II SA/Gd 693/15
WyrokWSA w Gdańsku2016-04-06
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Jolanta Górska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt małej architektury (wiata śmietnikowa) wybudowany niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, w szczególności z naruszeniem norm odległościowych od budynków i granicy działki, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nawet jeśli jego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia?Ratio decidendi
Obiekt małej architektury, nawet jeśli jego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, podlega kontroli organów nadzoru budowlanego pod kątem zgodności z przepisami prawa budowlanego, w tym normami odległościowymi. Jeśli obiekt ten został wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, a naruszenia tego nie da się naprawić nakazując wykonanie robót budowlanych doprowadzających do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ ma prawo nakazać jego rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę zadaszonej osłony miejsca gromadzenia odpadów stałych (wiaty śmietnikowej) wybudowanej przez Wspólnotę Mieszkaniową. Organy uznały, że wiata została wybudowana niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego, w szczególności z naruszeniem minimalnych odległości od okien budynków mieszkalnych i od granicy działki. Skarżący twierdzili, że wiata istniała od lat 60. i została jedynie wyremontowana, a nie wybudowana na nowo w listopadzie 2014 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. W., B. W., J. G., Z. G., M. J. – D., M. B. i P. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia 22 lipca 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) – dalej jako "ustawa – Prawo budowlane", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej rozbiórkę zadaszonej osłony miejsca gromadzenia odpadów stałych zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. L. w S., usytuowanej przy granicy z działką nr [...] przy ul. W. w S., wybudowanej niezgodnie z przepisami o warunkach technicznych.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że ww. wiata wymurowana jest do wysokości 1,1 m, a do części murowanej przymocowane są stalowe profile, do których przytwierdzona jest konstrukcja zadaszenia, kryta blachą trapezową. Organ ustalił, że wiata śmietnikowa wybudowana została w listopadzie 2014 r. przez Wspólnotę Mieszkaniową. Organ wskazał na wyjaśnienia uczestników kontroli – członków ww. Wspólnoty Mieszkaniowej, z których wynikało, że uprzednio miejsce gromadzenia nieczystości zlokalizowane było w odległości ok 0,5 m od chodnika działki drogowej oraz że pojemniki na nieczystości były obudowane murkiem okalającym, bez zadaszenia. Wyjaśniono nadto, że uprzednia konstrukcja miejsca gromadzenia nieczystości została rozebrana i wybudowana została obecna wiata śmietnikowa. Ponadto przedstawiciele Wspólnoty Mieszkaniowej oświadczyli, że usytuowanie śmietników nie uległo zmianie, natomiast A. i L. W., właściciele budynku przy ul. W., załączyli fotografię z października 2014 r., z którego wynika, że miejsce gromadzenia odpadów nie było widoczne z drogi – ulicy W., co sugeruje, zdaniem organu, że odsunięte było od chodnika. Organ dokonał ponadto pomiarów wiaty śmietnikowej i stwierdził, że odległości wiaty od okien budynku przy ul. W. wynoszą ok. 5 m, zaś od drzwi ok. 6 m, zaś odległość okien budynku przy ul. L. od wiaty śmietnikowej wynosi 4,7 m. Wiata jest nadto zlokalizowana bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] i nie styka się z miejscem składowania odpadów na tej działce.
Organ pierwszej instancji, wskazując na treść § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) - dalej w skrócie jako "rozporządzenie" wyjaśnił, że naruszone są przepisy dotyczące zachowania minimalnej odległości miejsca na pojemniki na odpady stałe od okien i drzwi budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, skoro wg tego przepisu odległość ta winna wynosić 10 m. Natomiast usytuowanie wiaty śmietnikowej bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] (przy granicy tej na działce nr [...] nie ma podobnego urządzenia – miejsca gromadzenia nieczystości) narusza przepis mówiący o konieczności zachowania odległości co najmniej 3 m zlokalizowania miejsca gromadzenia nieczystości od granicy działki. Zdaniem organu w sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące budowy zadaszonej osłony, a nie przebudowy istniejącej zabudowy z uwagi na fakt, że uprzednio istniejąca zabudowa została rozebrana, a następnie wybudowano nową zabudowę o innych parametrach. W ocenie organu pierwszej instancji jedyną możliwością doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na wybudowaniu przedmiotowej osłony śmietnikowej jest nakazanie jej rozbiórki, brak jest bowiem możliwości zalegalizowania aktualnie istniejącego stanu faktycznego.
W odwołaniu od powyższej decyzji A.A.-Z.Z. wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, to jest błąd w ustaleniach faktycznych wskazując, że wiata śmietnikowa w tym samym miejscu istniała od lat 60-tych ubiegłego wieku i została jedynie odnowiona – wyremontowana. Zarzucili przeprowadzenie postępowania w sposób niezrozumiały i oparcie decyzji na oświadczeniach A. i L. W. oraz na nieczytelnym zdjęciu przedłożonym przez ww. do akt sprawy, które nie przedstawia żadnych istotnych dla sprawy okoliczności, a tym bardziej tego, że w listopadzie 2014 r. wybudowano nową wiatę śmietnikową. Zarzucili nadto brak poinformowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, spisanie protokołu kontroli na terenie posesji przy ul. L. w dniu 9 czerwca 2015 r. w sposób dowolny, pod przyjętą tezę, że wiatę wybudowano w listopadzie 2014 r.
Skarżący zarzucili również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 103 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez błędne zastosowanie w stosunku do obiektu zlokalizowanego na działce nr [...] w postaci zasieku śmietnikowego – wiaty na gromadzenie odpadów, który został wybudowany przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, a w listopadzie 2014 r. jedynie wyremontowany.
Skarżący wnieśli o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z oświadczenia wykonawcy remontu przedmiotowej wiaty oraz fotografii z map Google ilustrującej miejsce wiaty śmietnikowej i jej wygląd przed zmianą w listopadzie 2014 r.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podnieśli, że organ błędnie ustalił, że w listopadzie 2014 r. została wybudowana nowa wiata śmietnikowa, albowiem wiata, wcześniej istniejąca na działce nr [...], nie została zburzona. Wskazali, że w listopadzie 2014 r., przy okazji prac dotyczących zmiany ogrodzenia posesji, zostało odświeżone miejsce gromadzenia nieczystości – istniejąca od lat 60-tych ubiegłego wieku w tym samym miejscu wiata śmietnikowa. Wykonawca robót nie rozebrał konstrukcji śmietnika, a jedynie dokonał remontu tejże poprzez zadaszenie wiaty śmietnika wykonane na istniejących murach śmietnika, które zostały otynkowane i pomalowane. Nie została wybudowana nowa wiata śmietnikowa. Na skutek działań w listopadzie 2014 r. wiata została jedynie zmodernizowana i uporządkowana. W wyniku remontu ogrodzenia budynku przy ul. L. w S. odsłonięty został od strony ulicy zasiek śmietnikowy z uwagi na usunięcie dziko rosnących krzaków, zaś wiata nie została przesunięta.
Skarżący wyjaśnili, że uczestniczący w kontroli w dniu 9 czerwca 2015 r. mieszkańcy Wspólnoty Mieszkaniowej nie składali oświadczeń o tym, że konstrukcja miejsca gromadzenie nieczystości została rozebrana i wybudowana została od nowa obecna, wiata, gdyż takie stwierdzenia byłyby sprzeczne z prawdą. Podnieśli, że wyrażali się nieprecyzyjnie, bowiem nie byli przez organ pouczeni o konsekwencjach prawnych konkretnych sformułowań i nie przywiązywali znaczenia do wpisanych w protokół treści. Wskazali, że ich oświadczenie woli winno być interpretowane w świetle innego oświadczenia, że usytuowanie śmietników nie uległo zmianie i że wiata śmietnikowa istniała tam od zawsze.
Decyzją z dnia 14 października 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ocenił jako prawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji, że samowolne usytuowanie przedmiotowej wiaty śmietnikowej narusza § 23 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz że inwestor nie ma możliwości doprowadzenia tejże wiaty do stanu zgodnego z przepisami. Z tych względów uznał, że należało nakazać jej rozbiórkę z uwagi na treść art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że z materiału dowodowego, jak również ze zdjęć satelitarnych wykonanych w maju 2014 r. wynika, że w przedniej części ogrodzenia działki nr [...] od ul. W. w S. nie było betonowej osłony miejsca gromadzenia odpadów. W miejscu ww. betonowej osłony istniał płot metalowy, który jest widoczny na zdjęciu z maja 2014 r., pomimo znajdujących się tam krzaków. Z tych względów organ odwoławczy nie dał wiary pozostałym argumentom skarżących dotyczących rzekomej odbudowy istniejącej od zawsze betonowej osłony na nieczystości stałe.
W skardze na powyższą decyzję A.A.-Z.Z. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Zarzucili im naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:
- art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i art. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, gdy wiata śmietnikowa stanowi obiekt małej architektury, a zatem obiekt budowlany, a nadto nie zaszły przesłanki zastosowania art. 50 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, a w konsekwencji zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, tak
co do 2-miesięcznego terminu, jak i zasady,
- art. 103 ust. 2 w zw. z art. 48 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w stosunku do obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr [...] w postaci zasieku śmietnikowego – wiaty na gromadzenie odpadów, który został wybudowany przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w latach 60-tych ubiegłego wieku w czasie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. – Prawo budowlane, a w listopadzie 2014 r. jedynie wyremontowany – zmodernizowany,
Zarzucili także naruszenie przepisów postępowania, tj:
- art. 6 i art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolne, sprzeczne ze stanem rzeczywistym, interesem społecznym i słusznym interesem obywateli uznanie, że Wspólnota Mieszkaniowa wybudowała w listopadzie 2014 r. nowy obiekt na działce [...] wiatę śmietnikową, podczas gdy wiata ta w ww. miejscu istniała co najmniej od lat 60-tych ubiegłego wieku i została jedynie odnowiona – wyremontowana, a także poprzez niepodjęcie przez organ administracyjny czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z istniejącym stanem rzeczy,
- art. 9 i art. 10 § 1, art. 11 w zw. z art. 80 i art. 81 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie stron co do istotnych okoliczności sprawy oraz niewystarczające informowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony, brak uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w sprawie, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i oceny jego całokształtu, niewyjaśnienie wszystkich dowodów, w tym oświadczenia wykonawcy remontu obiektu,
- art. 8 i art. 12 k.p.a. poprzez przeprowadzenie przez organ administracyjny postępowania w sposób niezrozumiały dla skarżących i oparcie decyzji na dowodach, w szczególności z powołanym przez skarżących dowodem ze zdjęć satelitarnych z maja 2014 r. z pominięciem wnikliwego zapoznania się z nimi, a w konsekwencji poczynienia błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego – rzeczywistego istnienia betonowej osłony miejsca gromadzenia odpadów w spornej lokalizacji od szeregu lat, w tym przed listopadem 2014 r.,
- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, w sposób nieodpowiadający zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego w zakresie błędnego nieustalenia wieloletniego istnienia i doświadczenia życiowego w zakresie błędnego nieustalenia wieloletniego istnienia, w tym przed listopadem 2014 r., osłony miejsca składowania odpadów stałych wykonanej z betonu w miejsce obecnej,
- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz niedostateczne wskazania przesłanek, jakimi kierował się organ drugiej instancji, wydając swoją decyzję, brak uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdzili, że przedmiotowa wiata śmietnikowa to obiekt małej architektury, a zatem stanowi obiekt budowlany. Nadto wskazali, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło wydanie postanowienia na podstawie art. 50 ustawy - Prawo budowlane, zaś termin z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane nie został zachowany. Powtórzyli stanowisko i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w której wskazywali, że przedmiotowy obiekt nie powstał w listopadzie 2014 r., kiedy to jedynie zmodernizowano istniejąca wcześniej konstrukcję miejsca gromadzenia odpadów. W ocenie skarżących nie dokonano odbudowy, rozbudowy, czy nadbudowy obiektu budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) – dalej jako "ustawa – Prawo budowlane" przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Sposób działania organu opisany w ww. przepisie stanowi co do zasady kontynuację postępowania administracyjnego zapoczątkowanego wstrzymaniem prowadzenia robót budowlanych postanowieniem wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Jednakże brzmienie art. 51 ust. 7 tej ustawy umożliwia również stosowanie przepisów art. 51 w przypadkach, o których mowa w art. 50 ust. 1, kiedy roboty budowlane zostały już wykonane. Wówczas możliwe jest zastosowanie art. 51 bez stosowania art. 50 ustawy - Prawo budowlane.
Ponadto zdaniem Sądu organy prawidłowo zakwalifikowały przedmiotowy obiekt jako miejsce gromadzenia odpadów. Jednocześnie, w ocenie Sądu, z uwagi na niewielkie rozmiary (3,82 m x 2,32 m oraz łączna wysokość 1,9 m) oraz sposób wykonania, polegający na wykonaniu muru do wysokości 1,1 m, nad którym, na stalowych profilach, wykonany został dach z blachy, obiekt ten należy zaliczyć do obiektów małej architektury, o których mowa w art. 3 pkt 4 lit. c ustawy - Prawo budowlane, na których budowę nie jest wymagane pozwolenia na budowę, ani też nie musi być poprzedzona zgłoszeniem (art. 29 ust. 1 pkt 22 i art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane). Wskazany przepis stanowi bowiem, że ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. W ocenie Sądu, organy prawidłowo zakwalifikowały sporny obiekt jako wiatę śmietnikową (śmietnik), zatem obiekt małej architektury. Kwalifikacja taka jest właściwa, w szczególności z uwagi na przeznaczenie obiektu, jak i jego gabaryty.
Wbrew twierdzeniom skarżących, zakwalifikowanie przedmiotowej wiaty śmietnikowej do kategorii obiektów małej architektury nie wyklucza zastosowania do niej art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Art. 48 ust. 1 tej ustawy nie mógł mieć zastosowania, mimo że przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany, albowiem na jego wybudowanie nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Nie mógł mieć również zastosowania art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, skoro wykonanie przedmiotowej wiaty nie wymagało dokonania zgłoszenia. Natomiast decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, mogą dotyczyć wszystkich czterech przypadków określonych w art. 50 ust. 1 tej ustawy. W niniejszej sprawie zachodził przypadek określony w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy, zgodnie z którym w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Z tych wszystkich względów bezzasadnie skarżący zarzucają w skardze, że wobec zaliczenia przedmiotowej wiaty śmietnikowej do obiektów małej architektury oraz wobec niezachowania terminu 2 miesięcy określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie.
Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że okoliczność braku wymogu zarówno uzyskania pozwolenia na budowę jak i dokonania zgłoszenia w przypadku budowy miejsca gromadzenia odpadów stałych, stanowiącego obiekt małej architektury, nie oznacza, że organy nadzoru budowlanego nie mają obowiązku sprawdzenia wykonanego obiektu pod względem zgodności z prawem, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Każda inwestycja, w tym również miejsce gromadzenia odpadów, choćby zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, winna być realizowana z poszanowaniem norm odległościowych, o czym traktują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Jak słusznie przyjęły organy obu instancji, a czego nie kwestionowali skarżący, doszło do naruszenia minimalnych odległości od okien budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Zgodnie z § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 i 3, powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Zachowanie odległości od granicy działki nie jest wymagane, jeżeli osłony lub pomieszczenia stykają się z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej. Przedmiotowa wiata śmietnikowa została zlokalizowana bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią, przy czym wiata ta nie styka się z podobnym urządzeniem na działce sąsiedniej. Nadto nie zostały zachowane minimalne odległości od okien i drzwi budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej. Te naruszenia w warunkach przedmiotowej inwestycji wyłączają możliwość doprowadzenia do zgodności z powołanymi przepisami warunków technicznych z uwagi na usytuowanie i charakter inwestycji.
Fakt, że sporny obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku sprawdzenia wykonanego obiektu (z przeznaczeniem na śmietnik) pod względem zgodności z prawem. Wręcz przeciwnie, stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 50-51 tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, która w myśl art. 84a ust. 1 pkt 1 obejmuje m.in. kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, także w stosunku do obiektów, których budowa nie musiała być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II OW 27/09, Lex nr 566005).
Rozstrzygnięcie organów obu instancji wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, należy zatem uznać za prawidłowe, bowiem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nakłada się obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych mających na celu doprowadzenie wykonywanych, bądź już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem jeśli możliwe jest usunięcie naruszenia prawa poprzez wykonanie wskazanych prac, bez konieczności rozbiórki obiektu. W sprawie niniejszej przedmiotowa wiata śmietnikowa narusza przepisy techniczno-budowlane, a naruszenia tego nie da się naprawić nakazując wykonanie robót budowlanych, bowiem i tak zmierzałyby one do rozebrania wiaty i przeniesienia jej w inne miejsce, stąd należało orzec o rozbiórce spornego obiektu.
Z tych też przyczyn Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził przy tym, aby w sprawie doszło do naruszeń przepisów postępowania, o których mowa w skardze. W ocenie Sądu, okoliczności sprawy zostały należycie wyjaśnione i uzasadniały zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane.
Wbrew twierdzeniom skarżących, stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony. Wynikało z niego, że listopadzie 2014 r. Wspólnota Mieszkaniowa wybudowała przedmiotową wiatę śmietnikową. W toku kontroli w dniu 9 czerwca 2015 r. członkowie tejże Wspólnoty Mieszkaniowej oświadczyli, że poprzednio w tym miejscu ustawione były śmietniki, obudowane murkiem okalającym i nie były zadaszone. Wskazali, że uprzednia konstrukcja została rozebrana i wybudowana została obecna wiata śmietnikowa. Samo stwierdzenie, że usytuowanie śmietników nie uległo zmianie nie jest sprzeczne z oświadczeniem o rozebraniu uprzedniej konstrukcji i wybudowaniu obecnie istniejącej wiaty. Wykonana w toku kontroli dokumentacja fotograficzna, po porównaniu jej ze zdjęciem załączonym do protokołu, wykonanym w październiku 2014 r., jak również ze zdjęciami przedłożonymi przez skarżących, potwierdza powyższe ustalenia zawarte w protokole kontroli. Dokumentacja ta ukazuje bowiem wiatę śmietnikową powstałą na skutek wykonania murku wraz z zadaszeniem, podczas gdy uprzednio zdjęcia ukazują wyłącznie ażurowy murek, którym było obudowane miejsce na śmietniki. Wobec jednoznacznej treści ww. dowodów, nie było podstaw, aby dać wiarę twierdzeniom skarżących, podnoszonym w odwołaniu i skardze, w których starali się wykazywać, że podane do protokołu wyjaśnienia są niezgodne z prawdą. Osoba dokonująca kontroli nie miała przy tym obowiązku informować uczestników kontroli o wszystkich konsekwencjach prawnych, w zależności jakich sformułowań oni użyją w toku swobodnej wypowiedzi.
Organ uzasadnił przekonująco, dlaczego uwzględnił jedne dowody (protokół kontroli i dokumentację fotograficzną) i odmówił uwzględnienia innych (późniejsze twierdzenia członków Wspólnoty Mieszkaniowej, oświadczenie wykonawcy robót), zatem nie można tylko z tego powodu, że przyjął określoną wersję zdarzeń, skutecznie podważyć stanowiska organu zarzucając mu oparcie rozstrzygnięcia na błędnym ustaleniu stanu faktycznego i tym samym błędnej ocenie tego stanu pod względem prawnym.
Dodać należy, że choć organ administracji nie jest, przy ocenie czy dana okoliczność (fakt) została udowodniona, skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a reguł takich nie zawiera zwłaszcza analizowany art. 80 k.p.a., to jednak swobodna ocena dowodów nie oznacza oczywiście oceny dowolnej (por. Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Wyd. PWN Warszawa Poznań 1995, teza 1 do art. 80). Aby swobodna ocena dowodów nie przerodziła się w samowolę - musi być dokonana zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz opierać na wszechstronnej ocenie całokształtu kompletnego i zebranego zgodnie z przepisami prawa procesowego materiału dowodowego, a rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z prawidłami logiki.
Wymogi powyższe spełnia, zdaniem Sądu, ocena dowodów przeprowadzona w niniejszej sprawie przez organy nadzoru budowlanego obu instancji. Organy administracji przeprowadziły bowiem wyczerpujące postępowanie dowodowe i brak jest możliwości zarzucenia im pominięcia jakichkolwiek istotnych dowodów, które wszystkie omówiły, materiał dowodowy zebrany został zgodnie z przepisami prawa, a rozumowanie przedstawione przez organy zgodne było z zasadami logiki i znajdowało umocowanie w zasadach doświadczenia życiowego.
Zauważyć bowiem należy, że niewątpliwie sami skarżący wyjaśniali, że w listopadzie 2014 r. wykonywali prace związane z wymianą ogrodzenia posesji, a przy okazji tych prac dokonali jedynie modernizacji miejsca gromadzenia odpadów stałych. Prace te nie mogły być potraktowane jako wyłącznie modernizacja, poprzez otynkowanie i pomalowanie istniejącego murku ażurowego, albowiem przeczy temu dokumentacja zdjęciowa, ukazująca jedną ze ścian obecnie istniejącej wiaty śmietnikowej usytuowaną również w ciągu ogrodzenia posesji, a więc w miejscu, gdzie uprzednio było ogrodzenie metalowe, a nie murek ażurowy. Mając na uwadze dokumentację zdjęciową zawartą w aktach, jak również wyjaśnienia złożone w toku kontroli w dniu 9 czerwca 2015 r., należało wykonane roboty budowlane ocenić jako wybudowanie nowego obiektu wiaty śmietnikowej w miejsce wcześniej istniejącego murku ażurowego (zasieku) oraz częściowo w miejsce ogrodzenia metalowego. Protokół kontroli został podpisany przez uczestniczących w niej członków Wspólnoty Mieszkaniowej bez zastrzeżeń. Odmienne twierdzenia skarżących, podnoszone na dalszych etapach postępowania, należało ocenić jako niewiarygodne i zmierzające jedynie do uniknięcia konsekwencji niezgodnego z prawem wybudowania obiektu, polegających na jego rozbiórce na koszt inwestora.
Ponadto w świetle art. 81 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane w sytuacji stwierdzenia, że roboty budowlane wykonane zostały niezgodnie z przepisami organy zobligowane są do merytorycznego rozstrzygania o istocie sprawy w drodze decyzji administracyjnej, a dokonane w trakcie kontroli ustalenia, zanotowane w protokole, stanowią w takiej sytuacji materiał dowodowy będący postawą do jej wydania. W przedmiotowej sprawie stwierdzone w toku kontroli w dniu 9 czerwca 2015 r. naruszenia przepisów techniczno-budowlanych stanowiły podstawę do wszczęcia w dniu 9 lipca 2015 r. postępowania administracyjnego, w którym protokół tej kontroli współtworzył materiał dowodowy podlegający ocenie.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło