II SA/Gd 703/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. i R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. B. M. i R. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt [...], utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt [...], mocą której stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 7 lutego 2003 r. orzekającej o przekształceniu na rzecz B. M. i R. M. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości obejmującej działkę oznaczoną nr [...] położoną w G. ul. K., dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą Kw nr [...], zabudowanej domem mieszkalnym. W skardze złożono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniając go tym, że skutki prawne zaskarżonej decyzji stwierdzającej nieważność mogą być daleko idące dla skarżących. Według nich zaskarżona decyzja będzie podstawą do zainicjowania postępowania wieczystoksięgowego zmierzającego do wykreślenia ujawnionego w księdze wieczystej prawa własności skarżących do działki nr [...] i w konsekwencji może doprowadzić do ich eksmisji. Wykonalność zaskarżonej decyzji doprowadzić zatem może do nieodwracalnych skutków prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a. Artykuł ten stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub zawieszenia czynności, a sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, także nie podniesione we wniosku. W niniejszym postępowaniu przedmiotem sądowej kontroli będzie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 sierpnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia 20 marca 2014 r., mocą której stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 7 lutego 2003 r. orzekającej o przekształceniu na rzecz B. M. i R. M. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości obejmującej działkę oznaczoną nr [...] położoną w G. ul. [...]. W przypadku wykonania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji przekształcającej w prawo własności nieruchomości chodzi o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane stwierdzeniem nieważności decyzji przekształceniowej, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi, sąd uznałby, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Podkreślić należy, że decyzja przekształcająca prawo użytkowania wieczystego w prawo własności ma charakter konstytutywny. Przekształcenie w prawo własności dokonuje się z mocy tej decyzji, z chwilą jej uostatecznienia się. Stanowi ona również podstawę wpisu do księgi wieczystej. W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko, że wykonanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o przekształceniu w prawo własności nieruchomości przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja przekształceniowa pozostaje w mocy, a w międzyczasie nastąpiła zmiana stanu prawnego nieruchomości, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed stwierdzeniem nieważności decyzji przekształceniowej. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć przede wszystkim właściciela, ale też inne podmioty. Ponadto należy zauważyć, że wykonanie ostatecznej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji przekształceniowej wiąże się z możliwością powołania się na to, iż decyzja ta została ostatecznie wyeliminowana z obrotu ze skutkiem od daty jej wydania, co może już stanowić podstawę do kolejnych postępowań, w tym do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Decyzja stwierdzająca nieważność przekształcenia może bowiem stanowić podstawę zmiany wpisu w księdze wieczystej, który ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Może to doprowadzić do sytuacji, której skutki będą trudne do odwrócenia, mając na względzie np. charakter instytucji rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, która bezwzględnie przyjmuje przewagę stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nad stanem rzeczywistym. W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji przekształceniowej przywrócone zostają prawa byłego właściciela, który może podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw własności, których skutków prawnych organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie mógł zniweczyć. Uwzględniając całość powyższych rozważań należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. skutkujące wstrzymaniem zaskarżonej decyzji. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.