II SA/Gd 683/03

WyrokWSA w Gdańsku2005-05-11

Skład orzekający: Jacek Hyla, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odroczenie zasadniczej służby wojskowej ze względu na pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej powinno być udzielone do końca roku szkolnego, w którym poborowy kończy 22 lata życia, niezależnie od tego, czy ukończy naukę przed osiągnięciem tego wieku?
Ratio decidendi
Odroczenie zasadniczej służby wojskowej ze względu na pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej powinno być udzielone na czas nauki, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego, w którym poborowy kończy 22 lata życia. Organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy, odmawiając odroczenia z uwagi na fakt, że poborowy zakończy edukację po ukończeniu 22 roku życia, gdyż taka przesłanka nie jest przewidziana w przepisach prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. D. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień o odmowie odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej. Organ administracji uznał, że brak podstaw do odroczenia, ponieważ poborowy nie ukończy nauki przed ukończeniem 22 roku życia. Skarżący podniósł, że urodził się w 1982 r., a zatem 22 lata życia ukończy w 2004 r., i do tego roku powinno być mu udzielone odroczenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie : WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant: Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. D. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia 27 marca 2003 r. nr [...[ w przedmiocie odroczenia odbycia zasadniczej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia 24 lutego 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3 II SA/Gd 683/03 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 27 marca 2003 r. Nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego po rozpatrzeniu odwołania K. D. od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia 24 lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia zasadniczej służby wojskowej z tytułu pobierania nauki w szkole ponadpodstawowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 z późn. zm.) odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się poborowemu na jego wniosek, jednak w myśl art. 39 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy odroczenia ze względu na pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej udziela się poborowemu, na czas nauki nie dłuższy niż do końca roku szkolnego, w tym roku kalendarzowym, w którym poborowy kończy 22 lata życia. Z wniosku poborowego oraz zaświadczenia ze szkoły wynika, że K.D. nie ukończy nauki nie przekraczając określonej wyżej granicy wieku. Dlatego też uznano, że brak było podstaw do odroczenia zasadniczej służby wojskowej. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K.D. podnosząc, że urodził się 10 kwietnia 1982 roku, a zatem dwudziesty drugi rok życia ukończy w 2004 roku, w związku z tym w jego przekonaniu do tego roku powinno być mu udzielone odroczenie. W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administra- cyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniami art. 39 ust. 1 pkt 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji odroczenia zasadniczej służy wojskowej udziela się poborowemu na jego wniosek ze względu na pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej, na czas nauki jednak nie dłużej niż do końca roku szkolnego, w tym roku kalendarzowym, w którym poborowy kończy 22 lata życia. Z gramatycznej wykładni tego przepisu wynika, że decyzje w tym zakresie mają charakter związany, to jest organy administracji ustaliwszy, że poborowy pobiera naukę w szkole ponadpodatawowej oraz, że nie ukończył 22 lat życia, mają obowiązek wydania decyzji o odroczeniu terminu odbycia zasadniczej służby wojskowej (oczywiście nie dłużej niż do końca roku szkolnego, w którym kończy on 22 lata). Za taką interpretacją art. 39 ust. 1 pkt 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP przemawiają również postanowienia § 6 rozporządzenia z dnia 11 stycznia 2000 r. w sprawie udzielania odroczeń zasadniczej służby wojskowej, zwalniania żołnierzy z tej służby przed jej odbyciem, a także postępowania oraz właściwości organów wojskowych w tych sprawach (Dz. U. Nr 5, poz. 54 z późn. zm.), który w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, że "Odroczenia ze względu na pobieranie nauki w szkole średniej, policealnej lub pomaturalnej albo w zakładzie kształcenia nauczycieli udziela się poborowemu pobierającemu tę naukę w systemie dziennym, wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym". Z postanowień zarówno przepisów art. 33 ust. 1 pkt 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP jak i § 6 cytowanego rozporządzenia wynika jednoznacznie jakie przesłanki mają charakter decydujący przy odroczeniu terminu zasadniczej służby wojskowej. Nie mieści się wśród nich badanie czy poborowy przed ukończeniem 22 roku życia zakończy edukację. Nie jest to zatem jedna z okoliczności, która powinna być ustalona w tym postępowaniu, gdyż byłoby to wyjście poza granice określone w obowiązujących przepisach prawa. W rozpatrywanym przypadku organy administracji przy odmowie odroczenia terminu zasadniczej służby wojskowej kierowały się tym, że K. D. zakończy edukację po ukończeniu 22 roku życia. Przesłanka ta nie była jednak wyartykułowana w art. 39 ust. 1 pkt 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Dlatego też należy stwierdzić, że w prowadzonym postępowaniu organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy prawa materialnego. Zostały zatem spełnione przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit.a uzasadniające orzeczenie jak w sentencji. W związku ze skutkami prawnymi jakie może wywołać zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że nie może ono podlegać wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło