II SA/Gd 702/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Górska, Protokolant: Małgorzata Kuba, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 kwietnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki podłączenia kanalizacyjnego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 marca 2003 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm. ) oraz art. 104 kpa, nakazał W. S. rozbiórkę podłączenia kanalizacyjnego z umywalki w tymczasowym pawilonie handlowym do pionu kanalizacyjnego mieszczącego się w budynku przy ul. B. [...] w T., na działce nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w toku przeprowadzonego postępowania, na rozprawie administracyjnej, pełnomocnik W. S. – M. S. jednoznacznie oświadczyła, iż wykonane bez pozwolenia na budowę podłączenie kanalizacyjne jest ich własnością i wykonał je W. S. w dniu 21 września 2002 r. z materiałów powierzonych od J. S., zgodnie z jego oświadczeniem z 3 grudnia 2002 r. W związku z powyższym organ na mocy art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego orzekł rozbiórkę w/w podłączenia wykonanego bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik W. S. – M. S. zarzuciła, iż mimo że organ ponownie rozpoznawał sprawę to w dalszym ciągu nie ustalił prawidłowo osoby inwestora, a tym samym adresata nakazu rozbiórki. Pomimo wezwania na rozprawę administracyjną J. S. - właściciela tymczasowego pawilonu handlowego, organ I instancji nie przesłuchał go i nie wyjaśnił, kto zlecił W. S. wykonanie podłączenia kanalizacyjnego ani kto korzysta i użytkuje sporne podłączenie wykonane przez W. S. Ponadto, organ nie uwzględnił przedłożonych dowodów dotyczących stanu zdrowia psychicznego odwołującego się. W odwołaniu wskazano również, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe z uwag na wydaną decyzję stateczną Wojewody z dnia 7 marca 2003 r. numerze [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 kwietnia 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podzielając jego ustalenia i przyjętą podstawę prawną rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż decyzja została skierowana prawidłowo tj. do właściciela przyłącza, którym według załączonego przez pełnomocnika oświadczenia z dnia 3 grudnia 2002 r. jest W. S. Regulujący to zagadnienie art. 52 ustawy Prawo budowlane wśród podmiotów zobowiązanych do dokonania czynności nakazanych w decyzji wydanej w trybie art. 51 wymienia inwestora, czyli osobę, która poniosła koszty przedsięwzięcia inwestycyjnego ( nie wykonawcę robót ). Jeżeli jednak inwestor zbył prawo własności na rzecz innej osoby, jak w tym przypadku, to obowiązek ten, zgodnie z przywołanym artykułem, nakłada się na właściciela. Organ wskazał, iż celowość wykonania robót budowlanych, jak i stan zdrowia strony, nie mogły być uwzględnione w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej. Wyjaśniono ponadto, iż przywołana przez stronę decyzja z dnia 7 marca 2003 r. wskazuje na konieczność zastosowania właściwego trybu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki tymczasowego pawilonu handlowego. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. S. zarzucił, iż decyzję oparto na niepełnym materiale dowodowym, gdyż nie przesłuchano inwestora, który dokonał podłączenia kanalizacyjnego J. S., ani właściciela nieruchomości tj. skarżącego. Decyzja została wydana jedynie w oparciu o zeznania pełnomocnika skarżącego, która nie była w pełni zorientowana co do istoty sprawy. Ponadto pominięto okoliczności, iż podłączenie kanalizacyjne wykonano w związku z nakazem Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej. Taki nakaz otrzymał J. S. i to on zobowiązany był do wykonania w/w inwestycji jako osoba użytkująca pawilon handlowy. Zarzucono również, iż organ błędnie ustalił że inwestor zbył prawo własności przyłącza. Materiały przekazane przez J. S. małżonkom S. nie zostały przez nich przyjęte i w dalszym ciągu korzysta z nich J. S. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ poinformował, iż do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło zawiadomienie skarżącego z dnia 2 czerwca 2003 r. o dokonanej przez niego rozbiórce przyłącza kanalizacji sanitarnej. Organ ten protokołem z dokonanych w dniu 4 czerwca 2003 r. czynności sprawdzających potwierdził wypełnienie obowiązku wynikającego z decyzji. W piśmie procesowym z dnia 10 listopada 2005 r. skarżący podtrzymał skargę. Wskazał m. in., iż będąc przymuszony przez organ administracji nałożoną na niego grzywną, dokonał rozbiórki przyłącza. Wkrótce po tym, w sierpniu 2003 r., J. S. ponownie, bez wiedzy skarżącego, podłączył kanalizację z umywalki w tymczasowym pawilonie handlowym do pionu kanalizacyjnego mieszczącego się w budynku skarżącego z tych samych materiałów. Do pisma załączono m. in. decyzje wydane przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie nakazania J. S. rozbiórki podłączenia kanalizacyjnego wykonanego pod koniec sierpnia 2003 r. oraz dokumenty świadczące o wykonanej przez skarżącego rozbiórce przyłącza w dniu 29 maja 2003 r., a także zaświadczenia o stanie zdrowia skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż ustalenia dokonane przez organy administracji w toku postępowania są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w dokumentach sprawy. Jak wynika z akt, skarżący jest właścicielem nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym w T. przy ul. B. [...]. Na nieruchomości tej usytuowany był, za zgodą skarżącego, tymczasowy pawilon handlowy stanowiący własność J. S. i użytkowany przez niego jako kiosk mięsny. Decyzją z dnia 10 kwietnia 2002 r. wydaną przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego nakazano J. S. zapewnienie prawidłowego systemu odprowadzania ścieków w w/w obiekcie. W związku z tym, z materiałów zakupionych przez J. S. i na jego prośbę, skarżący W. S. we wrześniu 2002 r. wykonał przyłącze kanalizacji sanitarnej, poprowadzone od tymczasowego pawilonu handlowego do pionu kanalizacyjnego w swoim budynku mieszkalnym. Wykonanie przyłącza nastąpiło bez pozwolenia na budowę. W toku prowadzonego przez organ postępowania, na rozprawie administracyjnej w dniu 19 lutego 2003 r. pełnomocnik skarżącego M. S. oświadczyła, iż przyłącze obecnie stanowi własność właściciela nieruchomości tj. jej i jej męża W. S. i zobowiązała się przedłożyć na tą okoliczność stosowne dokumenty własności. Następnie przedłożyła organowi pisemne oświadczenie J. S. z dnia 3 grudnia 2002 r. o zrzeczeniu się nieodpłatnie na rzecz p. S. materiałów instalacyjnych wodno – kanalizacyjnych. W świetle powyższych ustaleń organ prawidłowo uznał, iż w dacie rozstrzygania sprawy zobowiązanym do wykonania rozbiórki przyłącza jest W. S. Jak wynika z treści art. 52 ustawy Prawo budowlane zobowiązanymi do wykonania rozbiórki obiektu lub jego części są w kolejności: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wymienienie obok inwestora także właściciela i zarządcy obiektu budowlanego nie oznacza jednak, że właściwy organ może dowolnie, w zakresie tych podmiotów, wybierać adresata decyzji. W pierwszej kolejności decyzja powinna być skierowana do inwestora. Inwestorem jest osoba, która dokonuje inwestycji tj. czyni nakłady na inwestycję i ją finansuje. Z reguły nakłady te czyni właściciel obiektu, jednak nie koniecznie. W świetle powyższego należy uznać, iż inwestorem wykonanego przyłącza, niezależnie od tego że wykonywał jej skarżący, był niewątpliwie w dacie jego wykonania – J. S. W związku z powyższym to J. S. obowiązany był uzyskać wymagane prawem pozwolenie na budowę przed przystąpieniem przez skarżącego do jego wykonania. Nie oznacza to jednak, iż w niniejszej sprawie adresatem nakazu rozbiórki powinien być J. S. Zgodnie bowiem z ustaleniami organu własność przedmiotowego przyłącza (materiałów budowlanych ) została w dniu 3 grudnia 2002 r. przeniesiona na skarżącego. Decyzja o nakazie rozbiórki nie może być skierowana do inwestora w sytuacji, gdy jego związek z wykonaną inwestycją ulega zakończeniu. Ma to miejsce w przypadkach gdy inwestor buduje obiekt, a następnie przenosi jego własność na inną osobę. W takiej sytuacji nakaz rozbiórki musi już być adresowany do właściciela obiektu. Inwestor bowiem ani nie jest zainteresowany dalszym losem obiektu, ani z reguły nie ma już możliwości wykonania nakazu. Jak wynika z powyższego, organy administracji słusznie przyjęły, iż adresatem nakazu rozbiórki powinien być skarżący, jako właściciel nieruchomości i przyłącza. Niezasadne są zarzuty skargi dotyczące nie wyjaśnienia przez organy istoty sprawy i nie przesłuchania w charakterze świadka J. S. oraz skarżącego. W niniejszym postępowaniu J. S. występował w charakterze strony postępowania z uwagi na przysługujące mu uprawnienia do tymczasowego pawilonu handlowego. Z tej przyczyny organ nie miał podstaw do przesłuchania go w charakterze świadka. Skarżący, z kolei, w toku postępowania, z uwagi na stan zdrowia, ustanowił pełnomocnika, który w jego imieniu składał oświadczenia. W świetle oświadczeń stron, a zwłaszcza w świetle przedłożonego przez pełnomocnika dokumentu z dnia 3 grudnia 2002 r. nie zachodziła konieczność przesłuchiwania stron postępowania. Ustalenie bowiem, iż własność przyłącza została przeniesiona na skarżącego była zgodna z oświadczeniem pełnomocnika i znajdowała potwierdzenie w przedłożonym organowi dokumencie. Kwestionowanie w skardze tej okoliczności i powoływanie się na brak orientacji pełnomocnika nie podważa prawidłowych ustaleń organów. Twierdzenie skarżącego, o nie przyjęciu od J. S. materiałów wodno – kanalizacyjnych, pozostaje w wyraźnej sprzeczności z oświadczeniem pełnomocnika skarżącego złożonym na rozprawie administracyjnej. W niniejszej sprawie nie miała znaczenia okoliczność, iż podłączenie kanalizacyjne zostało wykonane w związku z nakazem Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej. Decyzja w tym przedmiocie zobowiązywała J. S. do zapewnienia w tymczasowym obiekcie prawidłowego systemu odprowadzania ścieków i w żadnym wypadku nie zwalniała inwestora od uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Również bez znaczenia są okoliczności związane z późniejszym ponownym wykonaniem przyłącza przez J. S. -bez zgody skarżącego i przedłożone w tym przedmiocie decyzje organów. Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.