II SA/Gd 679/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Wojewody z dnia 10 lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości 1/ oddala skargę, 2/ zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz pełnomocnika skarżącej A. F., adwokata B. G. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Wnioskiem z dnia 4 stycznia 2005 r. Prezydent Miasta wystąpił do Starosty o wszczęcie postępowania w sprawie wywłaszczenia działki nr [...], niezbędnej dla Gminy Miasta W. ze względu na konieczność budowy ulicy B. Decyzją z dnia 14 kwietnia 2006r. Starosta, wykonując zadania z zakresu administracji rządowej, wywłaszczył nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. B., oznaczoną ewidencyjnie nr [...] obr [...]., dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą o nr KW [...], stanowiącą współwłasność S. i A. F. po ½ własności każdy, z przeznaczeniem pod zabudowę gminnej drogi publicznej oraz przyznał właścicielom stosowne odszkodowanie. W wyniku odwołania powyższa decyzja została uchylona przez Wojewodę w dniu 30 czerwca 2006 r., który przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji ustalono, S. F. zmarł w dniu 18 stycznia 2007 r. W Sądzie Rejonowym w W. Wydział I Cywilny (sygn. akt [...]) zostało wszczęte na wniosek Gminy Miasta W. postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym S. F. Starosta Powiatowy, postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2008 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 97 § 4 pkt 4 K.p.a. Starosta uznał, że do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym S. F. niemożliwie jest prowadzenie postępowania wywłaszczeniowego, gdyż dopiero po stwierdzeniu nabycia spadku określony zostanie krąg stron tego postępowania. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła A. F., kwestionując zasadność zawieszenia postępowania. Rozpoznający sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda, postanowieniem z dnia 10 lipca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W przekonaniu Wojewody zaskarżone postanowienie Starosty wydane zostało zgodnie z przepisami K.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105). Skoro zatem śmierć S. F. nastąpiła w toku postępowania wywłaszczeniowego, a być może istnieją spadkobiercy zmarłej strony, którzy nie są znani organowi prowadzącemu postępowanie, to do momentu wydania przez sąd orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku niemożliwe jest wezwanie ich do udziału w postępowaniu, co stanowi przesłankę zawieszenia postępowania. W skardze na powyższe postanowienie A. F. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji podnosząc, iż są one niesprawiedliwe i naruszają jej prawo własności. Skarżąca w trakcie postępowania całego postępowania wyrażała swój sprzeciw odnośnie sprzedaży nieruchomości. A. F. podniosła również, że jest osoba starszą, schorowaną i niemajętną, co utrudnia jej obronę swoich praw, więc to na organach spoczywa obowiązek wnikliwego zbadania sprawy również w oparciu o normy społeczne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zm.) zwany dalej P.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, wydane w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, są zgodne z prawem. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd z urzędu dostrzegł, iż Starosta Powiatowy , wydając postanowienie z dnia 16 kwietnia 2008 r. jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. podczas, gdy w niniejsze sprawie zastosowanie ma art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. Skład rozpoznający niniejszą sprawę przyjął jednak, że pomyłka ta nie stanowiła istotnego naruszenia prawa, uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia, a jedynie błąd literowy nie mający wpływu na zasadność rozstrzygnięcia. Właściwy przepis został także wskazany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewody. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności postanowienia Wojewody z dnia 10 lipca 2008 r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Przepis art. 97 K.p.a. wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania, co oznacza, że w przypadku wystąpienia jednej z przesłanek w nim wymienionych organ nie ma wyboru i zobowiązany jest zawiesić postępowanie urzędu. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) śmierć strony miała miejsce po wszczęciu postępowania, w jego toku, 2) śmierć strony nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, a z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas gdy przedmiotem postępowania są uprawnienia i obowiązki o charakterze osobistym, np. w sprawie pozwolenia na broń, 3) ma miejsce sytuacja w której niemożliwe jest wezwanie do udziału w postępowaniu spadkobierców zmarłej osoby oraz brak okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 K.p.a. Niemożność wezwania do udziału w postępowaniu spadkobierców zmarłej strony będzie miała miejsce w przypadku, gdy spadkobiercy nie są ustaleni albo nie są znani organowi. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej wystąpiły wszystkie przesłanki wymienione w art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a., które zobowiązywałoby organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Postępowanie w przedmiocie wywłaszczenia działki nr [...] zostało wszczęta na wniosek Prezydent Miasta z dnia 4 stycznia 2005 r. W dniu 18 stycznia 2007 r., kiedy to zmarł S. F. – strona postępowania wywłaszczeniowego, postępowanie to nie zostało jeszcze zakończone decyzją ostateczną. Wobec faktu, iż postępowanie wywłaszczeniowe prowadzone było w stosunku do działki stanowiącej współwłasność S. i A. F. śmierć jednego ze współwłaścicieli nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, jako że nie dotyczyło uprawnień i obowiązków o charakterze osobistym. Za prawidłowe należy uznać stanowisko Starosty Powiatowego zgodnie z którym do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym S. F. niemożliwie jest prowadzenie postępowania o wywłaszczenie nieruchomości nr [...] obr [...]. w W., z uwagi na niemożność ustalenia stron postępowania. Jak wynika z akt sprawy w Sądzie Rejonowym w W. Wydział I Cywilny (sygn. akt [...]) toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym S. F. Dopiero jego zakończenie umożliwi organowi ustalenie spadkobierców zmarłego i wezwanie ich do udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił. Sąd zasądził od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz adw. B. G. kwotę 292,80 zł (obejmującą wynagrodzenie w kwocie 240 zł. i należny podatek od towarów i usług w kwocie 52,80 zł.) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zgodnie z wnioskiem złożonym na rozprawie w dniu 18 marca 2010 roku, w trakcie której pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż skarżąca nie poniiosła kosztów udzielonej pomocy prawnej w żadnej części. Orzeczenie o kosztach Sąd wydał na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 1 i 3, § 19 pkt 1 i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).