II SA/Gd 685/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. Z. i I. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 17 czerwca 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lutego 2011 r., odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją własną z dnia 12 listopada 2008 r. nakazującą E. i I. Z. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu - w.c., wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w K. - numer mapy 2, gmina K. Decyzja została wydana w następujących okolicznościach: W dniu 12 listopada 2008 r. wydana została decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów posadowionych na działce nr [...] w K. Decyzja została uznana za doręczoną stronom w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Stała się ona ostateczna, gdyż strony nie wniosły od niej odwołania. Upomnieniem z dnia 7 stycznia 2009 r. wezwano zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki. Rozbiórka nie została wykonana. Tytułem wykonawczym z dnia 18 listopada 2009 r. PINB wszczął postępowanie egzekucyjne doręczając ten tytuł w dniu 5 grudnia 2009 r. E. i I. Z. Pismem z dnia 10 grudnia 2009 r. E. i I. Z. zwrócili się do PINB z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zabudowy działki nr [...] położonej w K. oraz wnieśli - wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - odwołanie od decyzji z dnia 12 listopada 2008 r. nakazującej rozbiórkę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 lutego 2011 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia 12 listopada 2008 r., nakazującą rozbiórkę obiektów budowlanych posadowionych na działce nr [...] położonej w K. Zaskarżoną decyzją WINB utrzymał w mocy powyższą decyzje wskazując, iż wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. został złożony z naruszeniem terminu wskazanego w przepisie art. 148 § 2 k.p.a.. Organ uznał, że z akt sprawy oraz z pism E. i I. Z. z dnia 10 grudnia 2009 r. i z dnia 11 stycznia 2010 r. wynika, że strony dowiedziały się o wydaniu decyzji z dnia 12 listopada 2008 r. w dniu, w którym doręczono im upomnienie z dnia 7 stycznia 2009 r., tj. w dniu 28 stycznia 2009 r. (dowód - zwrotne potwierdzenia odbioru załączone do akt sprawy). W konsekwencji miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na brak udziału stron w postępowaniu upłynął w dniu 2 marca 2009 r. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania strony złożyły dopiero w dniu 11 grudnia 2009 r. (data stempla na kopercie, pismo opatrzone datą 10 grudnia 2009 r.), czyli z uchybieniem terminu wskazanego w przepisie art. 148 § 2 k.p.a.. Z uwagi na fakt, iż strony nie zachowały terminu, zasadne było wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.) w sprawach, w których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy została wydana decyzja, a zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, powinno być wydane postanowienie, właściwą formą załatwienia sprawy jest decyzja. Skargę na powyższą decyzje wnieśli E. i I. Z. domagając się jej uchylenia. Podkreślili, że właścicielami działki nr [...] w K. są od 2000 r. i dwukrotnie w tym czasie składali wniosek o zmianę przeznaczenia działki z rolnej na budowlaną lub rekreacyjną. Złożyli również w dniu 18 sierpnia 2007 r. wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i w terminie 30 dni nie otrzymali żadnej informacji, ani też organ nie sprzeciwił się budowie. W ocenie skarżących w sprawie możliwe jest uzyskanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, co wyczerpuje przesłankę wskazaną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku dotyczącym niekonstytucyjności żądania legitymowania się ostateczną decyzją o warunkach zabudowy w przypadku postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Zdaniem skarżących ta okoliczność powinna skutkować uchyleniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych na działce nr [...] w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a sądowa kontrola odbywa się wyłącznie w oparciu o kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2007 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W punkcie wyjścia rozważań wskazać należy, iż w myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą). Należy jednak zastrzec, co istotne w przedmiotowej sprawie, iż samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna automatycznie postępowania. O wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 k.p.a., właściwy organ. Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania. Organ po otrzymaniu podania jest zatem zobligowany do ustalenia czy podanie wniesione zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istotnie istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wznowieniowych. Oprócz ustalenia czy nie zachodzi niedopuszczalność wznowienia w owej wstępnej fazie rozpatrywania podania organ administracji ma prawo i obowiązek badać również kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu. Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 września 2000 r. sygn. akt III SA 2304/99, ONSA 2001/4/179. Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 k.p.a., może zatem nastąpić z trzech następujących przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną; podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu; w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Podkreślić jednak należy, iż wskazanie podstawy wznowienia postępowania nie polega wyłącznie na wskazaniu odpowiedniego przepisu, lecz na przywołaniu okoliczności faktycznych odpowiadających wskazanej podstawie wznowienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd przyznaje racje orzekającym organom, iż w niniejszej sprawie bezsprzecznie skarżący dowiedzieli się o wydaniu decyzji z dnia 12 listopada 2008 r. w sprawie nakazu rozbiórki w dniu 28 stycznia 2009 r. W tym dniu bowiem I. Z. osobiście pokwitował odbiór upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku rozbiórki nałożonego przedmiotową decyzją. Decyzja z dnia 12 listopada 2008 r. stała się ostateczna w grudniu 2008 r., gdyż skarżący nie wnieśli od niej odwołania w trybie instancyjnym. Bezspornym faktem jest również to, iż po raz pierwszy skarżący wnioskowali o wznowienie postępowania w tej sprawie w piśmie z dnia 10 grudnia 2009 r. Zatem od chwili kiedy skarżący dowiedzieli się o decyzji z 12 listopada 2008 r. do dnia wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania upłynęło niemal jedenaście miesięcy. Oznacza to, iż wnosząc podanie o wznowienie postępowania oparte na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. skarżący przekroczyli termin jednego miesiąca liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania. Zgodzić należy się też z PINB i WINB, że niemożliwie jest wznowienie postępowania na żądanie strony w wyniku podania wniesionego po upływie terminu, który nie został przywrócony. Z tej właśnie przyczyny w niniejszej sprawie należało odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.