II SA/Gd 701/07

PostanowienieWSA w Gdańsku2008-02-13

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w celu ustalenia sytuacji finansowej wnioskodawcy ubiegającego się o prawo pomocy, jeśli wnioskodawca uchyla się od przedłożenia wymaganych dokumentów i oświadczeń?
Ratio decidendi
Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w celu ustalenia sytuacji finansowej wnioskodawcy ubiegającego się o prawo pomocy, jeśli wnioskodawca uchyla się od przedłożenia wymaganych dokumentów i oświadczeń. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
M.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową i prowadzoną egzekucję komorniczą. Sąd zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych potwierdzających jego sytuację materialną, jednak wnioskodawca ich nie przedłożył.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2008r.na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie grzywny w celu przymuszenia do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia 4 grudnia 2007r. M.K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We uzasadnieniu wniosku wskazał, iż nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych, komornik prowadzi egzekucję za zadłużenia w opłacie lokalu w B. przy ul. Wojska Polskiego 8. W oświadczeniu co do stanu rodziny wskazał, iż wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe z synem w wieku 8 lat oraz 4-miesięczną córką. Posiada jedynie dwa lokale użytkowe, innych nieruchomości nie posiada. Zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro skarżący nie posiada. W ocenie skarżącego jego sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych, gdyż nie posiada środków na bieżące utrzymanie siebie i dzieci. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy Sąd, pismem z dnia 19 grudnia 2007 r. (doręczonym w dniu 17 stycznia 2008 r.), zobowiązał go do przedłożenia następujących dokumentów źródłowych: odpisów wszystkich złożonych przez niego zeznań podatkowych za rok 2006, a w przypadku ich nieskładania stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, dowodów potwierdzających wysokość aktualnego dochodu (poniesionej straty) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (deklaracji PIT-5/5L za październik i listopad br.), zaś jeśli aktualnie wnioskodawca działalności nie prowadzi przedłożenia stosownego dokumentu na tą okoliczność, odpisów złożonego zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1 z załącznikiem NIP-B) wraz z jego aktualizacjami, dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez niego kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, itp.) oraz dokumentów obrazujących wysokość zobowiązań wobec ZUS i innych podmiotów, dokumentów obrazujących wysokość zadłużeń w odniesieniu do których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, wskazanie kto jest matką dzieci zamieszkujących razem ze skarżącym oraz podanie osiąganych przez nią zarobków bądź przedłożenie dokumentu potwierdzającego pozostawanie przez nią osobą bezrobotną, oświadczenia czy rodzina korzysta z pomocy społecznej, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości), w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżący ww. dokumentów nie przedłożył. Nie złożył także dodatkowych oświadczeń we wskazanym zakresie. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ponieważ wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W niniejszej sprawie Sąd uznał zawarte we wniosku oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych i zobowiązał go do przedłożenia dokumentów źródłowych (w tym oświadczeń), które nie tylko pozwoliłyby na weryfikację zawartych w nim danych, ale także potwierdzałyby podnoszoną przez stronę we wniosku trudną sytuację finansową, w jakiej się znajduje. Pomimo zobowiązania skarżącego przez Sąd do przedłożenia dokumentacji źródłowej uchylił się od jego spełnienia. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżący nie udowodnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie przedłożył bowiem wskazanych w piśmie z dnia 19 grudnia 2007 r. dokumentów, jak również nie złożył wymaganych oświadczeń, które pozwoliłyby na wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących jego aktualnej sytuacji finansowej. Stwierdzić zatem należy, że sam zainteresowany uniemożliwili Sądowi pełną ocenę jego możliwości płatniczych. Sąd zaś nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów, oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło