II SA/Gd 678/11
WyrokWSA w Gdańsku2012-02-08
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jacek Hyla, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbiórka części budynku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków, znajdującego się na terenie objętym ochroną konserwatorską w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wymaga pozwolenia na budowę, czy też może być wykonana w trybie zgłoszenia?Ratio decidendi
Rozbiórka części budynku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków, znajdującego się na terenie objętym ochroną konserwatorską w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wymaga pozwolenia na budowę, a nie trybu zgłoszenia. Wpis do gminnej ewidencji zabytków oraz ochrona konserwatorska wynikająca z planu miejscowego stanowią podstawę do zastosowania przepisów Prawa budowlanego wymagających uzyskania pozwolenia na budowę, nawet jeśli wysokość rozbieranej części nie przekracza 8 metrów.Stan faktyczny
Skarżący zgłosili zamiar rozbiórki części budynku mieszkalnego. Organ I instancji wniósł sprzeciw, uznając, że roboty wymagają pozwolenia na budowę ze względu na wpis budynku do gminnej ewidencji zabytków. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, wskazując dodatkowo na ochronę konserwatorską wynikającą z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili naruszenie prawa własności, brak zawiadomienia o wpisie do ewidencji zabytków oraz brak oględzin nieruchomości. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. P. i A. P. na decyzję Wojewody z dnia 24 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych oddala skargę.
W dniu 16 marca 2011 r. A. P. i J. P. dokonali w organie architektoniczno – budowlanym zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce części budynku - dobudówki o powierzchni ok. 30 m2, znajdującego się przy ul. [...] w G. na terenie działki budowlanej o nr ewidencyjnym [...], obręb G. Do zgłoszenia wnioskodawcy dołączyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mapę sytuacyjno - wysokościową z uzbrojeniem terenu z oznaczeniem miejsca wnioskowanych robót oraz zdjęcie obiektu.
Decyzją z dnia 25 marca 2011 r., [...], Prezydent Miasta wniósł sprzeciw w sprawie przedmiotowego zgłoszenia. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że planowane roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, ze względu na fakt, iż przedmiotowy budynek wpisany jest do Gminnej Ewidencji Zabytków dla G.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. i J. P. wnosząc o jej uchylenie w całości. Wyjaśnili, że dopiero z zaskarżonej decyzji dowiedzieli się, że budynek stanowiący przedmiot ich współwłasności jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków dla G. Skarżący wskazali, że nie zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie wpisu ich budynku do gminnej ewidencji zabytków, ani o dokonanym wpisie. Ze względu na wzniesienie przedmiotowego budynku w latach 70-tych sposobem gospodarskim zakwestionowali uznanie go za obiekt zabytkowy. W ich ocenie takie postępowanie organów doprowadziło do ograniczenia ich prawa własności, z którego nie mogą korzystać na wcześniejszych zasadach.
Rozpoznając odwołanie decyzją z dnia 24 czerwca 2011 r., Nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane pozwolenia nie wymaga rozbiórka budynków i budowli niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską, o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości.
Organ odwoławczy wskazał, że planowane roboty budowlane dotyczą rozbiórki części budynku mieszkalnego. Istniejący budynek mieszkalny i przeznaczony do rozbiórki fragment tego budynku stanowią całość konstrukcyjno - użytkową. Przyjęto, iż wysokość istniejącego obiektu, zawierającego przeznaczony do rozbiórki fragment, znacznie przekracza wymienioną w wyżej przywołanym przepisie wartość 8 m. Ponadto, przedmiotowy budynek wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków oraz zgodnie z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia 26 sierpnia 2009 r., teren inwestycji położony jest w strefie ochrony konserwatorskiej historycznego rozplanowania i zabudowy, w której obowiązuje zachowanie walorów historycznych i kompozycyjnych obszaru, jego rozplanowania oraz dyspozycji przestrzennej - ochrona układu przestrzennego wzdłuż ulicy Inżynierskiej oraz zachowanie historycznej, wartościowej zabudowy, a w szczególności układu bryły i wysokości budynków i układu elewacji. Organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami formami ochrony zabytków są m.in. wpis do rejestru zabytków, a także ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzji o warunkach zabudowy. W myśl art. 39 ust.3 ustawy Prawo budowlane w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wójt (burmistrz, prezydent) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: zabytki nieruchome wpisane do rejestru; inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 14 maja 2004 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem o włączeniu zabytku nieruchomego do wojewódzkiej ewidencji zabytków wojewódzki konserwator zabytków zawiadamia właściwą gminę, w celu ujęcia tego zabytku w gminnej ewidencji zabytków. Wyjaśniono także, iż rozbiórka fragmentu budynku wiąże się z odbudową elewacji tego budynku i tym samym wykracza poza zawarty w art. 29 ustawy Prawo budowlane wykaz robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, gdyż zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt.6 ustawy Prawo budowlane przez budowę rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję złożyli J. i A. P. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w sprawie doszło do obrazy art. 64 ust. 3 Konstytucji. Konstytucja wyraźnie bowiem wskazuje, iż prawo własności może być ograniczone wyłącznie w drodze ustawy i tylko w taki sposób, by nie godziło w istotę tego prawa. Okoliczności sprawy towarzyszące wpisowi nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków, oraz następnie postępowaniu organów administracji publicznej w sprawie dotyczącej zgłoszenia robót budowlanych, przeczą tej fundamentalnej zasadzie konstytucyjnej. Podkreślić należy, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności formułowane przez skarżących w skierowanym do Wojewody odwołaniu, nie zostały rozpoznane i wyjaśnione.
Skarżący wskazali, że nie zostali poinformowani o wszczęciu postępowania w sprawie wpisu stanowiącego ich współwłasność jednorodzinnego budynku mieszkalnego do gminnej ewidencji zabytków oraz o dokonanym wpisie. Ze strony Wojewódzkiego lub Miejskiego Konserwatora Zabytków nikt nie kontaktował się z nimi w sprawie oględzin budynku, weryfikacji jego "zabytkowego" charakteru. Skarżący podnoszą, że budynek ten pochodzi z lat siedemdziesiątych, budowany był w znacznym stopniu systemem gospodarczym i z tych względów trudno uznać go za zabytkowy. W aktach sprawy administracyjnej znajdują się zdjęcia budynku uzasadniające twierdzenia skarżących.
Według skarżących wskutek powyższego, nie mogą oni swobodnie dysponować nieruchomością. Aby zrealizować na terenie nieruchomości zamierzenia budowlane, na które nie byłyby wymagane pozwolenie na budowę oraz dodatkowe uzgodnienia, obecnie zmuszeni są ponosić dodatkowe związane z projektem budowlanym, wynagrodzenie architekta. Dodatkowo znacznemu wydłużeniu ulegnie proces uzyskiwania pozwolenia i dokonywania uzgodnień w stosunku do pierwotnie założonego. Fundamentalne znaczenie ma również brak możliwości wniesienia jakiegokolwiek środka prawnego (sprzeciwu/odwołania) od wpisu do gminnej ewidencji zabytków. Paradoksalnie, w przypadku wpisu obiektu do rejestru zabytków, właścicielowi przysługują określone środki prawne, natomiast skutkiem wpisu (niezaskarżalnego) jest ograniczenie prawa własności bez prawa obrony.
W ocenie skarżących Wojewoda naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7 kpa, albowiem w przedmiotowej sprawie, nie dokonano jakichkolwiek ustaleń dotyczących prawidłowości (w tym podstaw) ujęcia budynku w gminnej ewidencji zabytków.
Skarżący zarzucają również, że ani Wojewoda w toku rozpoznawania odwołania, ani Prezydent Miasta w toku postępowania w sprawie zgłoszenia robót budowlanych nie dokonali oględzin nieruchomości. Oględziny takie pozwoliłyby ustalić faktyczny stan budynku oraz niezasadność objęcia go ochroną konserwatorską. Oględziny takie nie zostały również przeprowadzone przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w G. W ocenie skarżących przeprowadzenie oględzin jest niezbędne dla ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Wobec braku odniesienia się w zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżących opartych na Konstytucji, skarżący zarzucili naruszenie art. 8 kpa.
Skarżący zarzucili błędne przyjęcie przez Wojewodę wysokości całego budynku mieszkalnego, albowiem rozbiórka nie dotyczyła całego budynku, a tylko niewielkiej przybudówki. Skutkiem błędnej interpretacji przepisu art. 31 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego było przyjęcie, że wysokość obiektu będącego przedmiotem rozbiórki przekracza 8 metrów i orzeczenie, że na rozbiórkę wymagane jest pozwolenie na budowę.
Skarżący wskazali, że organ administracji publicznej I instancji wyrażając sprzeciw nie podnosił kwestii związanych z wysokością obiektu, a jedynie z wpisem do gminnej ewidencji zabytków. Uznać należy, że organ I instancji zbadał stan faktyczny dotyczący przedmiotu rozbiórki i nie miał zastrzeżeń wysuwanych obecnie przez Wojewodę Pomorskiego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co polega na weryfikacji rozstrzygnięć organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Oceniając w świetle przedstawionych wyżej kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że jest ona zgodna z prawem, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skargi organ administracji architektoniczno – budowlanej rozstrzygając sprawę dokonanego zgłoszenia dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i procedował w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego, w sposób prawidłowy odnosząc poczynione ustalenia do przepisów prawa materialnego – art. 30 ust. 6 i art. 31 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623).
Przedmiotem kontroli instancyjnej Wojewody była decyzja Prezydenta Miasta z dnia 25 marca 2011 r. wnosząca sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce części budynku – dobudówki o powierzchni około 30 m2, położonego w G. przy ul. [...], na działce nr ewid. [...] obręb G.
Według prawidłowych ustaleń organu, popartych materiałem dowodowym znajdującym się w aktach administracyjnych, przedmiotowy budynek ujęty został w Gminnej Ewidencji Zabytków dla G. Zgłoszonym zamiarem rozbiórki objęta została część budynku mieszkalnego, fragment stanowiący wraz z budynkiem całość konstrukcyjno – użytkową (vide: dokumentacja wraz z projektem budowlanym dołączona do pozwolenia na budowę). Jak wynika z treści pisma Urzędu Miasta w G. skierowanego do inwestora, Wojewódzki Konserwator Zabytków zawiadomił gminę miejską G. o włączeniu szeregu zabytków nieruchomych (znajdujących się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, w tym również budynku skarżących), celem ich ujęcia w gminnej ewidencji zabytków. Powyższa okoliczność jest w istocie niesporna, strona skarżąca formułuje natomiast zarzuty odnoszące się do braku swego udziału w postępowaniu w sprawie wpisu przedmiotowego budynku mieszkalnego do gminnej ewidencji zabytków, a w związku z tym zarzuca organom administracji rozstrzygającym niniejszą sprawę zgłoszenia naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie prawa własności w sposób w tym przepisie niedopuszczalny.
Rozważając przedmiotowy zarzut należy zauważyć, że organy administracji architektoniczno – budowlanej przy rozpoznaniu sprawy zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce nie prowadziły postępowania co do ujęcia przedmiotowego budynku do gminnej ewidencji zabytków, jak również nie stosowały przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, z późn. zm.). Zatem zarzuty dotyczące braku wiedzy właścicieli działki i budynku o jego umieszczeniu w gminnej ewidencji zabytków, a w konsekwencji naruszenia Konstytucji RP w kierunku ograniczenia prawa własności, skierowane przeciwko organom architektoniczno - budowlanym są bezpodstawne. Jeżeli zaś strona skarżąca uważa, iż nie było podstaw faktycznych ani prawnych do umieszczenia budynku mieszkalnego stanowiącego ich własność w gminnej ewidencji zabytków, wnioski w tym zakresie powinny być skierowane do właściwego organu ochrony zabytków. Kierując się zaś zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 kpa organ architektoniczno - budowlany, do którego wpływa zgłoszenie inwestora dotyczące zamierzenia budowlanego, winien jest stosować przepisy regulujące przedmiot sprawy administracyjnej objętej wnioskiem, a więc generalnie przepisy Prawa budowlanego. Natomiast kwestia wpisania określonego obiektu budowlanego do rejestru zabytków w drodze decyzji administracyjnej, czy też ujęcia go w gminnej (wojewódzkiej) ewidencji zabytków (prowadzonej w formie kart adresowych), dokonanych na mocy przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, stanowi dla organu architektoniczno - budowlanego jedynie istotny fragment ustalonego stanu faktycznego, wywołujący określone skutki prawne na podstawie przepisów Prawa budowlanego. W tym kontekście działanie obu organów rozstrzygających niniejszą sprawę było prawnie uzasadnione, po dokonaniu po myśli art. 7 i art. 77 kpa ustaleń istotnych dla jej rozstrzygnięcia.
Niemniej wyjaśnia się skarżącym, że postanowienia art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 75, poz. 474), z mocą obowiązującą od dnia 5 czerwca 2010 r., przewidują, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Wskazana ustawa nowelizacyjna w art. 7 przewiduje, że w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia jej w życie ustawy wojewódzki konserwator zabytków przekaże wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykaz zabytków, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. b niniejszej ustawy oraz wykaz zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Natomiast w art. 8 ust. 3 noweli przewidziano, że do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy. Wskazana nowelizacja zasadniczo zmieniła status prawny ewidencji zabytków, niejako zrównując ją z rejestrem zabytków, poprzez powierzenie organom konserwatorskim uprawnień o charakterze władczym, polegających na obowiązku uzgodnień, czy też pozwoleń. Nie rozważając szerzej tej kwestii, zbędnej na potrzeby niniejszej sprawy, wskazać trzeba, że jak wynika z bezspornych okoliczności, Wojewódzki Konserwator Zabytków powiadomił na piśmie Miejskiego Konserwatora Zabytków o liście obiektów włączonych do wojewódzkiej ewidencji zabytków (w tym budynku mieszkalnego skarżących), czego skutkiem było umieszczenie wskazanych obiektów w ewidencji zabytków prowadzonej przez gminę G.
Kolejnym istotnym elementem ustalonego przez organ II instancji stanu faktycznego było stwierdzenie, że teren obejmujący inwestowaną działkę podlega ochronie konserwatorskiej (historycznego rozplanowania i zabudowy), na podstawie planu miejscowego przyjętego uchwałą Rady Miasta Nr [...] z dnia 26 sierpnia 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy O. w G., rejon D. Cz. – odcinek południowy (Dz. Urz. Woj. Nr 131, poz. 2484). Na przedmiotowym terenie (wzdłuż ulicy Inżynierskiej) obowiązuje zachowanie walorów historycznych i kompozycyjnych obszaru, jego rozplanowania oraz dyspozycji przestrzennej, zachowanie historycznej wartościowej zabudowy, w szczególności układu bryły i wysokości budynków i układu elewacji (vide § 5 pkt 3 oraz szczegółowe postanowienia § 12 ust. 2 dla karty terenu nr 1504, w uchwale o planie). Jak stanowi o tym art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, formą ochrony zabytków są między innymi ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 19 tej ustawy, poza wymogiem uwzględnienia celem ochrony w studium i planie zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru i ich otoczenia, innych zabytków nieruchomych znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków (ust. 1 pkt 1 i 2), ustala się także, w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. Ponadto, ustawa o ochronie zabytków wprowadziła w art. 3 pkt 8 definicję robót budowlanych, przez które należy rozumieć "roboty budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, podejmowane przy zabytku lub w otoczeniu zabytku".
Stosownie do treści art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Według ust. 4 wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych. Przepis art. 39 ust. 3 w przytoczonym wyżej brzmieniu wprowadzony został opisaną wyżej nowelą z dnia 18 marca 2010 r. do ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a zatem obowiązywał w datach obu rozstrzygnięć. Z treści tego przepisu wynika wniosek, że w stosunku do budynku będącego własnością skarżących, ujętego w ewidencji zabytków gminy G., obowiązuje reżim wynikający z treści art. 28 Prawa budowlanego. Tak więc wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem (zgodnie z ustawową definicją rozbiórka obiektu budowlanego stanowi roboty budowlane – art. 3 pkt 7), przy obiekcie wpisanym do gminnej ewidencji zabytków, wymaga pozwolenia na budowę. Wojewoda odnosząc się do zarzutów odwołania wskazywał również na treść art. 31 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Jednakże akcentowana przez stronę skarżącą kwestia wysokości przedmiotowej części budynku podlegającej zgłoszeniu, w niniejszej sprawie nie ma znaczenia prawnego. Art. 31 ust. 1 przewiduje, że pozwolenia nie wymaga rozbiórka budynków i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską - o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości. Tymczasem przedmiotowy budynek przy ul. [...] w G., położony jest według niekwestionowanych ustaleń organu odwoławczego na terenie podlegającym ochronie konserwatorskiej przewidzianej w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, tym samym nieistotna pozostaje wysokość fragmentu budynku przeznaczona do rozbiórki. Jak zatem wynika z przytoczonych okoliczności sprawy, sporny budynek skarżących podlega podwójnej ochronie przewidzianej w ustawie o ochronie zabytków – jako obiekt znajdujący się w gminnej ewidencji zabytków, oraz obiekt znajdujący się w strefie objętej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ochroną konserwatorską historycznego rozplanowania i zabudowy, w którym według zapisu planu wzdłuż ulicy Inżynierskiej obowiązuje ochrona układu przestrzennego - zachowania walorów historycznych i kompozycyjnych obszaru, jego rozplanowania oraz dyspozycji przestrzennej. Poczynione przez organ odwoławczy prawidłowe ustalenia implikują skutki dla planowanych w przedmiotowym obiekcie robót budowlanych polegających na rozbiórce, a określonych w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W konsekwencji powyższych rozważań trafnie organ II instancji uznał, że w stosunku do robót budowlanych polegających na rozbiórce części przedmiotowego budynku nie obowiązuje tryb przewidziany w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż nie mieszczą się w katalogu robót objętych zgłoszeniem (art. 29). Zasadnie zatem w stosunku do planowanego zamierzenia zastosowany został przepis art. 30 ust. 6, który w punkcie pierwszym przewiduje obowiązek wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Trzeba także wyjaśnić, że sprzeciw wobec przedmiotowego zgłoszenia nie oznacza, iż rozbiórka części opisanego wyżej budynku jest niemożliwa. Natomiast planowane roboty budowlane polegające na rozbiórce budynku umieszczonego w gminnej ewidencji zabytków wymagają pozwolenia na budowę, poprzedzonego uzgodnieniem z właściwym organem konserwatorskim. Ograniczenie wykonywania prawa własności w ten sposób, że planowane roboty budowlane przy budynku umieszczonym w gminnej ewidencji zabytków wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, przy udziale właściwego organu konserwatorskiego, zamiast uproszczonej formy zgłoszenia, wynikają z ustaw (ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). W tym kontekście ograniczenie to pozostaje w zgodzie z Konstytucją RP, a w szczególności jej przepisem art. 64 ust. 3.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę jako niezasadną, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło