II SA/Gd 697/09

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-01-11

Skład orzekający: Referendarz sądowy Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od połowy wpisu sądowego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od części opłat sądowych. Wnioskodawczyni, mimo posiadania stałych dochodów i świadczeń, ponosząca znaczne koszty utrzymania i spłacająca pożyczkę, wykazała przesłanki do częściowego zwolnienia od wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. G. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i córką, a ich łączny miesięczny dochód z umów o pracę wynosi około 2 900 zł netto. Posiadają nieruchomość rolną, mieszkają w mieszkaniu czynszowym i ponoszą wysokie koszty utrzymania. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając go częściowo.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia 16 września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych postanawia 1. przyznać A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od niniejszej skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. A. G. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, mając na utrzymaniu córkę. Źródłem utrzymania małżonków są ich dochody z umów o pracę w łącznej kwocie około 2 900 zł miesięcznie netto. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności i przedmiotów wartościowych, poza nieruchomością rolną o powierzchni 7,2 ha; Zamieszkuje wraz z rodziną w mieszkaniu czynszowym, ponosząc wysokie koszty utrzymania tegoż mieszkania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego tymże pełnomocnikiem. W myśl zaś art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie zaś do treści art. 245 § 3 ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W ocenie referendarza, wniosek skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie, przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 500 zł. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, mając na utrzymaniu jedną córkę. Dochody małżonków mają aktualnie charakter stały i łącznie wynoszą ponad 2 900 zł miesięcznie netto. Do tego należy doliczyć świadczenia z tytułu dopłat unijnych, otrzymywane z Agencji Restrukturyzacji Rolnictwa, które - zgodnie z przedłożonymi na żądanie referendarza dokumentami – wynoszą 3 757 zł rocznie, co daje kwotę 313 zł w przeliczeniu na miesiąc. Jak również wskazała wnioskodawczyni, spłaca ona pożyczkę, co jednak świadczy o tym, że posiadała ona wystarczającą zdolność finansową, aby tę pożyczkę otrzymać. Powyższe okoliczności nie pozwalają na uwzględnienie wniosku w całości. Z uwagi jednak na to, że małżonkowie nie posiadają majątku, poza nieruchomością rolną, wydają 334,58 zł miesięcznie na czynsz oraz około 300 zł miesięcznie na energię, wniosek strony zasługiwał na częściowe uwzględnienie przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od niniejszej skargi. W ocenie referendarza, biorąc pod uwagę fakt zwolnienia skarżącej od połowy wpisu, uznać należy, że jest ona w stanie – w oparciu o otrzymywane stałe miesięczne dochody - partycypować w pozostałych kosztach postępowania w sprawie. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności referendarz, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło