II SA/Gd 697/09

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-04-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca gospodarstwo domowe z mężem i córką, uzyskująca dochody z umów o pracę oraz dopłat unijnych do gospodarstwa rolnego, spełnia przesłanki do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Dochody rodziny, nawet po uwzględnieniu wskazanych wydatków, pozwalają na częściowe pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a odmowę w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżąca A.G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu administracyjnosądowym dotyczącym sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Skarżąca wraz z mężem utrzymuje córkę, a ich dochody z umów o pracę i dopłat unijnych wynoszą około 2900 zł netto miesięcznie. Po analizie oświadczenia majątkowego i wezwaniu do przedstawienia dokumentów, referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając od połowy wpisu. Skarżąca wniosła sprzeciw, kwestionując postanowienie referendarza i podnosząc dodatkowe koszty utrzymania oraz specyfikę dopłat unijnych.
Rozstrzygnięcie
1. przyznać skarżącej A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2. odmówić skarżącej A. G. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Gd 697/09 POSTANOWIENIE Dnia 22 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Wojewody z dnia 16 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych postanawia: 1. przyznać skarżącej A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi 2. odmówić skarżącej A. G. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. A. G. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynikało, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, mając na utrzymaniu kilkuletnią córkę. Źródłem utrzymania małżonków są ich dochody z umów o pracę w łącznej kwocie około 2 900 zł miesięcznie netto. Wnioskodawczyni wskazała, że jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 7,2 ha; poza tym nie posiada ona żadnego majątku, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżąca wskazała, iż zamieszkuje wraz z rodziną w mieszkaniu czynszowym, ponosząc wysokie koszty utrzymania tegoż mieszkania, koszty dojazdu do pracy i działki rolnej oraz koszty spłaty kredytu.. W związku z wątpliwościami co do sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie art. 255 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwano stronę do dokumentów źródłowych: wyciągów z ostatnich sześciu miesięcy ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię i jej męża rachunków i lokat bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu, oświadczenia w przedmiocie wysokości przysługujących wnioskodawczyni lub jej mężowi dopłat bezpośrednich przekazywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacjio Rolnictwa i daty ich przekazania na rachunek bankowy oraz dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawczynię miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2010 r. na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznano A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, z uwagi na to, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki całkowitego przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż wysokość dochodów rodziny skarżącej wynosi 2 900 zł miesięcznie z tytułu wynagrodzenia oraz 313 zł miesięcznie z tytułu rolniczych dopłat unijnych, a wysokość kosztów czynszu i energii elektrycznej kwotę 634, 58 zł. Umożliwi to skarżącej pokrycie części kosztów wpisu sądowego w kwocie 250 zł. A. G. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, wskazując, iż jest ono wadliwe. Skarżąca wyjaśniła, że oboje z małżonkiem są zatrudnieni od niedawna i na czas określony i muszą liczyć się z faktem, że mogą zostać bez zatrudnienia i bez środków do życia mając na utrzymaniu małoletnią córkę. Nadto wskazała, iż w wydanym postanowieniu z dnia 11 stycznia 2010 r. nie uwzględniono wydatków na ogrzewanie mieszkania oraz spłaty miesięcznej raty pożyczki w wysokości 196 złotych, jako kwot obniżających kwotę środków finansowych przeznaczonych na utrzymanie rodziny. Podniosła również, iż pomoc finansowa uzyskana przez nich w ramach wsparcia bezpośredniego rolników nie może być przeznaczona na cele inne niż ich działalność rolnicza. Skarżąca wskazała, iż wniosła ona skargę także w sprawie sygn. akt II SA/Gd 698/09. W związku z wniesieniem sprzeciwu, zgodnie z art. 260 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlegała rozpatrzeniu przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien wykazać, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Wskazać należy, iż celem ustanowienia prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji prawa do sądu. Instytucja ta winna mieć zastosowanie wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, osób ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Całkowite zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić tylko wówczas, gdy wykazane zostanie, iż sytuacja majątkowa w jakiej się wnioskodawca znajduje nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu, A. G. nie wykazała, że nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Z danych zawartych w oświadczeniu skarżącej oraz w dołączonych dokumentach wynika, iż skarżąca jest w stanie pokryć w części koszty postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Stwierdzenie braku możliwości zapłaty kosztów sądowych wymaga porównania ich wysokości z możliwościami majątkowymi wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, mając na utrzymaniu jedną córkę. Ich łączne dochody osiągane z tytułu umowy o pracę wynoszą ponad 2.900 zł. netto miesięcznie. Nadto skarżąca wraz z mężem prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 7,2 ha, uzyskując pomoc w postaci dopłat unijnych w wysokości 3.757 zł. rocznie. Ich łączny miesięczny dochód wynosi 3.213 zł. Taka wysokość dochodów w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni, w skład którego wchodzą trzy osoby, nawet przy uwzględnieniu wskazywanych przez skarżącą kosztów utrzymania, kosztów czynszu i ogrzewania mieszkania w łącznej wysokości 634, 58 zł. oraz miesięcznej spłaty raty pożyczki w wysokości 194,94 zł, nie uzasadnia stwierdzenia, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Koszt wpisu w niniejszej sprawie oraz w drugiej sprawie toczącej się pod sygn. II SA/Gd 698 /09 na skutek wniesionej przez skarżąca skargi wynosi po 500 zł., wysokość wynagrodzenia pełnomocnika po 240 zł. Zdaniem Sądu, w okresie kilku miesięcy – od października 2009 r., kiedy to wniesiono skargę do daty rozpoznania wniosku, skarżąca miała możliwość zaoszczędzenia kwoty 240 zł na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika w niniejszej sprawie. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło