdujące wyraz w niejednolitym orzecznictwie w tym zakresie powodują, że brak jest podstaw do zarzucenia ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy wady rażącego naruszenia prawa z powodu określenia dostępu do drogi publicznej - gminnej (działka nr [..]) poprzez działkę nr [..], z której inwestor będzie korzystał na podstawie ustanowionej służebności przejazdu, nawet jeśli w dacie decyzji służebność ta jeszcze nie istniała. Nie sposób jednoznacznie stwierdzić, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy z dnia 25 sierpnia 2014 r. jest ewidentnie sprzeczna z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości interpretacyjnych przepisem art. 61 ust. 1 pkt 2 u.g.n. Nie dziwi przy tym, iż dążąc do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia, skarżący jako prawidłową wskazywał wykładnię przepisu art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., według której dostęp faktyczny i prawny do drogi publicznej musi być zapewniony już w momencie ustalania warunków zabudowy i w konsekwencji, zdaniem skarżącego, organ zobligowany był w przedmiotowej sprawie do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Jednak brak jednolitości występujący w orzecznictwie na tle wskazanej problematyki wyklucza tak kategoryczne w skutkach rozstrzygnięcie. W świetle powyższego Sąd podzielił argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego sformułowaną w zaskarżonej decyzji. Niezasadny okazał się również zarzut skierowania decyzji z dnia 25 sierpnia 2014 r. do nieżyjącego już w dacie jej wydawania współwłaściciela działki sąsiedniej nr [..] – T.K. W świetle art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przyjmuje się w orzecznictwie, że decyzja skierowana do podmiotu niebędącego stroną to decyzja kształtująca sytuację prawną osoby, której w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć, bądź np. gdyby doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, a więc gdyby ustanowiono dla takiej osoby prawa lub nałożono obowiązki. Natomiast sankcja nieważności nie jest stosowana wówczas, gdy zmarł w toku postępowania podmiot działający na prawach strony, a decyzja została wysłana na jego adres omyłkowo bądź organ nie miał wiedzy o następcach prawnych zmarłego. Ewentualne prowadzenie postępowania bez udziału następców prawnych zmarłej strony mogłoby być podstawą do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednak zarzuty w tym zakresie mogłyby podnieść właśnie te osoby, które zostały przez organ pominięte. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że nałożenie obowiązków czy przyznanie uprawnień osobie zmarłej decyzją administracyjną kwalifikowane jest jako rażące naruszenie prawa, ale jedynie wówczas, gdy osoba taka jest bezpośrednim adresatem decyzji, a nie w przypadku "skierowania" decyzji do osoby zmarłej, której status strony w danym przypadku wynikał z interesu prawnego o charakterze refleksowym (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 grudnia 2018 r., II SA/Go 223/18, LEX nr 2608292). W decyzji z dnia 25 sierpnia 2014 r. prawidłowo oznaczono stronę wskazując wnioskodawcę, na rzecz którego ustalono warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Natomiast kwestia nieustalenia następców prawnych jednego ze zmarłych jeszcze przed wszczęciem postępowania współwłaścicieli działki sąsiadującej z działką zainwestowaną mogłaby być rozpatrywana w postępowaniu wznowieniowym lub sądowym gdyby z odpowiednimi środkami prawnymi wystąpiły osoby do tego uprawnione, a więc takie które mając status strony zostały bez własnej winy pozbawione udziału w konkretnym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Do takiej kategorii podmiotów skarżący nie należy, tak więc zarzut podniesiony w tym zakresie w skardze należało uznać za nieuzasadniony. W konsekwencji, brak udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją o warunkach zabudowy spadkobierców zmarłego T. K. nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło