II SA/Gd 689/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 23 marca 2007 r., nr [...] i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. określa, że opisane w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane. Wójt Gminy decyzją z dnia 23 marca 2007r., na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jedn. tekst Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 717 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku firmy A ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie stacji transformatorowej napowietrznej na części działki nr 301/1, budowie linii napowietrznej SN-15kV na częściach działek nr 301/1, 301/2, 304, 325, 335/2, 336, 337/4, i budowie linii kablowej nn – 0,4 kV na częściach działek nr 199, 200, 202, 203, 204, 205, 218, 229, 305, w obrębie ewidencyjnym S. w Gminie C. W rozstrzygnięciu określono ponadto rodzaj inwestycji, funkcje zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów szczególnych, ochrony środowiska, przyrody, krajobrazu oraz wskazano, że planowana inwestycja winna być projektowana zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 74 ust. 1, art. 75 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (jedn. tekst Dz. U z 2006r. Nr 129, poz. 902 ze zm.). W decyzji określono również wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich przez spełnienie warunków techniczno – budowlanych wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i rozporządzeń wykonawczych oraz wskazano, że planowana inwestycja nie może powodować utrudnień w dojazdach i dojściach do nieruchomości oraz winna być uzgodniona z właściwym organem w zakresie projektowania sieci i uzbrojenia terenu. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 50 ust. 1 cyt ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku braku planu miejscowego inwestycja celu publicznego polegająca na budowie linii elektroenergetycznej oraz stacji transformatorowej jest lokalizowana w oparciu o decyzję administracyjną. Realizacja przedmiotowej sieci jest inwestycją celu publicznego. Oceniając wniosek inwestora Wójt Gminy wskazał, że w toku postępowania administracyjnego zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami wykonawczymi przeprowadzono analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz analizę stanu faktycznego i prawnego określonego terenu. Uwzględniając tę ocenę nie stwierdzono sprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującymi przepisami co uzasadniało rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji, której projekt przygotowany został mgr. inż. arch. J.M. posiadająca odpowiednie uprawnienia urbanistyczne. Odwołanie od tej decyzji wniosła H.B., która powołując się na art. 138 § 2 k.p.a. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Wójta Gminy. Pismem z dnia 6 lipca 2007r. SKO wezwało pełnomocnika skarżącej adwokata K.M. do usunięcia braków formalnych odwołania poprzez wskazanie zarzutów odnoszących się do decyzji, określenia istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazania dowodów uzasadniających to żądanie z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków formalnych spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 30 lipca 2007r. wskazał, że w postępowaniu przed organem I instancji naruszono przepis art. 53 ust. 1 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z uwagi na nieprawidłowe zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz postanowieniach uzgadniających treść decyzji z innymi organami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją dnia 9 sierpnia 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. art. 2 pkt 5, 4 ust.2 pkt 1, 50 ust. 1, 51 ust. 1 pkt 2, 53 ust. 3, 54, 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał, że planowane zamierzenie inwestycyjne jest realizacją inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami dla której to inwestycji, w przypadku braku planu miejscowego wydawana jest decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja organu I instancji wydana została na podstawie analizy sporządzonej przez uprawnionego urbanistę i jest zgodna z przepisami szczególnymi w zakresie uzgodnień z innymi organami oraz zgodna z art. 53 ust. 3 cyt. ustawy. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania SKO wskazało, że E.B. została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. Natomiast nie doręczenie jej rozstrzygnięć podejmowanych w tej sprawie przez organy uzgadniające treść decyzji lokalizacji celu publicznego nie może być podstawą uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż "okoliczność ta zasygnalizowana organowi uzgadniającemu może stanowić podstawę do wznowienia przez ten organ postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym jego postanowieniem (art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 126 k.p.a.)". H.B. wniosła skargę do Sądu, w której zarzucając naruszenie przepisów postępowania art. 53 ust. 4 w zw. z art. 53 ust. 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na nie zapewnieniu stronie możliwości udziału w postępowaniu, w każdym jej stadium i pomimo ustalenia, iż żadne z postanowień uzgadniających projekt decyzji nie zostały doręczone stronie w trybie art. 106 § 2 kpa, utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, domagała się stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylenia decyzji organów obydwu instancji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż w wyroku z dnia 22 czerwca 2006r. WSA w Gdańsku wskazał, że z przepisu art. 53 § 1 ust.1 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jednoznacznie wynika obowiązek doręczenia stronom postanowień uzgadniających. Ust. 5 zaś wyraźnie stanowi, iż uzgodnień, o których mowa w ust. 4 dokonuje się w trybie art. 106 kpa. Uzgodnienie następuje więc w formie postanowienia, na które stronie służy zażalenie. Postanowienia wydane w trybie art. 106 kpa są postanowieniami wydanymi w toku tzw. współdziałania organów. Ich treść ma niewątpliwie znaczenie przy wydaniu rozstrzygnięcia głównego. Z tego też względu wydanie postanowienia uzgadniającego winno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, gdyż dotyczy tej samej kwestii materialnej, o jakiej będzie mowa w przyszłej decyzji administracyjnej (art. 106 § 4 kpa). Postępowanie takie winno być prowadzone z uwzględnieniem procesowych gwarancji przyznanych stronie przepisami kpa. W ocenie skarżącej, stronie winna być zapewniona możliwość wzięcia udziału w takim postępowaniu, w każdym jego stadium, zaś organ właściwy do wydania decyzji zobowiązany jest do ustalenia, czy postanowienia o uzgodnieniu zostały doręczone w trybie art. 106 § 2 kpa wszystkim stronom postępowania. Zdaniem skarżącej nie doręczenie stronom postanowień uzgadniających wydanych w trybie art. 106 kpa zgodnie z art. 53 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pozbawiły stronę skarżącą gwarancji procesowych tj. możliwości wniesienia zażalenia, co niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi SKO wskazało, iż organ podejmujący rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, nie może sprawdzać czy weryfikować postanowień podejmowanych przez inne organy na podstawie art. 106 § 5 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną w całości, a jej zarzuty dotyczące naruszenia przez organy administracji obydwu instancji przepisów postępowania administracyjnego za słuszne. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w przepisach art. 10 k.p.a. jest zasada czynnego udziału strony w każdej fazie postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że: §1. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. § 2. Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. § 3. Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1. Prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oznacza, że organ administracji jest zobowiązany w toku całego postępowania administracyjnego tj. od chwili jego wszczęcia (por. art. 61 § 4 k.p.a. ) do czasu zakończenia tego postępowania poprzez wydanie decyzji zapewnić jej możliwość czynnego udziału w każdej czynności procesowej tj. prawo wypowiadania się co do przedmiotu postępowania, udziału w oględzinach, zapoznaniu się z materiałem dowodowym oraz udziału w postępowaniach uzgadniających, które toczą się w trybie i na zasadach określonych w art. 106 § 2 k.p.a. Ten ostatni przepis jednoznacznie wskazuje, że organ prowadzący postępowanie administracyjne, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska zawiadamia o tym stronę. Oznacza to, że każda strona postępowania głównego jest jednocześnie stroną wszystkich postępowań toczących się przed innymi organami współdziałającymi poprzez wydawanie decyzji bądź postanowień uzgadniających, od których to przysługuje jej prawo wnoszenia środków zaskarżenia (por. art. 106 § 5 k.p.a.) oraz stanowisko przedstawione w Komentarzu Z. Kostki i J. Hyli do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Wydawnictwo Oddk Gdańsk 2004 rok, str. 102). Zgodnie z art. 53 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wymagają uzgodnień z innymi organami administracji tam wskazanymi, przy czym ustawodawca w sposób jednoznaczny wskazał, że uzgodnień o których mowa w ust. 4 dokonuje się trybie art. 106 § 1 k.p.a. Ta szczególna norma prawna zamieszczona w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że strona postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest jednocześnie stroną wszystkich postępowań uzgadniających o jakich mowa w art. 53 ust. 4 cyt. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oczywiście błędny jest pogląd zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że strona pominięta od udziału w postępowaniach uzgadniających toczących się przed innymi organami może realizować swoje uprawnienia wyłącznie poprzez składanie podań o wznowienie postępowań. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a. Sąd stwierdzając, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jest zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji bez względu na to czy naruszenie to mogło mieć wpływ na treść tego rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżąca oraz inne strony postępowania nie zostały zawiadomione o postępowaniach toczących się przed innymi organami współdziałającymi przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Z tych też przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje organów obydwu instancji orzekając o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt. 2 sentencji wyroku oparte jest na treści art. 152 P.p.s.a. W dalszym postępowaniu w tej sprawie organy administracji będą zobowiązane do powtórzenia wszystkich postępowań uzgadniających treść decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z udziałem wszystkich stron postępowania głównego. Przy czym o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie stosownie do art. 53 ust. 1 cyt. ustawy strony mogą być zawiadomione w drodze obwieszczenia, a także w inny sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, z tym że inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.