II SA/Gd 675/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić H. S. przyznania prawa pomocy. H. S. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z rodzicami i babcią, którą się opiekuje. Od października 2007 r. wnioskodawczyni podjęła pracę w Hipermarkecie "Real" w K. Jak podała, jest to praca zmianowa, dlatego zmuszona jest do niej dojeżdżać samochodem. Znaczną część wynagrodzenia pochłaniają zatem koszty dojazdów i amortyzacji auta – 12-letniego Poloneza. Nadto, wnioskodawczyni opiekuje się babcią, pokrywając częściowo koszty jej diety, rehabilitacji, zabiegów i badań. Jak podkreśliła wnioskodawczyni w treści oświadczenia w formularzu PPF – nie posiada żadnych wolnych środków, musi zakupić opał na zimę i zwrócić długi, które zaciągnęła, będąc bezrobotną. Oświadczyła też, że mieszka z rodzicami tylko dlatego, że nie stać jej na wynajęcie mieszkania. Poza tym, partycypuje w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego z rodzicami. Dochody rodziców wnioskodawczyni kształtują się na poziomie około 2 100 zł miesięcznie brutto łącznie. Babcia wnioskodawczyni – G. S. otrzymuje emeryturę w kwocie 627, 33 zł netto miesięcznie, zaś Wnioskodawczyni – około 1 300 zł miesięcznie netto. Wnioskodawczyni mieszka wraz z rodziną w mieszkaniu o powierzchni 71,50 m2 oraz nadto posiada nieruchomość rolną o powierzchni 0,5 ha. Na wezwanie Sądu wnioskodawczyni doręczyła m. in. wyciągi z konta w banku BPH S.A., z których wynika, że skarżąca posiada oszczędności w wysokości około 24 000 zł. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że środki te należą do jej rodziców i babci, a ona może dysponować pieniędzmi z konta jedynie do wysokości swoich zarobków. Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stałe źródło utrzymania wnioskodawczyni (zarobki w wysokości około 1 300 zł miesięcznie netto), brak innych osób (dzieci) na utrzymaniu, fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego wraz z rodzicami i babcią, którzy również osiągają dochody, a dodatkowo fakt zgromadzenia znacznych zasobów pieniężnych w postaci oszczędności (ponad 24 000 zł) nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu w wysokości 500 zł. W ocenie Sądu, sytuacja majątkowa skarżącej jest dobra i jest ona w stanie, choćby z posiadanych oszczędności, ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. W ocenie Sądu zaś skarżąca – mając stałą pracę oraz znaczne oszczędności na własnym koncie - do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżącej na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.