II SA/Gd 68/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2008 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 14 lipca 2006 r. nr [...], a także postanowienie tego organu z dnia 6 lutego 2006 r. nr [...]. 2/ określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. R. T. wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 listopada 2006 r., nr [...]. Wskazaną decyzją utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2006 r. nakazujące skarżącemu rozbiórkę budynku mieszkalnego o wymiarach 9,70 x 9,20 m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w miejscowości B. M. przy ul. [...] w gminie L. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ). Jak wynika z uzasadnienia decyzji podstawę jej wydania stanowiły ustalenia organu, iż skarżący na terenie wskazanej działki wybudował bez pozwolenia na budowę budynek mieszkalny o konstrukcji murowanej. W związku z powyższym organ wszczął procedurę wynikającą z art. 48 Prawa budowlanego i postanowieniem z dnia 6 lutego 2006 r. wydanym na podstawie ustępu 2 i 3 tego artykułu zobowiązał skarżącego do przedłożenia w terminie do 30 czerwca 2006 r. wskazanych dokumentów m. in. zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy budynku mieszkalnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Wydana decyzja jest konsekwencją nieprzedłożenia przez skarżącego żądanej dokumentacji. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżący w toku prowadzonego postępowania uzyskał w dniu 5 czerwca 2006 r. decyzję Wójta Gminy o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]. Ponadto przed upływem terminu wyznaczonego postanowieniem na złożenie dokumentacji do organu I instancji wpłynęło pismo projektanta z informacją o niemożności opracowania dokumentacji projektowej w terminie do 30 czerwca 2006 r. z uwagi na to, że decyzja o warunkach zabudowy stała się ostateczna dopiero w dniu 22 czerwca 2006 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że podstawą rozstrzygnięcia było niewykonanie przez skarżącego obowiązku polegającego na przedłożeniu ostatecznej w dacie wszczęcia postępowania rozbiórkowego decyzji o warunkach zabudowy. Organ wyjaśnił, że uzyskana w toku sprawy decyzja nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, albowiem nie spełnia warunku ostateczności w dniu wszczęcia postępowania. W skardze na powyższą decyzję R. T. wniósł o jej uchylenie powołując się na uzyskaną decyzję o warunkach zabudowy. Zdaniem skarżącego rozwiązanie prawne przyjęte w art. 48 Prawa budowlanego w zakresie wymagania od inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - ostatecznej na dzień wszczęcia postępowania rozbiórkowego jest niezgodne z Konstytucją, albowiem bezpodstawnie różnicuje sytuację prawną inwestorów, którzy ubiegają się o legalizację samowoli budowlanej w zależności od tego czy na danym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, czy też takiego planu brak. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2007 r. postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało zawieszone na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w oczekiwaniu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie dotyczącej zgodności art. 48 ustawy Prawo budowlane z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie P 37/06 orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880 ), w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Powyższy wyrok ogłoszony został w Dzienniku Ustaw z dnia 29 grudnia 2007 r. Nr 247, poz. 1844. Rozpoznając skargę, po podjęciu zawieszonego postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą, podlegają ogłoszeniu, jeżeli dotyczą ustaw, w Dzienniku Ustaw i wchodzą w życie, o ile sam Trybunał nie postanowi inaczej, z dniem ogłoszenia. Zatem przepis art. 48 w zakresie wskazanym przez Trybunał i w części dotyczącej wskazanego w nim sformułowania "w dniu wszczęcia postępowania", na skutek w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, utracił moc z dniem 29 grudnia 2007 r. Wyrok ten oznacza, że w odniesieniu do samowoli budowlanych dokonanych na terenach dla których nie ma obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodność samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z tzw. porządkiem planistycznym może być stwierdzona również decyzją o warunkach zabudowy uzyskaną przez inwestora także po wszczęciu postępowania rozbiórkowego. Jest oczywiste, że wyrok ten ma wprost zastosowanie do sytuacji skarżącego, który w warunkach samowoli wybudował obiekt na terenie na którym w chwili prowadzenia postępowania rozbiórkowego nie ma planu i który w dacie wszczęcia tego postępowania nie dysponował ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. W chwili obecnej na skutek wydanego przez Trybunał wyroku istnieje możliwość legalizacji dokonanej samowoli w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy wydaną już po wszczęciu postępowania rozbiórkowego. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Art. 145 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi zaś, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Ponieważ stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, to należy przyjąć zasadę, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji ( podobnie NSA w wyrokach z dnia 2 września 1999 r., IV SA 1360/97 oraz z 25 października 1999 r., II SA 1294/99 ). Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145 a kpa jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji ( tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000 r., poz. 16 ). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Wobec wydania przez Trybunał wyżej opisanego wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. w niniejszej sprawie zaistniała zatem podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego obligująca sąd administracyjny do uchylenia wydanych przez organy decyzji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przyjęcie wskazanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia uprawniało Sąd do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego ( art. 119 pkt 1 i art. 120 w/w ustawy ). Z tych wszystkich względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz wydane w granicach sprawy postanowienie z dnia 6 lutego 2006 r. O wstrzymaniu zaskarżonej decyzji orzeczono stosownie do art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydany wyrok oznacza, że sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ administracji. Przy tym ponownym rozpoznaniu organ uwzględni stan prawny ukształtowany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, czyli przyjmie, że legalizacja samowoli budowlanej na terenie na którym nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego może nastąpić także na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, którą inwestor uzyskał już po wszczęciu postępowania rozbiórkowego. Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie skarżący przedłożył decyzję o warunkach zabudowy dla działki nr [...] organ ponowi procedurę wynikającą z art. 48 Prawa budowlanego i zobowiąże skarżącego do przedłożenia w określonej terminie pozostałej dokumentacji niezbędnej do legalizacji obiektu budowlanego.