II SA/Gd 696/23

WyrokWSA w Gdańsku2024-01-17

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Krzysztof Przasnyski, Wojciech Wycichowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym ojcem, który jest w stanie samodzielnie wykonywać większość czynności życia codziennego, uzasadnia rezygnację z zatrudnienia i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakres sprawowanej opieki nad ojcem, który jest w stanie samodzielnie wykonywać większość czynności życia codziennego i nie wymaga całodobowej opieki, nie stanowi przeszkody do podjęcia przez skarżącą zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze. W związku z tym nie stwierdzono związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania opieki, co jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem, który posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że ojciec skarżącej jest w stanie samodzielnie wykonywać większość czynności życia codziennego i nie wymaga całodobowej opieki, co nie wyklucza możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Asesor WSA Wojciech Wycichowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2023 r. nr SKO Gd/7176/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako: "SKO", "Kolegium", "organ II instancji", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej jako: "u.ś.r."), po rozpatrzeniu odwołania A. H. (dalej jako: "Skarżąca", "strona") od decyzji Burmistrza Miasta Redy (dalej również jako: "organ I instancji") z dnia 6 grudnia 2022 r. w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem J. K., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy: W dniu 3 października 2022 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Redzie wpłynął wniosek Skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem J. K. Do wniosku dołączone zostały następujące dokumenty: - orzeczenie o stopniu znacznym niepełnosprawności nr [..] wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Wejherowie dotyczące J. K. z dnia 12 grudnia 2019 r., - świadectwo pracy z A. Sp. z o.o. dot. A. H., - oświadczenia wraz z wyciągiem z dokumentu tożsamości dot. A. H., - wykaz wykonywanych czynności nad ojcem J. K. wraz z załącznikiem. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z ojcem oraz dwójką dzieci i bratem. Skarżąca poinformowała, że ojciec wymaga pomocy całodobowej, choruje na cukrzycę, posiada dużą wadę wzroku, a także wadę słuchu, jest pod kontrolą lekarza diabetologa. Przy opiece nad niepełnosprawnym ojcem pomaga brat Skarżącej. Ojciec strony samodzielnie wykonuje wszystkie czynności życia codziennego, nie wymaga pomocy przy chodzeniu, jedzeniu, ubieraniu się, samodzielnie korzysta z toalety i dba o swoją higienę osobistą, nie wymaga całodobowej opieki ze strony córki, jedyną pomoc jaką otrzymuje to wizyty lekarskie i podawanie leków, które przyjmuje nieregularnie. Skarżąca jest osobą długotrwale bezrobotną, jak twierdzi, chciałaby podjąć zatrudnienie, lecz nie pozwala jej na to opieka nad dziećmi. Z informacji uzyskanych przez organ I instancji wynika, że Skarżąca była świadczeniobiorcą w MOPS W Redzie w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 1 sierpnia 2022 r. – w tym okresie pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad ojcem J. K. Świadczenie uchylono w związku z niespełnieniem warunków określonych w art. 16a u.ś.r. Decyzją z dnia 6 grudnia 2022 r. Burmistrz Miasta Redy odmówił Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na ojca J.K. Organ I instancji wskazał, że osobą wymagającą opieki jest J. K., lat 66. Zgodnie z orzeczeniem z dnia 12 grudnia 2019 r. został on zaliczony do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, które to orzeczenie zostało wydane na stałe. W ocenie organu I instancji przeprowadzony wywiad środowiskowy nie potwierdził sprawowania opieki przez Skarżącą. Ustalono, że J. K. jest osobą całkowicie samodzielną i wykonuje samodzielnie wszystkie czynności życia codziennego. Z przedstawionych dowodów przez stronę wynika, że wykonuje ona codzienne obowiązki domowe. Skarżąca nie wykonuje przy ojcu czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jego osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, gdyż J. K. nie wymaga leczenia odleżyn, ran, nie wymaga pielęgnacji przetok czy stomii. Ponadto nie wymaga karmienia przez sondę, nie jest używany cewnik, nie potrzebuje pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych oraz nie używa pampersów czy pieluchomajtek. Skarżąca zapewne pomaga ojcu w codziennym funkcjonowaniu, jednak czynności tych nie można uznać za sprawowanie opieki stałej, a raczej za wspomaganie osoby niepełnosprawnej w jego funkcjonowaniu. Zdaniem Burmistrza Miasta Reda czas i zakres sprawowania opieki nad ojcem z całą pewnością pozwala na podjęcie zatrudnienia co najmniej w niepełnym wymiarze. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez stronę a koniecznością sprawowania opieki. W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania, SKO decyzją z dnia 20 czerwca 2023 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium podkreśliło, że ojciec Skarżącej aktualnie jest osobą samodzielnie poruszającą się, samodzielnie spożywa posiłki, nie potrzebuje sprzętu rehabilitacyjnego, samodzielnie korzysta z toalety i dba o higienę osobistą. Pozostaje sam w domu na kilka godzin, gdy Skarżąca robi zakupy, idzie po dzieci do szkoły. Ustalono, że czynności jakie strona wykonuje sprawując opiekę nad ojcem to mierzenie poziomu cukru we krwi i w razie potrzeby podawanie insuliny, sporadycznie asekuruje ojca przy chodzeniu. Ponadto umawia terminy wizyt lekarskich. Wskazano, że ojciec Skarżącej nie chce się leczyć i brać lekarstw, nie chce się rehabilitować. Odnośnie przebiegu dotychczasowego zatrudnienia Skarżącej, organ II instancji wskazał, że z dołączonego do akt świadectwa pracy wynika, że w okresie od 15 lipca 2019 r. do dnia 30 sierpnia 2019 r. Skarżąca była zatrudniona w A. Sp. z o.o. – stosunek pracy został rozwiązany za porozumieniem stron. Według oświadczenia strony, wcześniej pracowała w T., B., P. Jak twierdzi, zrezygnowała z pracy w A. Sp. z o.o. z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad ojcem, dodając, że chciałaby podjąć zatrudnienie, lecz opieka nad dziećmi nie pozwala jej na to. W ocenie Kolegium, ustalony zakres czynności opiekuńczych sprawowanych przez Skarżącą nad ojcem, w aktualnie ustalonym stanie jego zdrowia i czasokres ich wykonywania nie wyklucza podjęcia przez Skarżącą zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Według oświadczenia strony w opiece nad ojcem pomaga jej brat i siostra. Organ odwoławczy podkreślił, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie zależy od woli osoby występującej o jego przyznanie, lecz od ściśle określonych warunków, m.in. charakteru, zakresu i faktu osobistego, ciągłego sprawowania opieki nad osobą jej wymagającą, która uniemożliwia aktywność zawodową. Taka sytuacja zdaniem SKO nie występuje, gdyż choć ojciec Skarżącej jest osobą wymagającą opieki, jednak wymiar i charakter tej opieki wyłącznie nad ojcem nie stoi na przeszkodzie podjęcia przez Skarżącą zatrudnienia. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie decyzji SKO i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z dnia 16 grudnia 2022 r. na okoliczność konieczności sprawowania przez Skarżącą stałej opieki nad jej ojcem. Ponadto wniesiono o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 134 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w graniach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., bowiem wniosek w tym przedmiocie złożyła strona skarżąca, a organ administracji publicznej w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z powołanych wyżej unormowań wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/18). Omawiane świadczenie, co należy podkreślić, nie jest jednak przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia, powodowanych koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi zatem sprawować faktyczną i konieczną opiekę nad osobą niepełnosprawną i to w takim wymiarze, który uniemożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej. Z okoliczności sprawy musi więc wynikać, że sprawujący opiekę nie wykonuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) wyłącznie z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i to w takim wymiarze (zakresie), który w okolicznościach danej sprawy wyklucza aby opiekun miał możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Zadaniem organów była ocena, czy zakres sprawowanej opieki stanowi w niniejszej sprawie oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, powodując faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia w celu jej sprawowania. Do oceny w tym zakresie konieczne było stwierdzenie, czy istotnie powodem (celem) rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia przez Skarżącą była konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, tj. rozważenie tego, czy wymiar faktycznie sprawowanej przez Skarżącą opieki nad ojcem rzeczywiście stoi na przeszkodzie możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia. Jedną z podstawowych bowiem przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Ocenie podlega, czy konieczne ze względu na stan zdrowia ojca czynności wykonywane przez Skarżącą w istocie uniemożliwiają jej podjęcie jakiejkolwiek pracy, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym analiza istnienia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia) wymaga oceny i zbadania kilku obszarów. Po pierwsze, istotny jest stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w tym w szczególności ocena zakresu czynności, które jest w stanie wykonać samodzielnie, a w jakim wymaga stałej i długotrwałej opieki. Przy czym ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza w żadnej mierze kwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może jednak wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21). Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez Kolegium w zaskarżonej decyzji dotycząca sprawowanej przez Skarżącą opieki i braku związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a zakresem niezbędnej sprawowanej przez nią opieki i pomocy ojcu jest prawidłowa. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że ojciec Skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, został on zaliczony do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, a powyższe orzeczenie zostało wydane na stałe. Podkreślenia wymaga, że zarówno organy, jak i Sąd, nie są uprawnieni w niniejszym postępowaniu do kwestionowania orzeczenia o niepełnosprawności. Z dokonanych przez organy ustaleń wynika jednak, że J. K., ojciec Skarżącej, radzi sobie z większością czynności życia codziennego (samodzielne jedzenie i picie, dbanie o higienę, poruszanie się, nie jest pampersowany). Ojciec strony nie wymaga całodobowej opieki ze strony córki, jedyną pomoc jaką otrzymuje to wizyty lekarskie i podawanie leków, które przyjmuje nieregularnie. Odnośnie przebiegu dotychczasowego zatrudnienia Skarżącej, z dołączonego do akt świadectwa pracy wynika, że w okresie od 15 lipca 2019 r. do dnia 30 sierpnia 2019 r. Skarżąca była zatrudniona w A. Sp. z o.o. – stosunek pracy został rozwiązany za porozumieniem stron. Według oświadczenia strony, wcześniej pracowała w T., B., P. Jak twierdzi, zrezygnowała z pracy w A. Sp. z o.o. z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad ojcem, dodając, że chciałaby podjąć zatrudnienie, lecz opieka nad dziećmi nie pozwala jej na to. To do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla ustalenia, czy w danym przypadku sprawowana opieka nad osobą niepełnosprawną spełnia wymogi z art. 17 ust. 1 tej ustawy, zasadnicze znaczenie ma jej faktyczne sprawowanie w zestawieniu z treścią orzeczenia o niepełnosprawności osoby, której dotyczy opieka (por. zob. wyroki NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1334/21 oraz z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21). Odnosząc powyższe rozważania do oceny przedmiotowej sprawy uznać należy, że ustalone przez organy okoliczności wskazują, że Skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., bowiem w rzeczywistości jej ojciec nie wymaga opieki w tak znacznym zakresie, że wykluczałoby to możliwość podjęcia przez nią zatrudnienia choć w niepełnym zakresie. Z akt sprawy wynika m.in., że ojciec Skarżącej pozostaje sam w domu na kilka godzin, gdy Skarżąca robi zakupy czy idzie po dzieci do szkoły. Należy przy tym zauważyć, że ustawodawca nie wymaga, aby możliwość zatrudnienia odnosiła się do pracy w pełnym jej wymiarze. W tym zakresie istnieje możliwość dostosowania warunków i czasu pracy do potrzeb własnych i rodziny. Definicja zawarta w art. 3 pkt 22 u.ś.r. (obejmująca zatrudnienie i inną pracę zarobkową) jest szeroka – oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 15 lutego 2023 r., sygn.. akt II SA/Gd 944/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ustalonych okoliczności sprawy nie wynika, aby opieka sprawowana przez Skarżącą nad ojcem była nie do pogodzenia z wykonywaniem pracy. Wykonywane przez Skarżącą czynności nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu. Czynności, jakie wykonuje Skarżąca w związku z opieką nad ojcem, składają się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego (robienie zakupów, sprzątanie, pranie, gotowanie), które w zależności od stanu zdrowia i kondycji podopiecznego mogą stanowić również czynności z zakresu niezbędnej opieki, gdy podopieczny nie jest im w stanie sprostać samodzielnie a wespół z pozostałymi czynnościami opiekuna zajmują one większość czasu kosztem wygospodarowania choćby części na pracę zawodową. W niniejszej sprawie jednak taka sytuacja nie zachodzi, albowiem ojciec Skarżącej wykazuje taki stopień samodzielności, który wyklucza potrzebę pozostawania w ciągłej gotowości do świadczenia jemu pomocy. W okolicznościach niniejszej sprawy wskazane przez Skarżącą czynności, które wykonuje jako czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przy właściwej organizacji, dają możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem aktywności zawodowej, choćby w niepełnym wymiarze czasowym (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 858/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, informacje zgromadzone w aktach sprawy nie dają podstaw do twierdzenia, że ojciec Skarżącej nie może pozostać w domu sam oraz, że wymaga stałej obecności osoby trzeciej w celu zabezpieczenia jego potrzeb życiowych. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bowiem, że ojciec Skarżącej pozostaje sam w domu na kilka godzin, gdy Skarżąca robi zakupy lub idzie po dzieci do szkoły, jak również, że jest w stanie sam spożyć posiłki, samodzielnie przyjąć lekarstwa czy samodzielnie skorzystać z toalety. Nie kwestionując i nie deprecjonując pomocy świadczonej ojcu przez Skarżącą, za uzasadnione należało uznać stwierdzenie, że jej zakres nie usprawiedliwia bierności zawodowej Skarżącej. Nie wykonuje ona bowiem przy ojcu takich czynności opiekuńczych, które absorbowałby ją nieustannie i wymagały ciągłej obecności przy nim w domu, nie pozwalając na jakąkolwiek aktywność zawodową. W dacie czynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie nie można było ojca Skarżącej uznać za osobę, która nie jest w stanie wykonać samodzielnie żadnych czynności i która wymaga nieustannego dozoru. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się zaś, że przesłanka "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny", o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., winna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o prawidłowe zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jego codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową (zob. wyrok WSA w Łodzi z 25 sierpnia 2022 r., sygn.. akt II SA/Łd 229/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie nie wykazano, aby zaangażowanie Skarżącej w opiekę nad ojcem było przeszkodą w podjęciu jakiejkolwiek aktywności zawodowej. W ocenie Sądu, mając na uwadze rozmiar sprawowanej przez Skarżącą opieki nad ojcem, przyjąć należy, że orzekające organy w sposób prawidłowy uznały, że zakres tej opieki jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem aktywności zawodowej przez Skarżącą. Nie zachodzi zatem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem, który przemawiałby za przyznaniem Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. O ile sprawowanie przez Skarżącą opieki nad niepełnosprawnym ojcem nie budzi wątpliwości, o tyle przedstawione powyżej okoliczności uniemożliwiają przyjęcie, że niewykonywanie przez nią pracy pozostaje w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania tej opieki. Pełnomocnik Skarżącej w kierowanej do tut. Sądu skardze zawarł wniosek o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z dnia 16 grudnia 2022 r. na okoliczność konieczności sprawowania przez Skarżącą stałej opieki nad jej ojcem. Sąd podkreśla, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że czynności aktualnie wykonywane przez Skarżącą w ramach opieki nad ojcem nie wyczerpują normatywnie określonego zakresu opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, który wymagałby rezygnacji bądź niepodejmowania zatrudnienia. W związku z powyższym, ww. zaświadczenie lekarskie nie ma wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło