II SA/Gd 683/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.G. na decyzję Wojewody z dnia 27 sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 4 października 2019 r. P. G.-U. złożyła w Sądzie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody z dnia 27 sierpnia 2019 r., nr [...]. Wskazaną decyzją tą Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia 23 października 2018 r., nr [..], wydaną w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...], położonej w obrębie L., gmina Ż. Decyzja Wojewody została doręczona skarżącej w dniu 2 września 2019 r. i zawierała pouczenie o treści art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. o możliwości wniesienia na nią skargi do sądu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Termin do wniesienia skargi upływał dla skarżącej w dniu 2 października 2019 r. Tymczasem, skarżąca skargę na decyzję Wojewody z dnia 27 sierpnia 2019 r. nadała w urzędzie pocztowym w dniu 4 października 2019 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając złożony wniosek skarżąca wskazała, że nie miała możliwości wniesienia skargi w terminie do dnia 2 października 2019 r., gdyż dzień przed upływem tego terminu, tj. w dniu 1 października 2019 r., jej babcia doznała rozległego udaru mózgu i wymagał niezwłocznej hospitalizacji. W wyniku wypadku straciła władanie prawej strony ciała oraz wzrok i nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Babcia nadal przebywa na oddziale neurologii poudarowej Akademii Medycznej. Skarżąca, jak podkreśliła, jest zaś jedynym dorosłym członkiem rodziny, który jest w stanie opiekować się babcią, gdyż mąż babci jest schorowany, niedołężny i niezdolny do samodzielnego funkcjonowania. Skarżąca podkreśliła, że stan babci wymagał od niej nieustannej obecności w szpitalu w ciągu pierwszych trzech dób od wypadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z treści powyższych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała zaś zasadniczej przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. nie wykazała braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody z dnia 27 sierpnia 2019 r. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2010 r., I OZ 655/10, LexPolonica nr 2387928). Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne takie jak: problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagła choroba strony lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą czy też mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II FSZ 279/14., dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2015 r., II OZ 1075/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwie zaś, dzień przed upływem terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody z dnia 27 sierpnia 2019 r., zaistniała okoliczność, na którą skarżąca nie miała żadnego wpływu. Nagła choroba babci wymagała, aby skarżąca zaopiekowała się babcią, poświęcając jej swój czas. Przy czym, jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, stan chorobowy członka rodziny może być podstawą przywrócenia terminu uchybionej czynności procesowej, ale tylko wówczas, gdy jest to choroba całkowicie i obiektywnie uniemożliwiająca wnioskodawcy podejmowanie zwykłych czynności życiowych, jak i wyręczenie się przy ich załatwianiu inną osobą. Skarżąca nie wykazała zaś, aby choroba babci uniemożliwiła jej wyręczenie się inną osobą w celu nadania przesyłki, zawierającej skargę. Skarżąca nie przedstawiła żadnych informacji na temat przyczyn, dla których w czasie sprawowania opieki nad chorą babcią nie była w stanie posłużyć się inną osobą w celu nadania skargi, chociażby swoją matką – B.K. - córką babci, kopię dokumentu tożsamości której skarżąca dołączyła do wniosku. Nie można zaś przyjąć, że całodobowa opieka nad osobą chorą czy w podeszłym wieku uniemożliwia kontakt z innymi osobami (zob. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2018 r., IV SA/Wa 385/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też, Sąd uznał, że skarżąca dopuściła się niedbalstwa w dochowaniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody z dnia 27 sierpnia 2019 r., które uniemożliwia Sądowi przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.