II SA/Gd 673/06
WyrokWSA w Gdańsku2007-03-21
Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Tamara Dziełakowska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane na podstawie art. 50 Prawa budowlanego może dotyczyć robót już zakończonych, a jeśli nie, to czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie trwania robót?Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane na podstawie art. 50 Prawa budowlanego może dotyczyć jedynie robót wykonywanych, a nie tych już zakończonych. Organy nadzoru budowlanego naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 K.p.a., nie wyjaśniając w sposób niebudzący wątpliwości, czy roboty były w toku, a także naruszyły art. 124 K.p.a. poprzez brak jasnego i jednoznacznego rozstrzygnięcia w postanowieniu o wstrzymaniu robót.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. prowadziła roboty budowlane polegające na ułożeniu kabla energetycznego i utwardzeniu placu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał te roboty, nakazując przedstawienie dokumentacji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. brak prawidłowych ustaleń faktycznych, niewłaściwe zastosowanie przepisów oraz brak jasnego rozstrzygnięcia w postanowieniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, określił, że postanowienia te nie mogą być wykonane, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 września 2006 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 25 lipca 2006 r., nr [...], 2. określa, że postanowienia wskazane w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzory Budowlanego na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 772 zł (siedemset siedemdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu , postanowieniem z dnia 25 lipca 2006 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, postanowił: "wstrzymać firmie "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. ul. [...], inwestorowi samowolnie wykonywanych robót budowlanych, związanych z ułożeniem kabla energetycznego i utwardzaniem placu na działce nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] w G.". Ponadto organ nakazał spółce zabezpieczyć teren budowy przed dostępem osób trzecich oraz przedłożyć w terminie 30 dni inwentaryzację wszystkich samowolnie wykonanych robót budowlanych na ww. działce oraz orzeczenie techniczne, stanowiące opis i ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych pod kątem bezpieczeństwa budynku i użytkowania oraz zgodności wykonanych robót z warunkami technicznymi i sztuką budowlaną.
W uzasadnieniu postanowienia organ zacytował treść art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane i wyjaśnił, że w czasie wizji lokalnej przeprowadzonej na nieruchomości położonej przy ul. [...] w G., działka nr [...] obręb [...], stwierdził samowolne wykonanie robót budowlanych polegających na ułożeniu kabla energetycznego i utwardzeniu placu.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2006 roku "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o uzupełnienie powyższego postanowienia w części dotyczącej rozstrzygnięcia poprzez wskazanie wstrzymania jakich działań dotyczy przedmiotowe postanowienie. W uzasadnieniu spółka stwierdziła, iż z zapisu zawartego w rozstrzygnięciu nie wynika jakich działań dotyczy postanowienie, zapis ten zawiera bowiem jedynie opis podmiotu, do którego jest ono adresowane.
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2006 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 111 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu , odmówił uzupełnienia treści rozstrzygnięcia zawartego w ww. postanowieniu z dnia 25 lipca 2006 roku. W uzasadnieniu stwierdził, że w osnowie postanowienia z dnia 25 lipca 2006 roku wskazano, iż dotyczy ono samowolnie wykonanych robót budowlanych, związanych z ułożeniem kabla energetycznego i utwardzeniem placu na działce nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] w G.
W zażaleniu na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 25 lipca 2006 roku, "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy lub umorzenie postępowania pierwszej instancji.
W uzasadnieniu spółka wskazała, iż w zaskarżonym postanowieniu brak jest wyczerpującego wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ponieważ organ nie podał przepisu zobowiązującego spółkę do uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót, które spółka prowadzi. Z tych samym przyczyn wadliwe jest również uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Spółka wyjaśniała nadto, iż - wbrew ustaleniom organu I instancji, nie dokonywała utwardzania terenu, a jedynie dokonała wymiany pojedynczych uszkodzonych elementów istniejącego utwardzenia. Stwierdziła także, iż kabel pierwotnie był położony na gruncie, a względy bezpieczeństwa spowodowały, iż umieszczono go bezpośrednio pod płytami, jednak jedynie w celach magazynowych. Zarzuciła również zaskarżonemu postanowieniu, że nie zawiera ono niezbędnego elementu konstrukcyjnego jakim jest rozstrzygnięcie, a jedynie opis podmiotu do którego zostało skierowane. Dodatkowo zaznaczyła, iż brak było podstaw do wszczynania niniejszego postępowania na wniosek "B", gdyż podmiot ten nie jest stroną tego postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 20 września 2006 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071)
oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż kabel, którego dotyczy zaskarżone postanowienie, prowadzi od istniejącej trafostacji do rozdzielni, a zatem stanowi wewnątrzzakładową instalację elektryczną, która – jako urządzenie instalacyjne, mające zapewnić możliwość użytkowania maszyn i urządzeń znajdujących się na terenie stoczni, jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Stwierdził także, iż montaż takiego urządzenia stanowi roboty budowlane, które zgodnie z art. 28 ust. 1 wskazanej ustawy można rozpocząć po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjaśnił nadto, iż zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu, iż kabel jest przechowywany pod pokrywą piachu dla zabezpieczenia przed czynnikami atmosferycznymi, a płyty drogowe są jedynie magazynowane, uznał, że nie mogą być one brane pod uwagę albowiem są sprzeczne z dokonanymi przez organ I instancji ustaleniami.
Organ odwoławczy stwierdził również, iż z treści zawiadomienia organu I instancji z dnia 24 lipca 2006 roku nie wynika czy przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu, czy na wniosek strony. Zaznaczył przy tym, iż "B" jest bezpośrednim sąsiadem przedmiotowej inwestycji, a zatem organ I instancji miał prawo uznać ten podmiot za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, iż orzeczenie zawarte w postanowieniu z dnia 25 lipca 2006 roku zostało sformułowane w sposób prawidłowy, jasny i jednoznacznie wskazujący, że dotyczy robót budowlanych związanych z ułożeniem kabla energetycznego i utwardzeniem placu na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w G.
W skardze na powyższe postanowienie "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o jego uchylenie, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
▪ art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, iż postanowienie organu I instancji zawiera wszystkiej niezbędne elementy konstrukcyjne postanowienia, a w szczególności – podstawę prawną, rozstrzygniecie i uzasadnienie;
▪ art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wskazania w postanowieniach organów obu instancji przepisu, z którego wynikałoby, iż dla robót, które prowadzi skarżąca, niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę albo ich zgłoszenie;
▪ art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż do bieżącej konserwacji utwardzonego już placu konieczne jest wcześniejsze dokonanie zgłoszenia do właściwego organu;
▪ art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że ma on zastosowanie do kabla posadowionego na działce;
▪ art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie orzeczenia bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
▪ art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wszczęcie postępowania na wniosek podmiotu, który nie ma przymiotu strony.
W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie przytoczyła argumentację zawartą w zażaleniu. Dodatkowo stwierdziła, że organ odwoławczy powołał przepisy, z których wynika obowiązek zgłoszenia utwardzania powierzchni gruntu na działce budowlanej, pomijając wskazaną przez skarżącą okoliczność faktyczną, iż na terenie działki nr [...] skarżąca nie utwardzała gruntu, a jedynie uzupełniała spękane płyty, położone wcześniej, przed objęciem gruntu w dzierżawę. Skarżąca podtrzymała zarzut dotyczący nie wskazania przepisu, z którego wynikałby obowiązek uzyskania zezwolenia lub pozwolenia na ułożenie kabla. Zaznaczyła przy tym, że kabel umieszczono pod pokrywą z piasku i płyt, w celu ochrony przed wysoką temperaturą powietrza i silnym nasłonecznieniem. Podkreśliła także, iż podtrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem orzeczenie organu I instancji nie zawiera rozstrzygnięcia, z jego treści nie wynika bowiem jakich działań dotyczy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 września 2006 roku oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 25 lipca 2006 roku zostały wydane na podstawie
art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 roku, nr 156, poz. 1118).
Art. 50 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy stanowi, iż w przypadkach innych niż uregulowane w przepisach art. 48 ust. 1 oraz art. 49b ust. 1 (tzn. prowadzenia robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego lub też w innych okolicznościach niż wymienione we wskazanych powyżej przepisach) właściwy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wstrzymać (w drodze postanowienia) prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W postanowieniu tym organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest podać przyczynę wstrzymania robót oraz ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń (art. 50 ust. 2 cyt. ustawy). Z treści ust. 3 cyt. artykułu wynika nadto, iż w przedmiotowym postanowieniu organ może nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.
Z treści cytowanych powyżej przepisów, w ocenie Sądu, jednoznacznie wynika, iż postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych oparte na art. 50 Prawa budowlanego, może być wydane jedynie w odniesieniu do wykonywanych robót budowlanych. Przepis ten nie dotyczy natomiast prac już zakończonych (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 marca 2005 roku, sygn. IV SA 5140/03, Baza Orzeczeń LEX nr 189021, Zygmunt Niewiadomski w "Prawo budowlane. Komentarz" CH Beck, Warszawa 200, str. 538 oraz Zdzisław Kostka w "Prawo budowlane. Komentarz", Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Spółka z o.o., Gdańsk 2005, str. 144).
W niniejszej sprawie organ I instancji przeprowadził w dniu 19 lipca 2006 roku oględziny robót budowlanych, podczas których stwierdzono, iż: "w G. przy ul. [...] (...) na terenie (...) wydzierżawionym firmie "A" Sp. z o.o. G. (...) wykonano następujące roboty budowlane:
1. na terenie wydzielonym ogrodzeniem z siatki ustawiono pomosty robocze z konstrukcji stalowej, nietrwale związane z gruntem w ilości 3 sztuk, w chwili obecnej wykonuje się elementy konstrukcji okrętowych na tych pomostach roboczych;
2. na sąsiednim placu wykonano wykop i ułożono kabel energetyczny włączony do istniejącej trafostacji i prowadzący do rozdzielni budowlanej;
3. na placu jw. poszerzono utwardzenie płytami drogowymi i "yombami" o powierzchnię 100m2. Roboty wykonano w miesiącu lipcu 2006 i kontynuuje się obecnie." (vide protokół z oględzin w aktach administracyjnych organu I instancji).
W ocenie Sądu na podstawie ww. protokołu nie sposób jednoznacznie ustalić jakie roboty budowlane zostały już wykonane, a jakie trwają nadal. Wydaje się, iż zakończono roboty dotyczące kabla energetycznego i utwardzenia terenu, a trwają nadal roboty dotyczące wykonania konstrukcji okrętowych. Nie ma jednak co do tego jednoznacznych ustaleń.
Pomimo takich niejednoznacznych zapisów protokołu organ I instancji - wydając postanowienie - stwierdził, iż podejmuje je w sprawie "samowolnie wykonanych robót". Również w uzasadnieniu postanowienia wskazał: "w czasie wizji stwierdzono samowolne wykonanie robót budowlanych, polegających na ułożeniu kabla energetycznego i utwardzeniu placu na działce nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] w G.". Organ II instancji natomiast, wydając zaskarżone postanowienie żadnych samodzielnych ustaleń nie poczynił, a mimo to, powołując się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia na ten sam protokół z wizji, wskazywał, iż roboty są nadal wykonywane. Organy obu instancji nie wyjaśniły przy tym jakimi motywami kierowały się uznając, że konkretne prace są w toku lub zostały już zakończone.
W tym miejscu wskazać należy, iż organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) stanowi, iż w toku postępowania organy te stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wyrażona w tym przepisie zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (tak Barbara Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz", CH Beck, Warszawa 2004 rok, str. 67).
Z treści przepisów art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i w tym celu dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem
(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2000 roku,
sygn. akt V SA 1816/00, LEX nr 77645, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2000 roku, sygn. akt V SA 948/00, LEX nr 50114). Strona jest uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawienia dodatkowych dowodów.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego obu instancji naruszyły powyższe zasady postępowania bowiem nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości czy roboty, których dotyczyć miały wydane przez nich postanowienia są nadal realizowane, czy też zostały już ukończone. Ustalenie to niewątpliwie było kluczowe dla podjęcia w niniejszej sprawie rozstrzygnięć opartych na art. 50 Prawa budowlanego, skoro – jak to już wskazano powyżej, postanowienie wydane na podstawie tego przepisu może dotyczyć jedynie robót wykonywanych.
Zarzut braku prawidłowych ustaleń, w ocenie Sądu, jest również zasadny co do zakresu wykonanych przez "A" spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w G. prac oraz ich charakteru. Ustalenia te były również niezwykle istotne, ponieważ od tych ustaleń zależała prawidłowa kwalifikacja robót, a w szczególności możliwość stwierdzenia czy są to roboty budowlane wymagające zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. W uzasadnieniach orzeczeń organów obu instancji zabrakło wyczerpujących wyjaśnień pozwalających stwierdzić na czym konkretnie polegały wykonane, lub wykonywane, przez skarżącą spółkę roboty (organ I instancji ogólnie podaje, iż skarżąca wykonała roboty związane z ułożeniem kabla elektrycznego, organ II instancji wskazuje na trwające prace polegające na wykonywaniu wykopu i układaniu w nim kabla energetycznego). Zabrakło także ustaleń dotyczących obszaru jaki według organów został przez skarżącą utwardzony. Z protokołu wizji wynika, iż organ stwierdził "poszerzenie utwardzenia", z czego można wnioskować, iż przynajmniej część terenu została utwardzona wcześniej.
Tym samym należało stwierdzić, iż organy wydały kwestionowane postanowienia także z naruszeniem art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, iż postanowienie, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, powinno zawierać uzasadnienie faktyczne, w którym organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.).
Należy w tym miejscy przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1995 roku (sygn. SA/Lu 2479/94, Baza Orzeczeń LEX nr 27106), zgodnie z którym jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji (postanowienia), bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych orzeczeń. Bez zachowania tego elementu decyzji (postanowienia), strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu (zażaleniu), jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych (postanowień) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie orzeczenia ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 1981 roku,
sygn. I SA 2147/81, ONSA 1981/2/104).
Brak należytych wyjaśnień co do toku postępowania spowodował również, iż w niniejszej sprawie nie sposób ustalić czy postępowanie zostało wszczęte na wniosek, czy z urzędu. Organ I instancji winien dać temu wyraz albo w korespondencji kierowanej do stron postępowania, albo w postanowieniu rozstrzygającym sprawę - jednak tego nie uczynił.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał również na uwadze, iż organ odwoławczy - utrzymując w mocy orzeczenie organu I instancji - stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 25 lipca 2006 roku wstrzymał skarżącej wykonywanie robót budowlanych związanych z ułożeniem kabla energetycznego i utwardzeniem placu.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu organu odwoławczego, iż w tym zakresie postanowienie organu I instancji zostało sformułowane w sposób prawidłowy, jasny i jednoznaczny.
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2006 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu postanowił bowiem jedynie: "wstrzymać firmie "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. ul. [...], inwestorowi samowolnie wykonywanych robót budowlanych, związanych z ułożeniem kabla energetycznego i utwardzaniem placu na działce nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] w G.".
Zdaniem Sądu zasadnie skarżąca podnosi, iż z powyższego sformułowania nie wynika jakie działania miałyby zostać wstrzymane. Sformułowanie to zawiera bowiem jedynie opis podmiotu, do którego postanowienie jest skierowane. Dopiero w dalszej części orzeczenia organ nakłada na adresata postanowienia obowiązki dotyczące zabezpieczenia terenu budowy oraz przedłożenia dokumentów. Nie formułuje jednak podstawowego rozstrzygnięcia przewidzianego przepisem wskazanym jako podstawa prawna rozstrzygnięcia tj. nie wstrzymuje prowadzenia robót budowlanych.
Zgodnie z treścią art. 124 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie,
czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania.
Rozstrzygnięcie (inaczej osnowa, sentencja postanowienia) wyraża rezultat stosowania normy prawa w konkretnej kwestii, w oparciu o ustalony stan faktyczny. Rozstrzygnięcie stanowi istotę postanowienia - w tym fragmencie organ przesądza o udzieleniu określonemu podmiotowi uprawnienia bądź o nałożeniu na niego obowiązku. Musi ono przy tym być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jakie uprawnienie lub obowiązek skierowano do określonego podmiotu. Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać ani wyprowadzać z uzasadnienia postanowienia.
W postanowieniu wydanym w niniejszej sprawie – odnośnie ewentualnego wstrzymania wykonywanych robót, takiego rozstrzygnięcia zabrakło. Brak jest w nim bowiem jasnego i czytelnego stwierdzenia dotyczącego tego czy, a jeżeli tak, to jakie roboty mają zostać wstrzymane.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż postanowienie organu I instancji, a co za tym idzie także postanowienie organu odwoławczego, które je akceptuje, poprzez brak jasnego, czytelnego i jednoznacznego rozstrzygnięcia dotyczącego wstrzymania robót, naruszają także art. 124 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd miał przy tym na uwadze, że w przypadku postanowienia opartego na art. 50 Prawa budowlanego rozstrzygnięcie powinno przede wszystkim dotyczyć wstrzymania robót, a fakultatywnie może zawierać postanowienia z ustępu 3 tego artykułu.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż orzekające w niniejszej sprawie organy, wydając kwestionowane postanowienia, naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 124 § 1 oraz art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tych przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu.
Sąd określił, iż uchylone postanowienia nie mogą być wykonane na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku
z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Sąd zasadził od organu odwoławczego na rzecz skarżącej spółki zwrot:
▪ wpisu uiszczonego od skargi w kwocie 500 zł,
▪ kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł,
▪ opłat uiszczonych w toku postępowania w kwocie 32 zł.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ administracji powinien mieć na uwadze przepisy art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wskazania Sądu zawarte w treści przedmiotowego uzasadnienia. Organ winien przy tym w pierwszej kolejności ustalić czy prace, których dotyczy przedmiotowe postępowanie, nadal są prowadzone, ponieważ postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych oparte na art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, jak to już wskazano powyżej, może być wydane jedynie w odniesieniu do wykonywanych robót budowlanych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło