II SA/Gd 702/15
WyrokWSA w Gdańsku2016-02-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, WSA Janina Guść, WSA Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przejścia z mocy prawa prawa trwałego zarządu nieruchomością z urzędu skarbowego na izbę skarbową, na podstawie art. 36 ustawy zmieniającej, konieczne jest wydanie decyzji administracyjnej potwierdzającej to przejście?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 36 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej, ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz niektórych innych ustaw stanowi samoistną podstawę następstwa prawnego w zakresie trwałego zarządu nieruchomościami. W związku z tym, nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej potwierdzającej to przejście, a odmowa wszczęcia postępowania w tej sprawie przez organy administracji była prawidłowa.Stan faktyczny
Izba Skarbowa wniosła o wydanie decyzji potwierdzającej przejście na jej rzecz prawa trwałego zarządu nieruchomością, powołując się na art. 36 ustawy zmieniającej, który stanowił, że mienie Skarbu Państwa w dyspozycji urzędów skarbowych oraz nieruchomości w trwałym zarządzie urzędów skarbowych stają się mieniem w dyspozycji lub trwałym zarządzie izb skarbowych. Prezydent Miasta odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że przejście nastąpiło z mocy prawa. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta. Izba Skarbowa wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: WSA Janina Guść WSA Mariola Jaroszewska (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Izby Skarbowej na postanowienie Wojewody z dnia 30 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie trwałego zarządu nieruchomością oddala skargę.
Izba Skarbowa wniosła skargę na postanowienie Wojewody z dnia 30 września 2015 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 1 kwietnia 2015 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania z wniosku Izby Skarbowej.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 16 marca 2015 r. Izba Skarbowa wystąpiła do Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, o wydanie w trybie art. 163 k.p.a. w związku z art. 36 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej, ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 211), decyzji potwierdzającej przejście na jej rzecz prawa trwałego zarządu nieruchomości położonej w G., przy ulicy H., stanowiącej działki: nr [...] (KW Nr [...]), nr [...], nr [...], nr [...] (KW Nr [...]), karta mapy 17. We wniosku powołano się na art. 36 powołanej ustawy, na podstawie którego z dniem wejścia ustawy w życie mienie Skarbu Państwa będące w dyspozycji urzędów skarbowych oraz nieruchomości znajdujące się w trwałym zarządzie urzędów skarbowych stają się mieniem odpowiednio w dyspozycji lub trwałym zarządzie właściwych miejscowo izb skarbowych.
Prezydent Miasta, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania. Organ uznał wobec brzmienia art. 36 ustawy o zmianie ustawy o Służbie Celnej, ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz niektórych innych ustaw, że z mocy prawa Izba Skarbowa stała się trwałym zarządcą wskazanych nieruchomości i nie ma potrzeby potwierdzania tego stanu decyzją administracyjną. Podstawą ujawnienia nowego podmiotu w księdze wieczystej powinien być przepis ustawy o zmianie ustawy o Służbie Celnej, ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz niektórych innych ustaw.
W zażaleniu na to postanowienie Izba Skarbowa zarzuciła naruszenie art. 61 § 1 i art. 61a § 1 k.p.a., w związku z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 36 ustawy zmieniającej. Według Izby Skarbowej zaistniała obecnie sytuacja nie jest w sensie prawnym inna od tej, jaka była podstawą wydania decyzji Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, nr [...] z dnia 20 sierpnia 2008 r. orzekającej o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego Ministerstwu Finansów, a w to miejsce ustanawiającej trwały zarząd na rzecz Urzędu Skarbowego, oraz innej analogicznej decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, nr [...] z dnia 18 września 2003 r. w stosunku do kolejnej nieruchomości. Wobec tego przekazanie trwałego zarządu na rzecz Izby Skarbowej winno nastąpić poprzez wydanie stosownej decyzji Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej. Zdaniem odwołującej się brzmienie art. 36 ustawy zmieniającej nie jest wystarczające do ujawnienia przejścia nieruchomości będącej w trwałym zarządzie Urzędu Skarbowego na rzecz Izby Skarbowej. Dyspozycję powołanego przepisu należy traktować jedynie jako normatywne, generalne wyrażenie zgody organu nadzorującego na przekazanie trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi. Ponadto wnioskowana decyzja umożliwi Izbie Skarbowej występowanie jako strona posiadająca tytuł prawny do władania nieruchomością m.in. w kontaktach z dostawcami energii elektrycznej, cieplnej i innymi podmiotami.
Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda postanowieniem z dnia 30 września 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta. Według organu odwoławczego art. 48 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Przepis ten kompleksowo reguluje kwestię przekazania prawa trwałego zarządu pomiędzy jednostkami i stanowi samodzielną podstawę prawną wydawania decyzji administracyjnych, bez potrzeby stosowania art. 163 k.p.a. Wskazuje zarówno uprawnionych wnioskodawców (zainteresowane jednostki wspólnie), sposób wniesienia wniosku (za zgodą organów nadzorujących te jednostki), kwestię organu uprawnionego do wydania decyzji (właściwy organ, rozumiany, stosownie do art. 4 pkt 9 u.g.n. jako starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa), a przede wszystkim przedmiot, którym jest przekazanie trwałego zarządu rozumiane jako orzeczenie o wygaśnięciu trwałego zarządu, dotychczas sprawowanego przez jednostkę organizacyjną, jego ustanowieniu na rzecz jednostki organizacyjnej wnioskującej o przekazanie. Stąd nie można uznać, że art. 48 u.g.n. stanowi przepis szczególny, o którym mowa w art. 163 k.p.a. Wskazano, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z następstwem prawnym na podstawie art. 36 ustawy zmieniającej. Literalne brzmienie tego przepisu wskazuje, że Izba Skarbowa jest następcą prawnym Urzędu Skarbowego co oznacza, że prawo trwałego zarządu przechodzi na następcę prawnego bez potrzeby wydania kolejnej decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz następcy prawnego, czy też o przekazaniu tego prawa pomiędzy jednostkami. W takiej sytuacji przepis ustawy zmieniającej stanowi podstawę do ujawnienia następcy w dziale II księgi wieczystej w miejsce dotychczasowego zarządcy. Słuszność tego poglądu zdaje się potwierdzać Sąd Rejonowy, IV Wydział Ksiąg Wieczystych, który na wniosek Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej ujawnił zmianę trwałego zarządcy w treści księgi wieczystej Nr [...]. Jako podstawę wpisu wskazano art. 36 ustawy zmieniającej. Ujawnienie to umożliwi Izbie Skarbowej posługiwanie się treścią księgi wieczystej dla potwierdzenia przysługującego jej prawa w kontaktach z różnymi podmiotami. Podkreślono, że prawo to, a zatem tytuł prawny do władania nieruchomością, wynika bezpośrednio z treści ustawy.
Wyjaśniono następnie, że decyzja Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, nr [...] z dnia 20 sierpnia 2008 r. orzekająca o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego Ministerstwu Finansów, a w to miejsce ustanawiająca trwały zarząd na rzecz Urzędu Skarbowego, stanowiła klasyczne rozstrzygnięcie na podstawie art. 48 u.g.n. i nie była konsekwencją zmiany w prawie, a jedynie zaistnienia stanu faktycznego i prawnego uzasadniającego zastosowanie tego przepisu. W niniejszej sprawie nie można zastosować tej samej procedury.
Odnosząc się do zarzutu, że Izba Skarbowa wystąpiła z wnioskami do wszystkich starostów i prezydentów miast na prawach powiatu, w których siedziby mają urzędy skarbowe województwa o wydanie decyzji w analogicznych sprawach i otrzymała już decyzje o przekazaniu nieruchomości między jednostkami w trybie art. 48 ust. 1 i 2 u.g.n. w związku z art. 36 ustawy zmieniającej wyjaśniono, że powołane rozstrzygnięcia nie mogą stanowić podstawy uchylenia postanowienia w niniejszej sprawie. Odmienna interpretacja przepisów przez innego starostę nie uzasadnia uchylenia postanowienia Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej.
W skardze na postanowienie Wojewody Izba Skarbowa zarzuciła naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, a w szczególności:
1. Art. 61 § 1 i art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014, poz. 518), oraz art. 36 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej, ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015, poz. 211),
2. Art. 163 k.p.a. w związku z art. 13 k.p.a. oraz art. 36 ustawy zmieniającej.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Prezydenta Miasta. Uzasadniając skargę Izba Skarbowa przyznała, że art. 36 ustawy zmieniającej stanowi samodzielną podstawę przejścia uprawnień do dysponowania określonym mieniem z urzędów skarbowych na izby skarbowe. Według skarżącej nie zmienia to jednak faktu, że w obrocie prawnym aktualnie znajdują się decyzje administracyjne określające podmioty uprawnione (urzędy skarbowe) do dysponowania mieniem Skarbu Państwa, podczas gdy z mocy ustawy do dysponowania lub trwałego zarządu wskazanym mieniem lub nieruchomościami uprawnione są właściwe miejscowo izby skarbowe. W tej sytuacji prezydent, który wcześniej wydał decyzję w oparciu o art. 48 u.g.n. teraz powinien bądź dokonać jej zmiany w zakresie podmiotu uprawnionego z tytułu trwałego zarządu, bądź stwierdzić wygaśnięcie tej decyzji i wydać nową decyzję.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli sądu wyznacza też art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Przedmiotem kontroli legalności jest opisane postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 1 kwietnia 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji potwierdzającej przejście na rzecz Izby Skarbowej prawa trwałego zarządu nieruchomości położonej w G. przy ulicy H., stanowiącej działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], karta mapy 17.
Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że organy administracji - w takim zakresie, który był niezbędny dla możliwości legalnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny sprawy w następstwie jego wszechstronnej oceny, procedując przy tym w zgodzie z zasadami rządzącymi gromadzeniem i oceną materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Prawidłowo też, do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowano właściwe przepisy prawa procesowego i materialnego.
Jest w sprawie niesporne, że skarżąca wystąpiła do Prezydenta Miasta wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej z wnioskiem o wydanie w trybie art. 163 k.p.a. decyzji potwierdzającej przejście na jej rzecz w trwały zarząd opisanej nieruchomości. We wniosku jednoznacznie wskazano, że żądanie jest następstwem uchwalenia ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej, ustawy o urzędach skarbowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 211), zwanej dalej ustawą zmieniającą i koniecznością stosowania jej art. 36. Według skarżącej zmiana stanu prawnego pociągała za sobą konieczność wydania decyzji potwierdzającej przejście uprawnień z tytułu trwałego zarządu z Urzędu Skarbowego na Izbę Skarbową. Z tym stanowiskiem nie zgodziły się natomiast organy administracji obu instancji i w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie z przedmiotowego wniosku. Takie rozstrzygnięcie sąd aprobuje i ocenia jako prawidłowe.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest oczywisty i nie budzi żadnych wątpliwości. Stan prawny natomiast przedstawia się następująco:
Z dniem 1 kwietnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej, ustawy o urzędach skarbowych oraz niektórych innych ustaw, która w art. 36 stanowi, że mienie Skarbu Państwa będące w dyspozycji urzędów skarbowych oraz nieruchomości znajdujące się w trwałym zarządzie urzędów skarbowych stają się mieniem będącym odpowiednio w dyspozycji lub w trwałym zarządzie właściwych miejscowo izb skarbowych. Bez żadnych wątpliwości interpelacyjnych możemy stwierdzić, że powołany przepis stał się samoistną podstawą następstwa prawnego pomiędzy określonymi w nim podmiotami co do uprawnień do nieruchomości. Z mocy tego przepisu nieruchomościami będące w trwałym zarządzie urzędów skarbowych stają się mieniem w trwałym zarządzie właściwych miejscowo izb skarbowych. Żaden przepis ustawy zmieniającej z 2015 r., ani też żaden inny przepis prawa nie wymagał, ażeby nawet dla celów deklaratoryjnych konieczne było potwierdzenie takiego przejścia praw w formie aktu administracyjnego, np. decyzji administracyjnej. Krajowe ustawodawstwo dostarcza przykładów, gdzie pomimo wystąpienia określonych skutków prawnych z mocy samego prawa konieczne jest wydanie decyzji deklaratoryjnej. Mowa tutaj m.in. o regulacji zawartej w przepisach art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A." (Dz. U. z 2014, poz. 1160), według której grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu A., co do których A. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych 25 , stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego A.. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością A. Nabycie tych praw potwierdza wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, po złożeniu wniosku przez A. lub B. Ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie praw, o których mowa w art. 34 ust. 1 i ust. 3, stanowi podstawę do dokonania wpisów do ksiąg wieczystych oraz ewidencji gruntów i budynków.
Przykład ten dostarcza argumentu za stanowiskiem, że konieczność potwierdzenia wystąpienia określonych skutków prawnych ex lege w formie decyzji administracyjnej musi wyraźnie wynikać z przepisów prawa i nie można tego obowiązku domniemywać. Sprzeciwiałoby się to przede wszystkim założeniu interpretacyjnemu racjonalnego ustawodawcy.
Z tego powodu twierdzenie o konieczności wydania decyzji potwierdzającej przejście trwałego zarządu opisanej nieruchomości na Izbę Skargową jest nietrafne. Brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji potwierdzającej przejście trwałego zarządu na inny podmiot, a wydania takiej decyzji nie uzasadniają również żadne wymogi wywodzone z konstytucyjnej zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej), w tym pewności co do prawa. Nie polegają bowiem na prawdzie twierdzenia skarżącej, jakoby wskutek regulacji art. 36 ustawy zmieniającej w obrocie prawnym funkcjonowały jednocześnie dwa podmioty tożsamo uprawnione do jednej nieruchomości. Celem bowiem art. 36 ustawy zmieniającej było dokonanie klasycznego następstwa prawnego pod tytułem szczególnym, tj. do uprawnień i obowiązków wynikających z ustanowienia trwałego zarządu nieruchomościami.
Decyzja z dnia 20 sierpnia 2008 r. nr [...], która uprawniała do trwałego zarządu opisanymi działkami gruntu Urząd Skarbowy, a której w trybie art. 163 k.p.a. skarżąca domagała się uchylenia bądź zmiany, istnieje w obrocie prawnym, lecz nie tworzy to żadnego dualizmu uprawnień pomiędzy różnymi podmiotami co do jednej nieruchomości. Wręcz przeciwnie, decyzja ta w obrocie prawnym jest niezbędna do wykazania nieprzerwanego łańcucha sukcesji uprawnień pomiędzy tymi podmiotami. Gdyby bowiem nie wywoływała ona skutków prawnych, Izba Skarbowa nie mogłaby skorzystać z dobrodziejstwa art. 36 ustawy zmieniającej.
Również ujawnieniu zaistniałego stanu prawnego w księgach wieczystych nie stoi na przeszkodzie brak decyzji potwierdzającej przejście trwałego zarządu. W takiej bowiem sytuacji podstawą wpisu zmian podmiotowych w księgach wieczystych winien być przepis art. 36 ustawy zmieniającej. Zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego jak i piśmiennictwie przyjmuje się, że w wyjątkowych sytuacjach podstawą wpisu może być sam przepis ustawy (por. uchwały z dnia 9 lipca 1993 r., sygn. akt III CZP 91/93, OSNC 1994, nr 2, poz. 29 i z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt III CZP 15/09, OSNC 2010, nr 1, poz. 10 oraz postanowienia z dnia 24 czerwca 1997 r., sygn. akt II CKN 216/97, OSNC 1998, nr 1, poz. 7 i z dnia 23 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1092/00, OSNC 2003 nr 9, poz. 122). Ma to miejsce w sytuacji, w której nabycie własności nastąpiło z mocy samego prawa. Taki wypadek przewiduje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz. U. nr 162, poz. 1575), nakazując w § 60 pkt 4 lit. "c" przy dokonywaniu wpisów w działach I-Sp, II, III, IV - jeżeli podstawą wpisu jest akt prawny - wskazanie daty jego uchwalenia lub wydania. Jest oczywiste, że przepis rozporządzenia nie może stać w sprzeczności z normą rangi ustawowej, niemniej jednak jest on wyrazem wykładni celowościowej i systemowej, uzasadniającej możliwość dokonywania wpisów tylko na podstawie przepisu ustawy. Przepis prawa może stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej, gdy stwierdza nabycie ex lege prawa podlegającego ujawnieniu w księdze wieczystej, bez ustawowego wymagania poświadczenia tego nabycia.
Na tle bardzo podobnej regulacji art. 2 uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 30 maja 1962 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 1964 r. nr 34, poz. 158 ze zm.), w uchwale z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt III CZP 69/09, Sąd Najwyższy stwierdził, że podstawą wpisu do księgi wieczystej nabycia prawa własności przez Skarb Państwa bez potrzeby stwierdzenia nabycia tego prawa orzeczeniem sądu (chyba że zachodzi konieczność uzgodnienia stanu prawnego księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym) może być art. 2 ustawy z 30 maja 1962 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 1964 r. nr 34, poz. 158 ze zm.). W myśl art. 2 ustawy Prawo wodne z 1962 r., grunty w granicach określonych liniami brzegów, pokryte powierzchniowymi wodami płynącymi, z wyjątkiem rowów, stanowią własność Państwa. Tym samym dokonano nacjonalizacji określonych kategorii wód.
Wobec tego wbrew żądaniu skarżącej w sprawie nie było warunków prawnych do wszczęcia postępowania w trybie przepisu art. 163 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne.
Z tego powodu organy administracji obu instancji prawidłowo, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., rozstrzygnęły o odmowie wszczęcia postępowania z przedmiotowego wniosku Izby Skarbowej. Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z przepisu tego wynika, że przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego dzieli się na podmiotowe, przedmiotowe oraz "inne przyczyny, których wystąpienie uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania" (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 296 i n.). Przesłanki podmiotowe uzależniają byt prawny postępowania od występowania dwóch podmiotów: organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia sprawy oraz strony postępowania. Przesłanka przedmiotowa pozostaje w związku z przedmiotem postępowania i to z jej brakiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem postępowania administracyjnego są sprawy rozstrzygane w formie decyzji. Żądanie wszczęcia postępowania w sprawie, która nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji, a wymaga innej formy działania, stanowi podstawę odmowy wszczęcia w trybie art. 61a § 1 k.p.a.
Wyjaśnić też należy, jak trafnie uznał organ odwoławczy, że w rozpoznawanej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 48 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774), zwanej dalej u.g.n., który reguluje całkowicie odmienną instytucję prawną i samodzielną podstawę orzekania. Przepis ten umożliwia przekazanie trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek, złożony za zgodą organu nadzorującego, na podstawie orzeczenia organu administracji. W orzeczeniu takim rozstrzyga się jednocześnie o wygaśnięciu trwałego zarządu sprawowanego przez określoną jednostkę organizacyjną i o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz jednostki organizacyjnej wnioskującej o przekazanie. Unormowanie to kreuje odmienny i konkurencyjny dla art. 36 ustawy zmieniającej sposób zmiany podmiotu uprawnionego z tytułu trwałego zarządu.
Przy tym podkreślenia wymaga, że organy w rozpoznawanej sprawie procedowały w ramach określonego i sprecyzowanego we wniosku z dnia 16 marca 2015 r. żądania wszczęcia postępowania w trybie art. 163 k.p.a. w związku z art. 36 ustawy zmieniającej. Żądanie to określiło przedmiot postępowania, którego organ nie był władny zmienić. Z tego powodu twierdzenia skargi, jakoby żądano wydania orzeczenia w trybie art. 48 u.g.n. są niezasadne i sprzeczne z treścią opisanego wniosku.
Podsumowując stwierdzić należy, że rozpoznając niniejszą sprawę organy administracji obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy prawa materialnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., a także odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło