II SA/Gd 674/18
WyrokWSA w Gdańsku2019-03-06
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska, Magdalena Dobek - Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości, wydane z urzędu w celu poszerzenia dróg publicznych, może zostać utrzymane w mocy bez jednoznacznego ustalenia i wykazania, jaka powierzchnia nieruchomości jest niezbędna do realizacji celu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak jednoznacznego ustalenia i wyjaśnienia, jaka powierzchnia nieruchomości jest niezbędna do realizacji celu publicznego, jakim jest poszerzenie dróg publicznych. Brak ten uniemożliwił sądowi kontrolę rozstrzygnięć w zakresie zgodności podziału z planem miejscowym i jego niezbędności.Stan faktyczny
Strony wniosły skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy, które opiniowało pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości w celu wydzielenia działek pod poszerzenie dróg publicznych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak oznaczenia granic we wstępnym projekcie podziału, sprzeczność danych dotyczących powierzchni nieruchomości oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących podziału nieruchomości dla celów publicznych. Sąd uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. L. – P. i M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie projektu wstępnego podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy z dnia 13 marca 2018 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. L. – P. i M. P. kwotę 624 (sześćset dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J. L. – P. i M. P. wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2018 r., utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia 13 marca 2018 r. opiniujące pozytywnie wstępny projekt podziały nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], obręb B., gmina K. – jako zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Postanowienia powyższe wydane zostały w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z dnia 22 listopada 2017 r. Wójt Gminy zawiadomił J. L. – P. i M.P. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] w obr. B., gm. K. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2017 r. Wójt zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału tej nieruchomości, wskazując, że celem podziału jest wydzielenie trzech działek opisanych w tym postanowieniu. Rozstrzygnięcie to zostało następnie uchylone przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia, postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 stycznia 2018 r., z uwagi na wydzielenie działki nr [..] nie tylko na obszarze wytyczonym w planie miejscowym pod drogę publiczną.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r. zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału tej nieruchomości z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego wsi B. - uchwałą Nr [..] Rady Gminy z dnia 26 stycznia 2007 r. opublikowaną w Dz. Urz. Woj. nr [..], poz. [..] z dnia 17 maja 2007 r. oraz uchwałą [..] Rady Gminy z dnia 10 grudnia 2015 r. - Dz. Urz. Woj. z 2016 roku, poz. [..] z dnia 7 stycznia 2016 r. - wskazując, że celem podziału jest wydzielenie trzech działek: nr [..] - położonej na terenie drogi lokalnej (symbol S.04KL), która zostanie przeznaczona na poszerzenie pasa drogowego; nr [..] - położonej na terenie drogi głównej (symbol [..]), która również zostanie przeznaczona na poszerzenie pasa drogowego; oraz działki nr [...] - położonej na terenie zabudowy usługowo-mieszkaniowej (symbol Sz.6UM) i częściowo na terenie zabudowy usługowo-mieszkaniowej (symbol Sz.6UM) z obsługą komunikacyjną z dróg [..], która zostanie przeznaczona pod zabudowę usługowo-mieszkaniową.
Postanowienie to zostało zaskarżone przez J. L. – P. i M. P.
W postanowieniu z 18 kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymało w mocy. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że stosownie do treści art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm., dalej u.g.n.) podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych (pkt 1), lub nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (pkt 2).
W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji w kwestionowanym postanowieniu opiniującym pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] ustalił, że ma ona na celu wydzielenie działek przeznaczonych na poszerzenie pasów drogowych (powstałe działki nr [..] i [..]). Tym samym sprawdzenia wymaga, czy wydzielenie działek przeznaczonych na poszerzenie pasów drogowych jest niezbędne do realizacji celów publicznych, a zatem czy uzasadniało dokonanie podziału nieruchomości z urzędu.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium wyjaśniło, że w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym jest między innymi, wydzielanie gruntów pod drogi publiczne. Sieć dróg publicznych jest kształtowana w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w których obowiązkowym elementem treści jest określenie przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Wytyczenie dróg w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i nadanie im w treści planu parametrów technicznych właściwych do zakwalifikowania ich do dróg publicznych, jest wystarczające, w ocenie Kolegium, do uznawania późniejszej czynności wydzielenia gruntów pod te drogi za realizację celu publicznego. Zatem dokumentem określającym granice obszaru niezbędnego dla realizacji celu publicznego jest plan miejscowy. Decyzją o zatwierdzeniu ewidencyjnego podziału nieruchomości dokonuje się w takim przypadku określenia ewidencyjnych granic części nieruchomości przeznaczonej na cel publiczny, aby można było wobec już tylko tej części nieruchomości podejmować dalsze czynności zmierzające do realizacji celu publicznego, tj. nabycie tej części na rzecz podmiotu publicznoprawnego w drodze umowy lub w drodze wywłaszczenia.
Jak dalej wskazał organ, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako akt prawa powszechnie obowiązującego, przesądza o tym, że nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny już w chwili jego wejścia w życie, jeśli dokonano w nim ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. O ile bowiem plan miejscowy w sposób jednoznaczny przesądza o przebiegu drogi publicznej, to podział służący wydzieleniu działek koniecznych dla realizacji tej drogi jest niezbędny dla osiągnięcia celu publicznego, jakim jest zastosowanie się do przepisów prawa miejscowego określających przebieg drogi publicznej i wydzielenie gruntów pod te drogi. Jednakże, jak podkreślił organ, przedmiotem postępowania działowego jest wydzielenie części przeznaczonej na cele publiczne od pozostałego obszaru dzielonej nieruchomości. Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia wskazano, że przy podziale nieruchomości dla wydzielenia działki gruntu niezbędnej dla zrealizowania na niej celu publicznego przedmiotem oceny jest zgodność wydzielanej konfiguracji działki gruntu na cel publiczny z ustaleniami zawartymi w planie miejscowym, a więc analizowana jest wyłącznie kwestia, czy z nieruchomości został wydzielony teren niezbędny do realizacji celu publicznego. W postępowaniu tym nie jest oceniana powierzchnia czy prawidłowość przebiegu granicy nieruchomości, z której następuje wydzielenie działki gruntu niezbędnej dla zrealizowania na niej celu publicznego, gdyż okoliczności te nie stanowią celu podziału. Organ wyjaśnił też, że wątpliwości żalących w zakresie powierzchni nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], wynikającej z ewidencji gruntów i księgi wieczystej, tj. 0,67 ha, została wyjaśniona przez Starostę w przedstawionej kopii pisma z dnia 15 lutego 2018 r., w którym organ ten stwierdził, że powierzchnia 0,7141 ha stanowi powierzchnię geodezyjną (graficzną) działki nr [..].
Konkludując organ stwierdził, że na skutek podziału działki nr [..] powstaną trzy działki, z czego działki nr [.]] i [..] położone będą na terenie dróg publicznych i przeznaczone na poszerzenie pasa drogowego. Tylko one obejmują obszar niezbędny do realizacji celu publicznego. Pozostała część nieruchomości nie podlegała ocenie w kontekście zgodności z planem miejscowym, gdyż obszar ten nie stanowił celu podziału. Jednocześnie Kolegium przypomniało, że postanowienie opiniujące ma charakter związany, co wiążę się z koniecznością analizy wyłącznie przesłanek ustawowych.
Skargę na powyższe postanowienie wywiedli J. L. – P. i M. P., domagając się jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.
Skarżący zarzucili naruszenie: 1. naruszenie przepisów postępowania - § 3 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości poprzez brak oznaczenia we wstępnym projekcie podziału nieruchomości w kolorze czerwonym granic wszystkich projektowanych do wydzielenia działek gruntu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w ten sposób, że może wywołać wątpliwości co do przebiegu nowych granic wydzielonych działek; 2. naruszenie przepisów postępowania - art. 7 oraz art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez brak ustalenia w oparciu o jakie dane zostało dokonane oznaczenie nieruchomości podlegającej podziałowi w sytuacji istotnej sprzeczności tych danych we wstępnym projekcie podziału, w tym w szczególności powierzchni nieruchomości dzielonej, co mogło mieć istotny wpływ na prawidłowość sporządzonego wstępnego projektu podziału, a tym samym na zgodność podziału z art. 97 ust. 3 pkt 2 oraz art. 93 ust. 2 u.g.n.; 3. naruszenie prawa materialnego - art. 97 ust. 3 pkt 1 oraz art. 93 ust. 2 u.g.n. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w postępowaniu o podział nieruchomości nie jest oceniana powierzchnia gruntu czy prawidłowość przebiegu granicy nieruchomości, z której następuje wydzielenie działki gruntu niezbędnej dla zrealizowania na niej celu publicznego, a także poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy wydzielenie działki o nr. [..] od ulicy T. na skutek obecnego przebiegu drogi gminnej przez działkę skarżących, może uniemożliwić osiągnięcie celu publicznego jakim jest przeznaczenie tej działki na poszerzenie pasów drogowych oraz poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy wydzielenie działki o nr [..] od ulicy S. nie odpowiada celowi zawartemu w postanowieniu organu pierwszej instancji, jakim jest jedynie poszerzenie pasa drogowego bez uwzględnienia innych elementów wymaganych przez uchwałę Nr [..] Rady Gminy z dnia 10 grudnia 2015 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B.; 4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji mimo istnienia podstaw do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że wstępny projekt podziału został sporządzony niezgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603), tj. § 3 ust. 2 pkt 4, który mówi, że wstępny projekt podziału powinien zawierać w szczególności naniesione w kolorze czerwonym granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu. Poprzez granice projektowanych działek gruntu należy rozumieć wszystkie granice działek gruntu projektowanych do wydzielenia, niezależnie od tego, czy granice te powstają w wyniku podziału nieruchomości, czy też są granicami dotychczas istniejącymi i nie ulegają zmianie i wszystkie one winny być naniesione na projekt podziału działki. Tymczasem w niniejszej sprawie we wstępnym projekcie podziału nieruchomości zostały oznaczone kolorem czerwonym jedynie wewnętrzne granice działek, oddzielające działki nr [..] i [..] od działki [..]. Brak jest natomiast oznaczenia kolorem czerwonym granic zewnętrznych zarówno działek [..] i [..] jak i działki [..]. Wadliwość w postaci braku kolorowych naniesień na kopii mapy obejmującej wstępny projekt podziału nieruchomości ma istotne znaczenie dla sprawy, gdyż pociąga negatywne skutki procesowe dla tego dowodu w sprawie oraz stawia pod znakiem zapytania dokonaną przez organ merytoryczną ocenę zgodności poddziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący zakwestionowali też stanowisko organów co do tego, że w postępowaniu działowym nie podlega ocenie powierzchnia czy prawidłowość przebiegu granicy nieruchomości, z której wydzielane są działki dla realizacji celu publicznego. Jest to sprzeczne z § 3 ust. 2 cytowanego rozporządzenia. Ponadto, zdaniem skarżących, przyjęte przez organy dane dotyczące powierzchni działki nasuwają wątpliwości, skoro podziałowi ulega działka nr [..] o powierzchni 0,67 ha, a po podziale powstają 3 działki o łącznej powierzchni 0,7141 ha. Przyjęcie takich ustaleń oznacza naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Dalej skarżący twierdzą, że organ w ramach dokonywanej oceny zgodności podziału z ustaleniami planu musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy proponowany przez wnioskodawcę projekt podziału służy realizacji celu i przeznaczenia określonego w planie, a więc, czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu określonego w planie miejscowym, po zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Ocena ta powinna dotyczyć całości nieruchomości, tj. każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału. Z uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji wynika, że działka nr [..] położona na terenie drogi lokalnej (symbol S.04KL) zostanie przeznaczona na poszerzenie pasów drogowych. Jak twierdzą skarżący obecnie fragment drogi gminnej (ul. T.) przebiega faktycznie przez narożnik działki należącej do skarżących, na terenach, które nie są przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę gminną, tylko na terenie zabudowy usługowo - mieszkaniowej. Wydzielenie działki nr [..] nie obejmie jednak swoim obszarem tego fragmentu drogi gminnej, która w dalszym ciągu będzie przebiegać przez obszar działki nr [..], będącą współwłasnością skarżących. Stawia to pod znakiem zapytania możliwość osiągnięcia celu, dla którego ma nastąpić wydzielenie działki nr [..], tj. poszerzenia pasów drogowych. Skoro bowiem droga gminna, mimo wydzielenia, wciąż będzie przebiegać swoim fragmentem przez działkę skarżących, to w jaki sposób ma dojść do poszerzenia drogi w miejscu, w którym droga ta przechodzi przez działkę skarżących. Mapa ze wstępnym projektem podziału dołączona do postanowienia Wójta Gminy z dnia 29 listopada 2017 r., uchylonego przez Kolegium, zawierała wydzielenie działki nr [..] obejmującej również fragment drogi, który znajdzie się na terenie działki nr [..] na podstawie postanowienia z dnia 13 marca 2018 r. Powierzchnia działki wydzielonej w związku z jej przeznaczeniem pod drogę nie powinna kończyć się na granicy położonych płyt, ale sięgać jeszcze dalej, obejmując cały pas drogowy, który spełnia ważną rolę organizacyjną - stanowi obszar konieczny celem posadowienia określonych urządzeń związanych z drogą. Według obowiązujących norm minimalna szerokość gruntowego pobocza drogi wynosi 0,75 m. Pominięcie jej jest niezgodne z prawem, gdyż z planu wynika 15 m szerokości.
Skarżący wreszcie zarzucili całkowity brak analizy przesłanek podziału nieruchomości z art. 93 ust. 1 u.g.n., tj. w zakresie zgodności podziału z planem miejscowym. Twierdzenia organu o takiej zgodności nie zostały poparte żadnym wyjaśnieniem. Zgodnie z uchwałą nr [..] Rady Gminy z dnia 10 grudnia 2015 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B., teren drogi [..] (ulica S.) posiada przeznaczenia na drogę główną, która jest zaliczana do układu podstawowego, stanowiąc fragment utrwalonego historycznie traktu. Zdaniem skarżących, zgodnie z zasadami zagospodarowania terenu w postanowieniu Wójta winny być uwzględnione co najmniej następujące elementy:
co najmniej: jedna jezdnia o szerokości minimum 7 m i co najmniej jednostronny chodnik,
przebieg ścieżki rowerowej,
- przebudowa istniejącego systemu drenarskiego, pod warunkiem zachowania właściwych stosunków wodnych w terenie i w otoczeniu, zgodnie z warunkami określonymi przez właściwy zarząd melioracji.
Z uzasadnienia postanowienia Wójta, nie wynika aby którykolwiek z tych warunków był brany pod uwagę. Nie odpowiada to również celowi zawartemu w postanowieniu, jakim jest jedynie poszerzenie pasa drogowego. Nadto brak jest również informacji o decyzji właściwego zarządu melioracji, dotyczącego odprowadzenia wód lub wykonania prac melioracyjnych lub drenarskich przy projektowanych podziałach.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył w Gdańsku, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę. W świetle zawartości tych akt uznać należało, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i utrzymane przez nie w mocy postanowienie organu odwoławczego naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Stosownie do treści art. 6 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 - dalej u.g.n.) celem publicznym jest między innymi wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. W niniejszej sprawie akcentowanym przez organy administracji powodem wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu oddziału nieruchomości jest poszerzenie dróg publicznych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że kwestie związane z poszerzeniem istniejącej drogi stanowią niewątpliwie kategorię celu publicznego (por. np. wyrok NSA z 5 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1089/07, LEX nr 557810).
Postępowanie administracyjne dotyczące podziału nieruchomości może zostać wszczęte na skutek wniosku osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 u.g.n.), na wniosek określonych organów administracji publicznej (art. 97 ust. 4 u.g.n.) oraz z urzędu (art. 97 ust. 3 i 4 u.g.n.). Poza wyjątkowymi sytuacjami szczegółowo opisanymi w art. 95 pkt 3-6 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać z urzędu jedynie w sytuacjach określonych w art. 97 ust. 3 u.g.n., w którym ustawodawca jednoznacznie wskazał, że podział nieruchomości z urzędu może zostać dokonany, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych (podkreślenie sądu). Z kolei przepis art. 93 ust. 1 u.g.n. stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Jednocześnie zgodność z ustaleniami planu określa się w zakresie przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 u.g.n.).
Mając na uwadze powołane przepisy trzeba zauważyć, że tryb wszczęcia postępowania podziałowego oraz cel podziału nieruchomości wyznaczają zakres przedmiotowy kwestii rozstrzyganej postanowieniem obejmującym ocenę zgodności wstępnego planu podziału nieruchomości. Jeżeli zatem wszczęcie postępowania podziałowego następuje z urzędu w celu wydzielenia gruntów w celu poszerzenia istniejących dróg, na obszarze, dla którego obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, to prawidłowość zaskarżonego postanowienia warunkuje status prawny drogi wyznaczony przepisami gminnymi, zarówno w zakresie przeznaczenia terenu, jak i możliwości jej zagospodarowania, związane w szczególności ustaleniem obszaru, który jest rzeczywiście niezbędny dla realizacji tego celu. Dlatego niepełna będzie ocena zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości, która abstrahuje od jednoznacznego wykazania, jaki obszar "dzielonej" nieruchomości jest niezbędny do realizacji celu publicznego.
Analiza przesłanek wszczęcia i prowadzenia postępowania podziałowego w jego stadium objętym kontrolą w niniejszym postępowaniu sądowym wskazuje, że niewątpliwie działka nr [..] znajduje się na obszarze, który – zgodnie z opisanymi uchwałami w sprawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - w określonym zakresie przewiduje realizację celu publicznego, jakim jest rozbudowa dróg publicznych. Jak to już zostało zaznaczone, analizą w takim postępowaniu musi być objęta nie tylko zgodność podziału z ustaleniami planu miejscowego, ale także niezbędność podziału dla realizacji celu publicznego. W realiach niniejszej sprawy ta ostatnia kwestia jest tym bardziej istotna, że w zasadzie od momentu wszczęcia postępowania strony w licznych pismach procesowych akcentowały problem powierzchni działek przeznaczonych po podziale na realizację celu publicznego. Również w skardze kwestia ta została przedstawiona w kontekście zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 97 ust. 1 pkt 1 u.g.n. oraz procesowego – art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem sądu wojewódzkiego te argumenty skargi uznać należy za uzasadnione.
Jak wynika z akt administracyjnych oraz dokumentacji nadesłanej na żądanie sądu (gdyż akta administracyjne w ocenie sądu nie były dostatecznie skompletowane dla wyjaśnienia spornych kwestii), działka skarżących o numerze [..] w B., gm. K., objęta jest postanowieniami uchwały nr [..] Rady Gminy z dnia 26 stycznia 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B. (Dz. Urz. Woj. z dnia 17 czerwca 2007 r., nr [..], poz. [..]) oraz uchwały nr [..] Rady Gminy z dnia 10 grudnia 2015 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B. Działka ta, według uchwały z dnia 26 stycznia 2007 r. znajduje się na terenie zabudowy usługowo – mieszkaniowej (symbol S.6UM) oraz terenie drogi lokalnej – gminnej (symbol S.04KL), natomiast według uchwały zmieniającej z dnia 10 grudnia 2015 r. – na terenie zabudowy usługowo – mieszkaniowej (symbol Sz.6UM) oraz drogi głównej (symbol Sz.01KG). Analiza dokumentacji graficznej planów miejscowych wskazuje, że działka nr [..] ma kształt prostokąta, którego "wycinki" przeciwległych krótszych boków znajdują na obszarach przeznaczonych w ww. planach miejscowych pod drogi – drogę główną – [..] (ul. S.), a z drugiej strony – pod drogę gminną (lokalną – ul. T., [..]). Mapa, stanowiąca załącznik graficzny do postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 13 marca 2018 r. wskazuje, że na skutek podziału powstanie działka o nr. [..], w celu poszerzenia drogi głównej (ulicy S.) oraz działka nr [..] w celu poszerzenia drogi lokalnej (gminnej, ul. T.). Z uzasadnienia postanowień obu organów nie wynika natomiast jaka powierzchnia działki nr [..] jest niezbędna na poszerzenie obu dróg zgodnie z zapisami ww. planów miejscowych i czy utworzone na skutek podziału działki nr [..] i [..] są w rzeczywistości, jeśli chodzi o powierzchnię, niezbędne do realizacji tych celów.
Przenosząc to na grunt kontrolowanej sprawy uznać należało, że poprzez zawężenie zakresu badania zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości z przepisami gminnymi tylko do kwestii technicznych związanych z przeznaczeniem podlegającej podziałowi nieruchomości w postanowieniach planu miejscowego organy obu instancji w sposób bezpośredni naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Tymczasem, kwestia "niezbędności" podziału jest równorzędną przesłanką dopuszczalności podziału, a nie została przez organy obu instancji w żaden sposób wyjaśniona. W uzasadnieniach obu postanowień brak jest jakichkolwiek rozważań na temat tego, jaka powierzchnia działki nr [..] jest niezbędna dla realizacji celu publicznego i jaką w konsekwencji powierzchnię mieć powinny działki nr [..] i [..], by uznać, że ich powierzchnia jest niezbędna dla realizacji tych celów. Sąd tym samym nie może skontrolować zarzutu skargi, zgodnie z którym wydzielone wskutek podziału działki nie są niezbędne dla realizacji celu publicznego.
Jedynie ubocznie można zauważyć, gdyż ustalenie to nie wynika w żaden sposób z uzasadnień postanowień organów orzekających w sprawie, że w piśmie z dnia 12 grudnia 2017 r. (karta 319 akt administracyjnych) skierowanym do skarżącej Wójt Gminy podaje, że działka nr [..] wydzielona od strony ul. T. miałaby powierzchnię 431 m2, zaś działka nr [..], wydzielona od strony ul. S. – 75 m2. Ostatecznie, jak wynika z załącznika graficznego do postanowienia organu pierwszej instancji, działka nr [..] ma powierzchnię 265 m2, a działka nr [..] – 75 m2. Biorąc pod uwagę fakt, że zgodnie z postanowieniami uchwały Rady Gminy z dnia 26 stycznia 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...) teren drogi [..] ma mieć szerokość w liniach rozgraniczających 15 m – pewne wątpliwości może budzić powierzchnia działki nr [..] (265 m2) w kontekście jej niezbędności dla realizacji celu publicznego, jakim jest poszerzenie drogi gminnej – ul. T. (łączna szerokość drogi – 15 m). Zdaniem sądu, brak wyjaśnienia powyższej kwestii niezbędności podziału poprzez odniesienie jej do powierzchni działek niezbędnych dla realizacji celu publicznego i w konsekwencji - brak ustaleń w tym zakresie w treści uzasadnienia postanowień organów obu instancji miały istotny wpływ na wynik sprawy, skoro uniemożliwiły sądowi kontrolę rozstrzygnięć w tym zakresie. Ponadto, organy powinny jednoznacznie wyjaśnić zgłaszane przez strony wątpliwości co do powierzchni działki dzielonej – 0,67 ha, która na skutek podziału zyskuje ostatecznie powierzchnię 0,7141 ha (poprzez zsumowanie powierzchni działek [..]-[..]). Zdaniem sądu nie jest wystarczające wyjaśnienie, że powierzchni działki nr [..] po podziale – 0,7141 jest powierzchnią geodezyjną (geograficzną) i tylko z tego powodu jest niezgodna z powierzchnią tej samej działki przed podziałem (0,67 ha). Powyższe oznacza jednocześnie, że zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość postanowień organów obu instancji są w tych kwestiach słuszne.
Sąd nie podziela natomiast stanowiska skarżących, zgodnie z którym organy administracji naruszyły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. nr 268, poz. 2663 ze zm.). Projekt podziału działki zawiera prawidłowo oznaczone naniesienia dotyczące granic wydzielonych działek (§ 3 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając: poniesiony przez skarżących koszt wpisu od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), w podwyższonej wysokości 490 zł oraz zwrot kosztów opłaty od pełnomocnictwa w wysokości 34 zł (od dwojga skarżących po 17 zł) – tj. łącznie 624 zł.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., winien uwzględnić przedstawioną ocenę prawną i wskazania sądu. Przede wszystkim zaistniała konieczność jednoznacznego ustalenia powierzchni działki podlegającej podziałowi i powierzchni działek po podziale w zakresie, w jakim są one niezbędne dla realizacji celu publicznego, jakim jest poszerzenie dróg publicznych. Dopiero takie pełne ustalenia mogą stanowić podstawę dla prawidłowego rozstrzygnięcia w zakresie oceny zgodności podziału z planem miejscowym oraz jego niezbędności dla realizacji celu publicznego.
Sąd orzekł w postępowaniu uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło