II SA/Gd 687/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia 4 sierpnia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem gaziociągu postanawia odmówić wstrzymania wykonanie zaskarżonej decyzji. M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewody z dnia 4 sierpnia 2014 r., Nr [...], uchylającą decyzję Starosty ] z dnia 27 lutego 2014 r. w części i w tym zakresie orzekającą o zobowiązaniu I. i M. W. – współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka o nr [...] położonej w obrębie P., gmina P., w trybie art. 124b ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 518), do udostępnienia inwestorowi "A" S.A. Oddział w G. części wskazanej działki w celu wykonania remontu zespołu zaporowo-upustowego ZZU49 na istniejącym gazociągu wysokiego ciśnienia DN 400 G. – R. – J., ułożonym w ziemi w południowej części działki nr [...], polegającego na wymianie armatury i elementów rurowych zespołu zaporowo – upustowego DN400/DN400/DN200 PN 6,3 Mpa, na nowe przy zastosowaniu technologii hermetycznej T.D. Williamsona, związanej z trójstronnym wstrzymaniem przepływu gazu w gazociągu wysokiego ciśnienia z zachowaniem ciągłości przepływu gazu przy wykorzystaniu dotychczasowego obejścia technologicznego (by – passu). Skarżący sformułował w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że jej wykonanie spowoduje u niego niepowetowaną szkodę. Według skarżącego działania na wskazanej działce spowodują zmiany, które trudno będzie usunąć i szkody w uprawach, głównie w zbożach. Wykonywanie planowanych robót spowoduje natomiast, że niemożliwym będzie przeprowadzenie niezbędnych prac przed zimą, które mają zasadnicze znaczenie dla przyszłorocznych plonów. Skarżący wskazał, że nad powierzchnią przed okres trwania inwestycji będą tzw. fittingi i krócce, co uniemożliwi jakiekolwiek prace maszynom rolniczym i spowoduje zwiększenie strat u skarżącego. Ponadto, w przypadku uwzględnienia skargi inwestycja może zostać uznana za samowolę budowlaną. W odpowiedzi na powyższy wniosek uczestnik postępowania "A" S.A. Oddział w G. wniósł o jego nieuwzględnienie, albowiem według niego nie zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniające zastosowanie tej wyjątkowej instytucji. Uczestnik postępowania podkreślił, że wynikające z operatu szacunkowego z dnia 17 października 2012 r., którym posługiwał się skarżący, szacowane straty związane z realizacją przedmiotowej inwestycji miały wynosić 10115 zł, co według uczestnika nie może być ocenione jako znaczna szkoda. Poza tym wyjaśniono, że wszelkie skutki przeprowadzonych w ramach inwestycji robót budowlanych zostaną w całości zrekompensowane skarżącemu w postaci odszkodowania przyznanego w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Biorąc pod uwagę rodzaj prowadzonej na działce nr [...] działalności, a mianowicie produkcji rolnej, szkody które powstaną będą typowe, możliwe do oszacowania, a spowodowane wykonaniem decyzji skutki nie będą trudne do odwrócenia. Uczestnik wyjaśnił nadto, że w dniu 14 października 2014 r. na podstawie ostatecznej decyzji zajął część działki nr [...] i przystąpił do wykonywania robót budowlanych, m.in. polegających na odkryciu gazociągów wysokiego ciśnienia. Tym samym teren ten musi być cały czas chroniony przed dostępem osób trzecich ze względu na bezpieczeństwo. Przerwanie robót na obecnym etapie zagrażałoby bezpieczeństwu systemu przesyłowego gazu, a także mieniu i życiu ludzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania, na wniosek skarżącego, orzeka Sąd, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Jak przyjęto w judykaturze, Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny merytorycznej skargi, bowiem takie działanie Sądu dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu będzie decyzja zobowiązująca właścicieli nieruchomości do udostępnienia inwestorowi części tej nieruchomości w celu wykonania robót remontowych na przebiegającym przez tą nieruchomość gazociągu przesyłowym DN 400. Podstawę prawną wskazanej decyzji stanowi przepis art. 124b ust. 1 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 518), zwanej dalej u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Wskazana decyzja ogranicza sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela. W art. 124b ust. 4 u.g.n. przewidziano obowiązek wypłaty odszkodowania za samo udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek wykonania czynności, dla których udostępnienie to nastąpiło. Wysokość tego odszkodowania ma zostać uzgodniona między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości, a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli jednak do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął określony w decyzji termin udostępnienia nieruchomości, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Materiał zgromadzony w aktach sprawy, a w szczególności stanowisko projektanta przedmiotowej inwestycji załączone do pisma uczestnika postępowania z dnia 18 czerwca 2014 r., ujawnia cel zaplanowanej inwestycji. Wynika z tego, że remont tego odcinka gazociągu podyktowany jest koniecznością wymiany wyeksploatowanej i stwarzającej realne zagrożenie zabudowanej tam armatury oraz rurowiska. Wiek tym elementów stwarza bowiem realną groźbę awarii. Z decyzji organu I instancji wynika bowiem, że istniejące na działce nr [...] urządzenia przesyłowe powstały w 1978 r. W świetle przywołanych wyżej regulacji prawnych oraz wskazanych okoliczności sprawy Sąd uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu bowiem zaprzestanie prac mających na celu odnowienie istniejących od 1978 r. instalacji przesyłowych i tym samym zwiększenie bezpieczeństwa eksploatacyjnego gazociągu wysokiego ciśnienia stanowiłoby potencjalnie większe zagrożenie niż czasowe i odwracalne w zakresie skutków ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego dokonane w trybie przewidzianym ustawą. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że u.g.n. przewiduje rekompensatę szkód poniesionych przez właściciela w związku z ograniczeniem jego możliwości korzystania z nieruchomości. Do pokrycia tych szkód może dojść na podstawie porozumienia stron bądź na podstawie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania w oparciu o materiał dowodowy, w tym o operat szacunkowy określający wysokość tych szkód. Mając na względzie obawy skarżących, podkreślić należy, że zaplanowane i podjęte roboty budowlane przy części gazociągu przebiegającym przez ich nieruchomość mają na celu poprawę warunków jego eksploatacji i bezpieczeństwa ludzi i mienia. A zatem działania te nie są wymierzone przeciwko interesom skarżącego, a przeciwnie skutkować będą podniesieniem stopnia bezpieczeństwa na jego nieruchomości, przy zapewnionej pełnej rekompensacie poniesionych szkód. Dodatkowo zaznaczyć należy, że strona skarżąca decydując się na wniesienie wniosku o wstrzymanie winna w sposób przekonywujący umotywować istnienie przesłanki wymienionej w art. 61 § 3 p.p.s.a., w oparciu o którą zgłasza wniosek. W przedmiotowej sprawie takiej przekonywującej argumentacji nie przedstawiono. Skarżący, nie wykazał wysokości przewidywanych szkód oraz nie skonfrontował tych danych ze swoją sytuacją majątkową i finansową. Tylko porównanie tych danych pozwoliłoby na ocenę, czy przewidywana szkoda będzie miała charakter znacznej, co uzasadnić może ewentualne wstrzymanie wykonania decyzji. Jednocześnie podkreślić należy, że fakt nieuwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie oznacza przesądzenia o braku zasadności wniesionej przez niego skargi, albowiem dopiero na rozprawie Sąd rozstrzygnie o zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Mając na względzie podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.