II SA/Gd 679/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewody z dnia 10 lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o wywłaszczenie nieruchomości postanawia odmówić A. F. przyznania prawa pomocy przez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. A. F. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w kwocie 845 zł miesięcznie. Jak oświadczyła wnioskodawczyni – jest ona właścicielką domu o powierzchni 80 m2 oraz mieszkania o powierzchni 65 m2. Poza powyższym, według oświadczenia, skarżąca nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3000 Euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych. Uzasadniając wniosek skarżąca podała, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, nie zna przepisów prawa, ma trudności w wysławianiu się. Nie posiada żadnych oszczędności i nie stać jej na opłacenie adwokata, gdyż żyje na skraju nędzy. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do stanu majątkowego skarżącej, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 5 lutego 2008 r. (doręczonym w dniu 21 lutego 2008 r.), wezwano skarżącą do przedłożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów źródłowych: - wyciągów wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu, - ostatniego odcinka emerytury wnioskodawczyni lub innego dokumentu obrazującego jej aktualną wysokość, - oświadczenia, czy wnioskodawczyni osiąga jakiekolwiek dochody z tytułu posiadania dwóch nieruchomości, np.: z tytułu najmu, jeśli tak – to w jakiej wysokości oraz wyjaśnienia, czy ktokolwiek zamieszkuje w lokalu prze nią niezamieszkiwanym, - oświadczenia, czy wnioskodawczyni korzysta z pomocy społecznej, - dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawczynię wydatków związanych z kosztami utrzymania (np.: czynsz, opłaty za media) oraz na leki, - oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych przez skarżącą pojazdów mechanicznych (podania marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości rynkowej). Wezwanie powyższe wnioskodawczyni odebrała w dniu 9 lutego 2009 r. (zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki – k. 65 akt). Pomimo upływu terminu sądowego z dniem 23 lutego 2009 r., do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżąca nie przedłożyła żadnych z wyżej wymienionych dokumentów. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Regulacja powyższa wskazuje, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Mając na uwadze okoliczność, iż skarżąca nie wykonała zobowiązania Referendarza, nie wnosiła też o przedłużenie terminu do jego wykonania, należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Pomimo bowiem wezwania, wnioskodawczyni nie przedłożyła żądanych w nim dokumentów, które pozwoliłyby na wyjaśnienie istotnych okoliczności oraz nasuwających się wątpliwości dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Z oświadczenia zawartego na formularzu PPF wynika, że skarżąca jest właścicielką dwóch nieruchomości. Skarżąca uchyliła się od odpowiedzi na pytanie, czy osiąga jakiekolwiek pożytki z tytułu służącego jej prawa własności, względnie - jaka jest relacja pomiędzy deklarowanymi dochodami skarżącej a kosztami związanymi z utrzymaniem tych nieruchomości. Brak wyjaśnień w tym zakresie rodzi wątpliwości, które nie mogą być rozwiane przy braku współdziałania wnioskodawczyni. Rzeczą wnioskodawcy, starającego się o uzyskanie prawa pomocy jest wykazanie, że spełnia ustawowe przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest przyznanie prawa pomocy. Jak bowiem wskazano powyżej, jest to instytucja wyjątkowa, przewidziana dla osób, które są ubogie, w szczególności – na skutek wydarzeń losowych – pozbawione majątku i dochodów. Wskazać też w tym miejscu należy, że brak znajomości przepisów prawa, czy też zawiłość sprawy, na które to okoliczności powołuje się skarżąca, wnioskując o ustanowienie adwokata, nie stanowią ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Jedyną przesłanką ustanowienia prawa pomocy jest rzetelne wykazanie niemożliwości poniesienia kosztów postępowania, co jednak nie miało miejsca w niniejszym stanie faktycznym. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.