II SA/Gd 676/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 czerwca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia przyznać S. K. prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. S. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe wraz z rodzicami i siostrą. Wnioskodawca zamieszkuje w mieszkaniu rodziców i zajmuje w nim jeden pokój. Źródłem jego utrzymania jest renta socjalna z ZUS w wysokości 590 zł miesięcznie. Wnioskodawca sam ze swoich środków zaspokaja swoje potrzeby. Siostra i rodzice otrzymują dochody (emerytura, zasiłek z MOPS oraz wynagrodzenie za pracę) w łącznej wysokości 1 806 zł miesięcznie. Jak oświadczyła skarżący, nie posiada on żadnego majątku: nieruchomości, przedmiotów wartościowych, ani oszczędności; Jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji, nieporadną. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Oznacza to zatem, że skarżący z mocy samej ustawy zwolniony jest od konieczności ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, gdyż należy ona do kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. W tej sytuacji referendarz rozważył wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia radcy prawnego, tj. w zakresie częściowym. Stosownie zatem do treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony radcy prawnego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 cytowanej ustawy, zgodnie z którą strona obowiązana jest pokrywać koszty wywołane swoim uczestnictwem w sprawie. Rzeczą wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Biorąc pod uwagę zawarte we wniosku dane, odzwierciedlające aktualną sytuację majątkową skarżącego: fakt niskich dochodów, braku oszczędności i majątku, jego stan zdrowia (niezdolność do samodzielnej egzystencji, nieporadność) należało uznać, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem pełnomocnika profesjonalnego z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym, spełnia on ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów, na podstawie wskazanych przepisów, orzeczono jak w sentencji postanowienia.