II SA/Gd 676/18
WyrokWSA w Gdańsku2019-03-06
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia wójta opiniującego zgodność podziału działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zostało wydane z naruszeniem prawa, w szczególności czy wójt rażąco naruszył prawo, wydając opinię bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia wójta było legalne. Postanowienie wójta opiniujące zgodność podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie wykazywało wad kwalifikowanych z art. 156 § 1 k.p.a., a zatem nie było podstaw do stwierdzenia jego nieważności. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a postępowanie nieważnościowe ma charakter ograniczony do weryfikacji wadliwości samej decyzji.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy z 2011 r. w sprawie stwierdzenia zgodności podziału działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżące zarzucały błędy w ustaleniach faktycznych dotyczących szerokości drogi, naruszenie przepisów postępowania oraz rażące naruszenie prawa materialnego. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że postanowienie Wójta było zgodne z planem miejscowym i nie naruszało prawa w sposób rażący.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi H. W., B. G. i E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nieważności postanowienia w sprawie stwierdzenia zgodności podziału działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia nr [..] Wójta Gminy z dnia 11 kwietnia 2001 r. w sprawie stwierdzenia zgodności podziału działki nr [..] obręb J. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu wskazano, że wnioskiem z dnia 21 lutego 2011r. skierowanym od Wójta Gminy M. B. zażądała na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (j. t. Dz. U. z 2016r. poz. 2147 ze zm.) wszczęcia postępowania o podział nieruchomości położonej w miejscowości J. oznaczonej jako działka nr [..] w obrębie J. k.m.2, w pierwszym etapie zażądała wydania opinii o zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Na podstawie tego wniosku w zakresie wydania opinii o zgodności proponowanego podziału z planem miejscowym, zgodnie z art. 93 ust. 4 i 5 w/w ustawy, Wójt Gminy wydał postanowienie nr [..] z dnia 11 kwietnia 2011r., w którym stwierdził zgodność podziału działki nr [..] obręb J. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi J., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr XXXV/348/10 z dnia 22 stycznia 2010r. W tym postanowieniu określono, że zgodnie z planem miejscowym nowo wydzielone działki budowlane z działki nr [..] których minimalna powierzchnia to 1000 m2, zaś działka nr [..] stanowić miała drogę wewnętrzną dojazdową z przeznaczeniem na poszerzenie drogi wewnętrznej [..].
Odnosząc się do tej części wniosku współwłaścicielek działki nr [..] Kolegium stwierdziło, iż zarzuty dotyczą postanowienia Wójta Gminy w zakresie przesłanki nieważnościowej zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. wydanego bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przyjął organ, iż wnioskodawczyniom chodzi o przesłankę rażącego naruszenia prawa, co oznacza, że kwestionowane rozstrzygnięcia Wójta Gminy są zaprzeczeniem normy prawnej na podstawie której dokonano tych rozstrzygnięć.
W tej sytuacji Kolegium przytoczyło przepisy prawa na mocy których wydano w/w rozstrzygnięcia Wójta Gminy. Według art. 93 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (j. t. Dz. U. z 2017r. poz. 1509 ze zm.) dalej określoną jako u.g.n. - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek (art. 93 ust. 2 u.g.n.).
Natomiast art. 93 ust. 3 u.g.n. stanowi, że podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielone drogi wewnętrzne wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem.
Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Przepisu nie stosuje się w odniesieniu do projektowanych do wydzielenia działek gruntu stanowiącej część nieruchomości o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6 (poprawienie warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej).
Według art. 95 ust. 4 u.g.n. zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze dla którego jest brak planu miejscowego, opinia dotyczy warunków o których mowa w art. 94 ust. 1.
Opinię o której mowa w ust. 4 wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 93 ust. 5 u.g.n.).
Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy, podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza, prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Szczegółowo w sposób techniczny dokonywanie podziałów nieruchomości reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości (Dz. U. z 2004r. nr 268 poz. 2663).
Natomiast art. 99 u.g.n. stanowi, że jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności o których mowa w art. 93 ust. 3 podziału dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie tego warunku uważa się też sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.
Odnosząc te przepisy na grunt przedmiotowego postanowienia opiniującego podział działki nr [..] na osiem działek (z których 7 działek ma powierzchnię powyżej 1000 m2, zaś ósma działka ma szerokość 4 m i pow. 675 m2) określono w tym rozstrzygnięciu, że "zgodnie z załączonym projektem podziału, nowo wydzielona działka nr [..] stanowi drogę wewnętrzną z przeznaczeniem pod poszerzenie drogi wewnętrznej [.]" (§ 101 pkt 2 lit. a planu miejscowego). Działka ta biegnie bezpośrednio wzdłuż wydzielonych działek nr [..]-[..], zdaniem Kolegium należy ocenić czy ten podział spełnia wymagania w/w przepisów ustawy oraz przytoczonych wyżej warunków ustanowienia drogi wewnętrznej w planie miejscowym.
Z mapy projektu podziału nieruchomości (działki nr [..]) wynika, że wzdłuż wydzielonej działki nr [..], biegnie działka nr [..] o szerokości 6m do której przylegają działki nr [..]-[..]. Na działce nr [..] w jej części urządzona jest droga dojazdowa do niektórych z w/w działek wnioskodawczyń.
Powyższe ustalenia faktyczne potwierdza też protokół z czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości z dnia 15 czerwca 2011r. wykonany przez geodetę Z. M., który także przygotował projekt dokumentacji podziałowej. Zarówno część graficzna planu miejscowego jak i jego część opisowa w § 101 pkt 2 lit. a przewiduje, że szerokość w liniach rozgraniczających dla drogi oznaczonej symbolem [..] wynosi 10 m. Z tej dokumentacji geodezyjnej stanowiącej załącznik do decyzji podziałowej wynika, że szerokość drogi wewnętrznej przewidzianej w planie miejscowym symbol [...] po zsumowaniu szerokości działek nr [..] i nr [..] wynosi 10 m czyli odpowiada ustaleniom planu miejscowego.
Dokonując dalszej oceny i analizy przedmiotowego postanowienia Kolegium uznało za zasadne przytoczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2016r. sygn. II SA/Gd 222/16, w którym dokonana została ocena zgodności projektu podziału nieruchomości z postanowieniami planistycznymi. Sąd stwierdził, że "Opiniując zgodność projektu podziału z postanowieniami zawartymi w planie, uprawniony organ musi udzielić odpowiedzi na pytanie czy projekt podziału stanowi hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu określonego w planie. Ocena ta dotyczy całości nieruchomości, to jest każdej z działek które miałyby powstać na skutek podziału".
Podobnie w kwestii zależności podziału nieruchomości od postanowień planu miejscowego wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2012r. sygn. I OSK 507/11.
Z przytoczonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że podział nieruchomości dotyczy hipotetycznej (przyszłej) możliwości realizacji celu i przeznaczenia terenu, dla każdej z działek która miałaby powstać wskutek podziału.
Organ uprawniony do podziału nieruchomości bada więc zgodność podziału z planem miejscowym, ale nie odnosi się do zagospodarowania terenu (nieruchomości) w postaci budowy czy eksploatacji drogi wewnętrznej.
Rozwijając dalej tę kwestię Kolegium przytoczyło wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w którym stwierdzono, że " Przepisy nie przewidują, aby budowa drogi wewnętrznej która nie została zaliczona do kategorii dróg publicznych, stanowiła realizację celu publicznego wobec czego plan zagospodarowania nieruchomości poprzez budowę takiej drogi winien zostać unormowany w drodze decyzji o warunkach zabudowy".
Z wniosku współwłaścicielek działki nr [..] wynika jednoznacznie, że przedmiotowy podział działki nr [..] jest niezgodny z § 101 planu miejscowego, bo w wyniku tego podziału nie powstała choćby hipotetycznie, droga o szerokości 10 m, a faktyczne połączenie wydzielonych w przedmiotowej decyzji i poprzedzającym ją postanowieniu z drogą publiczną zapewnia obecnie tylko działka nr [..]. Wnioskodawczynie, podają też, że nie zgadzają się na nieodpłatne korzystanie z ich drogi (działki nr [..]). Potwierdzeniem ich żądania ma być decyzja Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich znak: [..] z dnia 10 lipca 2013r. dotycząca zezwolenia na wykonanie zjazdu z drogi publicznej.
Odnośnie wniosku dotyczącego stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia Wójta Gminy stwierdziło Kolegium, że postanowienie to nie narusza przepisów zawartych w art. 93 ust. 1-2-3 i 4 oraz art. 99 ustawy, skoro opinia Wójta zawarta w powyższym postanowieniu, jest zgodna z planem miejscowym dla tego terenu w miejscowości J. W każdym razie, nie można stwierdzić sprzeczności tego postanowienia z wyżej opisanymi ustaleniami planu miejscowego.
Kwestionowane postanowienie Wójta Gminy zawiera właściwie wskazaną zgodność proponowanego podziału z planem miejscowym, a tylko ta okoliczność jest badana przez organ stosujący prawo, gdyż w/w przepisy nie pozwalają na badanie innych okoliczności np. wynikających z przepisów odrębnych.
Reasumując, w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym, nie dostrzegło Kolegium naruszenia prawa materialnego czy procesowego, tym bardziej w sposób rażący, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie wniosły H. W., E. K. i B. G. zarzucając :
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że szerokość drogi [..] należącej do skarżących wynosi 6m, w sytuacji gdy w rzeczywistości szerokość wynosi 8 m i konsekwentnie brak wyjaśnienia tej kwestii w trakcie postępowania, pomimo notorycznego podnoszenia tego przez uprawnione, jako istotniej dla rozstrzygnięcia sprawy i tym samym także naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego w celu zweryfikowania istnienia podstaw stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 1 sierpnia 2011r. orzekającej zatwierdzenie projektu podziału działki nr [..] zgodnie z mapą sytuacyjną nieruchomości i z projektowanym podziałem przyjętym do zasobu powiatowego w dniu 11 lipca 2011r. pod numerem [..] i naruszenie w tym zakresie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie braku istnienia rażącego naruszenia przepisów prawa;
- oparcie ustaleń faktycznych, co do kwestii szerokości drogi [..] o okoliczności, które wystąpiły po dniu wydania przez Wójta opinii (w tym m.in. o protokół przyjęcia przebiegu granic z dnia 15 czerwca 2011 r.);
- braku wyjaśnienia rozbieżności dotyczących postanowień części opisowej MPZP dla wsi J. z projektem podziału. W MPZP bowiem wskazano, iż szerokość drogi wewnętrznej nr [..] wynosi w planie 10 metrów, natomiast łączna szerokość działek nr [..] (8 metrów szerokości) oraz [..] (4 metry szerokości) wynosi 12 m, zatem działka nr [..] powinna mieć szerokość 2 metrów, aby ewentualnie stanowić poszerzenie drogi [..];
- braku wyjaśnienia odmiennych stanowisk Wójta Gminy w przedmiocie tego, co stanowi drogę wewnętrzną [..]. Jak wynika bowiem z pisma z dnia 24 września 2014 r., droga wewnętrzna na działce [..], została wydzielona z przeznaczeniem na poszerzenie drogi [..] i nie została wydzielona jako ciąg pieszo jezdny a jak wynika z pisma z dnia 2 września 2016 r., zdaniem gminy nie jest prawdą, ażeby działka nr [..] kiedykolwiek stanowiła samodzielnie drogę wewnętrzną [..], albowiem stanowi ją łącznie z działką nr [..]. Organ wskazał, iż przedmiotowa działka stanowi część planowanej drogi wewnętrznej nr [..];
- nie odniesienia się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2017r., sygnatura akt: I OSK 1398/17, zgodnie z którym wyodrębnienie działki [..] bezpośrednio wpływa na status działki numer [..], która wespół z działką numer [..] faktycznie tworzyła drogę [..].
Podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny, pozwala na uznanie iż, na skutek podziału nieruchomości nr [..] poprzez wydzielenie działki nr [..] o szerokości 4 metrów i braku zlokalizowania zjazdu dla tej drogi, uszczerbku doznało prawo własności wnioskodawczyń, przez których działkę faktycznie odbywa się dojazd do działek nr [..]-[..]. Tym samym projekt podziału nie spełniał wymogów zapewnienia odpowiedniego dostępu wydzielonym działkom do drogi publicznej oraz naruszał postanowienia MPZP w postaci wydzielenia działki [..] w sposób niezgodny z MPZP.
- naruszenia prawa materialnego tj. art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez kwalifikację drogi [..] w sposób dowolny i niezgodny ze stanem faktycznym i rzeczywistym przeznaczeniem, podczas gdy kwalifikacja drogi w planie zagospodarowania przestrzennego nie ma charakteru uznaniowego i nie może abstrahować od rzeczywistego przeznaczenia tej drogi. W MPZP bowiem wskazano, iż szerokość drogi wewnętrznej nr [..] wynosi w planie 10 metrów, natomiast łączna szerokość działek nr [..] (8 metrów szerokości) oraz [..] (4 metry szerokości) wynosi 12 m, zatem działka nr [..] powinna mieć szerokość 2 metrów, aby mogła stanowić ewentualne poszerzenie drogi [..], zgodnie z MPZP.
Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.). Stosownie do uregulowania art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części, Sąd skargę oddala w całości lub w części.
Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie, należycie ustalił stan faktyczny i wydał rozstrzygnięcie odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy z dnia 11 kwietnia 2001 r. w sprawie stwierdzenia zgodności podziału działki nr [..] obręb J. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonego aktu są przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), w szczególności art. 93 ust. 4, ust. 5 ww. ustawy stosownie do którego zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1 ustawy. Przedmiotową opinię wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Wywody Sądu powinna rozpocząć uwaga, iż postępowanie nieważnościowe, prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a., stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem w nowej sprawie, w której zadaniem organu wyższego stopnia jest wyłącznie wyjaśnienie kwestii, czy wystąpiły – określone enumeratywnie w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. – przesłanki nieważności. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to jest zatem ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stąd, w ramach postępowania nieważnościowego organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, mając na względzie, iż ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji (por. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 roku, sygn. III ARN 570/95, publ. OSNP 1996/18/258, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014 roku, sygn. II GSK 1617/12; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 2012, s. 623).
Odnosząc się merytorycznie do sprawy należy wyjaśnić, że strona skarżąca kierując do organu wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Wójta Gminy opiniującego pozytywnie projekt podziału nieruchomości – działki nr [..] obręb J., jako jego podstawę wskazała przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zatem okoliczność, iż decyzja została wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Druga wymieniona przesłanka, czyli m.in. rażące naruszenie prawa zachodzi natomiast wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią obowiązującego prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Podkreślenia przy tym wymaga, że nie chodzi tutaj o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i oczywisty. Nie można stwierdzić nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, gdy istnieje wątpliwość co do naruszenia prawa, wyrażająca się odmiennymi poglądami orzekających organów, szczególnie, jeżeli poglądy organów obu instancji na daną sprawę kształtuje rozbieżne orzecznictwo sądowe (por. wyroki NSA: z dnia 20 października 2011 roku, sygn. II GSK 1056/10; z dnia 8 września 2011 roku, sygn. I OSK 1566/10).
Na wstępie zwrócić należy uwagę, iż postanowienie podjęte w trybie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest częścią, etapem postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości (wyrok WSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., IV SA/Po 195/09, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 553436). Z literalnego brzmienia przepisu art. 93 ust. 4 u.g.n. ustawy wynika, iż postępowania w przedmiocie wyrażenia opinii w sprawie projektu podziału nieruchomości sprowadza się do badania zgodności proponowanego podziału, określonego we wstępnym projekcie podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - w przypadku gdy plan taki dla danego obszaru obowiązuje. Organ opiniujący (wójt, burmistrz albo prezydent miasta) na tym etapie postępowania ma jedynie kompetencje do badania zgodności proponowanego podziału z zapisami planu miejscowego, a jego opinia wyrażona w formie postanowienia dotyczy tylko i wyłącznie tych kwestii. W opinii tej nie może on ustosunkować się w innym przedmiocie niż wskazany w dyspozycji art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W szczególności opinia ta nie dotyczy celowości przedsięwzięcia oraz jego skutków prawnych i finansowych. Podkreślić należy, iż wydanie opinii w trybie art. 93 ust. 4 ww. ustawy, nie przesądza, iż dojdzie do faktycznego podziału nieruchomości. Postępowanie w przedmiocie wydania opinii poprzedza postępowanie w sprawie podziału nieruchomości. Taką wykładnię zawiera wyrok NSA z dnia 23 września 1998 r., SA/Rz 899/98 (publ. OSP 199/5/106), gdzie czytamy, iż opiniowanie zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego jest częścią postępowania podziałowego. Ten kierunek wykładni podzielił skład pięciu sędziów NSA w uchwale z dnia 1 marca 1999 r., OPK 1/99 (publ. ONSA 199/3/84) stwierdzając, iż postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości. Organ opiniujący nie wypowiada się w innych kwestiach, w kwestiach merytorycznych, nie wykracza poza ocenę, czy proponowane do wydzielenia działki gruntu spełniają planistyczne wymogi dopuszczalności ich zagospodarowania na cele określone w planie miejscowym. Warto mieć na uwadze, iż organ rozstrzygający kwestie ewentualnego podziału, będzie związany opinią do czasu obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego opinię wydano. Oznacza to, że byt prawny opinii jest ściśle związany z mocą obowiązującą planu, zatem w razie zmiany planu lub jego uchylenia, postanowienie opiniujące, wydane na podstawie tego planu przestaje wiązać organ, gdyż przestaje być aktualne. W dacie podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie zatwierdzenia projektu organ orzeka już na podstawie nowego planu miejscowego.
Z powyższego wynika jednoznacznie, że wzruszeniu w trybie nadzwyczajnym może podlegać jedynie postanowienie, które nie uwzględniło postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wypowiadając się co do zgodności sporządzonego projektu podziału nieruchomości. Tymczasem lektura pism wnoszonych przez stronę skarżącą jednoznacznie prowadzi do wniosku, że skarżące nic takiego nie twierdzą. Nie wywodzą oczywistej sprzeczności postanowień obowiązującego w dacie wydawania postanowienia z dnia 11 kwietnia 2011 r. planu z treścią tego postanowienia. Żadne inne zarzuty nie mogą odnieść skutku w postaci wyeliminowania ostatecznego postanowienia z obrotu prawnego, bowiem nie mają znaczenia dla istoty ocenianej sprawy.
Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienie z 11 kwietnia 2011 r. nie zawiera żadnej z wadliwości określonej w art. 156 k.p.a., upoważniającej do stwierdzenia jego nieważności - stanowiącej wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. - co też oznacza, iż zasadnym było zakończenie wszczętego postępowania poprzez podjęcie orzeczenia o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy z 11 kwietnia 2011 r. W ocenie Sądu, kwestionowane przez stronę skarżącą postanowienie Kolegium nie zostało podjęte z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło