II SA/Gd 675/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi oraz J. P. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 8 czerwca 2011 r., Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy postanawia: odmówić J. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym w dniu 1 września 2011 r. (data wpływu do sądu) na urzędowym formularzu PPF J. P. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, mając na utrzymaniu dwóch synów. Małżonkowie utrzymują się z dochodów męża wnioskodawczyni w kwocie 3 200 zł miesięcznie; Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jak wskazała, nie stać jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż nie posiada własnych pieniędzy. Podała, że posiada działkę budowlaną o powierzchni 780 m2 i posadowiony tam budynek mieszkalny w budowie oraz 0,5 ha nieruchomości rolnej. Poza tym, wedle oświadczenia nie posiada żadnego majątku. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawczyni oraz jej stanu majątkowego i dochodów męża referendarz, pismem z dnia 7 września 2011 r. (doręczonym w dniu 9 września 2011 r.), zobowiązał wnioskodawczynię do przedłożenia następujących dokumentów źródłowych: wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię i jej męża rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, dokumentu obrazującego aktualną wysokość wynagrodzenia za pracę męża wnioskodawczyni, zaświadczenia z Urzędu Pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną ze wskazaniem od kiedy stronie przysługuje status bezrobotnej, wskazania gdzie rodzina obecnie zamieszkuje i gdzie znajduje się wznoszony budynek mieszkalny, na jakim etapie jest budowa i skąd strona czerpie środki na kontynuowanie budowy, przedstawienia kserokopii nakazów podatkowych dotyczących posiadanej nieruchomości rolnej oraz złożenia wyjaśnień jakiego rodzaju jest to nieruchomość i w jaki sposób jest wykorzystywana oraz czy przynosi dochody, odpisów zeznań podatkowych za 2010 r. złożonych przez wnioskodawczynię i jej męża oraz oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynię lub jej męża pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości). Wnioskodawczyni w wyznaczonym terminie (tj. do dnia 24 września 2011 r.) wymaganych dokumentów nie przedłożyła. Nadesłała natomiast pismo z dnia 20 września 2011 r., w którym zażądała wskazania podstawy prawnej zobowiązania do przedłożenia dokumentów źródłowych. Wskazała również na nieścisłości zawarte w numeracji skierowanego do niej zobowiązania. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 26 września 2011 r. referendarz sądowy ponownie przesłał skarżącej wezwanie o nadesłanie dokumentów źródłowych – tym razem ze skorygowaną numeracją, a także w punkcie 3 wezwania wyjaśnił jej podstawę prawną, w oparciu o którą domaga się nadesłania tychże dokumentów – art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Pismo to strona odebrała w dniu 13 października 2011 r. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawczyni ponownie – w piśmie z dnia 24 października 2011 r. – domagała się wskazania jej podstawy prawnej dla żądania przedłożenia dokumentów źródłowych. Wskazała, że wyjaśnienia takiego nie otrzymała. Termin do nadesłania dokumentów źródłowych upłynął stronie bezskutecznie 27 października 2011 r. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływaną dalej jako P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). W przedmiotowej sprawie referendarz sądowy, nie mając wystarczających danych w złożonym wniosku, wezwał skarżącą w trybie art. 255 P.p.s.a. do przesłania dokumentów oraz podania informacji, odnoszących się do jej sytuacji majątkowej i zarobkowej, a także jej męża, mając przy tym na uwadze uregulowania zawarte w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Skarżąca z tego obowiązku się nie wywiązała, uchylając się od przedstawienia jakichkolwiek danych, charakteryzujących jej sytuację dochodową, rodzinną i majątkową. W szczególności, wnioskodawczyni nie przedstawiła w sposób precyzyjny wysokości dochodów osiąganych przez męża, a także nie przedłożyła wyciągów z kont bankowych, wskazujących na ewentualny stan oszczędności. Nie wyjaśniła również wątpliwości dotyczących jej statusu majątkowego – posiadanych nieruchomości, dochodów, które one przynoszą, środków na budowę domu. W tej sytuacji referendarz uznał, że skarżąca nie wykazała podnoszonych we wniosku oraz w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy okoliczności, dotyczących jej sytuacji zarobkowej i majątkowej, wskazujących, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W konsekwencji stanowiło to przeszkodę do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Na marginesie wskazać należy, że referendarz sądowy, na żądanie strony zawarte w jej piśmie z dnia 20 września 2011 r., wskazał na podstawę prawną żądania przedłożenia dokumentów źródłowych. Zupełnie niezrozumiała w tej sytuacji jest intencja skierowania do sądu pisma z dnia 24 października 2011 r., które zawiera to samo żądanie – wskazania podstawy prawnej nadesłania dokumentów źródłowych, która wcześniej została stronie wyjaśniona. W tej sytuacji, należało uznać, że strona w istocie uchyla się od wykonania nałożonego na nią zobowiązania, a tym samym stwarza przeszkodę w pozytywnym załatwieniu jej wniosku. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.