II SA/Gd 708/03
WyrokWSA w Gdańsku2004-02-04
Skład orzekający: Marek Gorski, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy i spełniała warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2001 r., przysługuje to świadczenie na tych zasadach, mimo że nie spełnia warunków wynikających z przepisów obowiązujących po tej dacie?Ratio decidendi
Osobie, która przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy i spełniała warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2001 r., przysługuje to świadczenie na tych zasadach, zgodnie z zasadą ochrony praw nabytych. Organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia prawa materialnego, nie rozpatrując sprawy w kontekście przepisów obowiązujących w dacie rejestracji i spełnienia warunków, a jedynie w oparciu o przepisy późniejsze.Stan faktyczny
Skarżąca S. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, powołując się na zmianę przepisów. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca nie spełnia warunków wynikających z przepisów obowiązujących po 1 stycznia 2002 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Jarosław Skopczyński po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. C. na decyzję Wojewody z dnia 2 kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. G. z dnia 7 marca 2003 r. Nr [...].
Wojewoda decyzją z dnia 2 kwietnia 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 w brzmieniu obowiązującym do dnia 12.01.2002 r.) w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 6, poz. 65) utrzymał w mocy decyzję z dnia 7 marca 2003 r. wydana z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. G., mocą której odmówiono przyznania S. C. prawa do świadczenia przedemerytalnego z dniem 12 lutego 2003 r.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że S. C. została zarejestrowana w dniu 03.12.2001r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. G. nabywając od dnia 04.12.2001r. prawo do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ udokumentowała co najmniej 30-letni okres uprawniający do zasiłku.
W dniu 11.02.2003r. S. C. powołując się na zmianę ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W tym stanie rzeczy organ I instancji wydał decyzję w sprawie jak wyżej, od której strona odwołała się.
Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z treścią art. 3 ust. l ustawy zmieniającej wskazanej w podstawie prawnej decyzji prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002r. spełnili warunki do ich nabycia.
Jak to ustalono na podstawie akt sprawy Pani C. nie spełnia wymogów art. 37k ust.l w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 12.01.2002r. w związku z art.3 ust. l w/w ustawy zmieniającej niezbędnych do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż:
- nie osiągnęła wymaganego przez pkt 1 wieku 58 lat do dnia 12.01.2001r., tj. przed upływem ustania obowiązywania art.37k ust. l ustawy w starym brzmieniu, który ma w tej sytuacji zastosowanie,
- nie osiągnęła wymaganego przez pkt 2 wieku 55 lat w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy,
- nie legitymuje się wymaganym przez pkt 3 okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym co najmniej 35 lat,
- nie legitymuje się również okresem uprawniającym do emerytury wymaganym przez pkt 4, jak i nie spełnia pozostałych wymogów tego przepisu.
Ustawa zmieniająca, na którą powołuje się strona nie zmieniła warunków niezbędnych do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz tylko przedłużała okres obowiązywania starych zasad przyznawania tego prawa do dnia 12 stycznia 2002r.. Tych warunków, jak to wykazano wyżej strona nie spełnia. Wbrew twierdzeniom strony 30-letni okres uprawniający do emerytury nie daje jej podstaw do przyznania prawa do tego świadczenia. Konieczne jest osiągnięcie wymaganego wieku lub posiadanie co najmniej 35-letniego okresu uprawniającego do emerytury. Artykuł 37j ust. l, na który powołuje się strona dotyczy tylko i wyłącznie zasad przyznawania prawa do zasiłku przedemerytalnego, które to prawo strona posiada. Niemożliwe jest jednak podwyższenie wysokości tego zasiłku. Kwota o jaką wnosi strona dotyczy tylko świadczenia przedemerytalnego, a przyznanie P.C. prawa do tego świadczenia z przyczyn podanych wyżej jest niemożliwe.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. C. domagała się uchylenia powyższej decyzji. Podała, że zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługiwało osobie posiadającej 30 lat pracy.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wskazując, iż skarżąca nie rozróżnia zasiłku przedemerytalnego od świadczenia przedemerytalnego.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa niniejsza ma ścisły związek ze sprawą ze skargi S. C. na decyzję Wojewody z dnia 26 września 2002 r. w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego, sygn. akt 3IISA/Gd 2548/02. W obu sprawach bowiem w istocie rzeczy chodzi o prawo skarżącej do tego samego świadczenia. Wprawdzie skarżąca składając wniosek z dnia 7 lutego 2003 r. domagała się przywrócenia prawa do świadczenia przedemerytalnego powołując się na zmianę przepisów dokonaną ustawą z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty, jednakże nie zwalniało to organów administracji publicznej od załatwienia sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a.
Istotę niniejszej sprawy stanowi bowiem kwestia czy skarżącej przysługuje prawo do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r.
Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793), mocą której dokonano zmiany między innymi art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że dotyczy on wyłącznie osób, które przed wejściem w życie ustawy, zmieniającej w sposób zasadniczy system świadczeń dla osób, które przepracowały bardzo długie okresy czasu, a które dotknęła dezaktywacja zawodowa, zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i jednocześnie spełniały warunki do nabycia prawa do świadczeń w nim wymienionych. Przepis niniejszy stanowi wyraz respektowania zasady praw nabytych przez osoby spełniające, przed zmianą przepisów, przesłanki do nabycia prawa do określonych świadczeń. Jednocześnie z treści przedmiotowego przepisu nie można wyprowadzić wniosku, że przepisy dotychczasowe mają również zastosowanie do osób, które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. i nie spełniały warunków do nabycia jednego z wymienionych w nim świadczeń. Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie treścią niniejszego przepisu wszystkich osób, które zarejestrowały się w powiatowych urzędach pracy przed dniem 1 stycznia 2002 r. to wówczas inna byłaby jego treść. Stanowiłby on wówczas, że do osób, które przed dniem wejścia w życie ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy mają zastosowanie przepisy dotychczasowe.
Jednocześnie żaden przepis ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie zawiera zakazu ponownego złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie nowych przepisów. Zgodnie zaś z art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby. Zatem o dacie złożenia wniosku decyduje osoba starająca się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, co dodatkowo przemawia za stosowaniem do takiej osoby przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku, za wyjątkiem osób objętych treścią art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r.
Przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 6, poz. 65) zawiera w istocie rzeczy uzupełnienie vacatio legis, jakie powinna była zawierać ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. i w związku z tym nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty.
Wobec powyższego brak było podstaw, aby sprawę rozpatrzyć tylko pod kątem warunków do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r.
Zatem organy administracji dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Organ ponownie rozpatrując sprawę przede wszystkim będzie miał na względzie wynik postępowania w sprawie prowadzonej po wznowieniu postępowania, sygn. akt 3IISA/Gd 2548/02, gdyż od rozstrzygnięcia, które tam zapadanie będzie zależało dalsze postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło