II SA/Gd 71/19

WyrokWSA w Gdańsku2019-07-10

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby, których interes prawny dotyczy postępowania administracyjnego zakończonego decyzją deklaratoryjną o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez Skarb Państwa, mogą domagać się doręczenia tej decyzji, jeśli podmiot, którego majątek został nabyty, utracił byt prawny przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Organy administracji prawidłowo oceniły, że skarżący nie legitymują się interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzjami deklaratoryjnymi potwierdzającymi nabycie przez Skarb Państwa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Skoro spółka A. utraciła byt prawny z dniem 1 stycznia 2016 r. na mocy art. 9 ust. 2a ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, a prawa jej wspólników wygasły z tą datą, skarżący jako wspólnik nie mógł posiadać interesu prawnego w postępowaniu toczącym się po tej dacie. W konsekwencji, skarżący nie miał prawa do żądania doręczenia decyzji ani wglądu do akt sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący R. B. i A Spółka z o.o. z siedzibą w G. wnieśli skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 15 listopada 2018 r., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z 19 lipca 2018 r. o odmowie doręczenia decyzji z 18 października 2016 r. o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez Skarb Państwa. Skarżący twierdzili, że spółka A. nie została jeszcze wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), a postępowanie o jej rejestrację jest w toku, co oznacza, że nadal posiada osobowość prawną i skarżący jako wspólnik ma interes prawny w sprawie. Organy administracji uznały, że spółka A. utraciła byt prawny z dniem 1 stycznia 2016 r. na mocy przepisów wprowadzających ustawę o KRS, a prawa wspólników wygasły, co pozbawiło ich statusu strony postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skarg R. B. i A Spółki z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt [...] w przedmiocie doręczenia decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargi Postanowieniem z 15 listopada 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z 19 lipca 2018 r. o odmowie doręczenia wydanych z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzji administracyjnych [..] z 18 października 2016 r., o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w G., obręb K., na podstawie art.144 w zw. z art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art.73 §1, art.74 §2, art.109 §1, art.28, art.29, art.30 §1 oraz art. 124 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 21 listopada 2017 r. w imieniu Prezydenta Miasta wystosowano do R. B. i A. pismo informujące, że złożone przez nich wnioski o doręczenie decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta z 18 października 2016r. nr [...], nie mogą zostać rozpatrzone pozytywnie. Wyjaśnił organ I instancji, że zgodnie z art.28, 109 i 126 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzję (i odpowiednio postanowienie) doręcza się stronom, zaś stroną jest każdy, m. in. czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie. W przedmiotowej sprawie A. utraciła byt prawny wskutek wykreślenia jej z Rejestru KRS z mocy samego prawa, bez konieczności wydawania przez właściwy sąd stosownego postanowienia w tej sprawie. Ostateczna decyzja z 18 października 2016 r. Prezydenta Miasta wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej jest decyzją deklaratoryjną, stwierdzającą jedynie zaistnienie ex tunc skutku prawnego z mocy prawa w postaci nieodpłatnego nabycia prawa użytkowania wieczystego przez Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 2016 r. Z tym dniem zatem wygasły wszelkie uprawnienia zarządu spółki do jej reprezentacji, w tym i do udzielania pełnomocnictw do działania w imieniu spółki jak i status wspólnika. Członek zarządu stał się byłym członkiem zarządu a wspólnik pozostaje od tej daty byłym wspólnikiem. Trudno bowiem przyjąć fikcję prawną, że można być członkiem zarządu lub wspólnikiem podmiotu (tu spółki z o. o.), którego byt prawny ustał tj. podmiot przesiał istnieć w sferze obrotu prawnego. Z tego samego powodu były członek zarządu nie ma możliwości prawnej udzielić ważnego pełnomocnictwa do reprezentowania nieistniejącego podmiotu. Dlatego też wnioskodawcy nie mogą wykazać się interesem prawnym, a zatem w konsekwencji statusem strony, o czym mowa jest w cyt. art. 28 k.p.a.. Wnioskodawcy co najwyżej mogą posiadać interes faktyczny związany ich prawami majątkowymi z tytułu udziałów posiadanych w spółce w czasie jej istnienia czy też przysługującego wówczas prawa użytkowania wieczystego, natomiast wyklucza to posiadanie statusu strony w świetle art. 28 k.p.a.. Brak jest zatem w konsekwencji możliwości doręczenia decyzji lub udostępnienia akt (art.73 §1 k.p.a.), które to uprawnienia przysługują wyłącznie stronie. Z przyczyn opisanych powyżej R. B. nie był uprawniony do udzielenia w dniu 4 października 2017 r. ważnych pełnomocnictw Kancelarii Radców Prawnych M. Z. zarówno do reprezentowania jego jako wspólnika A., jak również nie posiadał prawnej możliwości jako członek do zarządu do umocowania tejże Kancelarii do reprezentowania nieistniejącego podmiotu pod nazwą A. Odpowiedzi na wymienione na wstępie wnioski udzielono zatem R.B. jako osobie fizycznej występującej do organu w jego indywidualnej sprawie.". Na powyższe pismo A. i R. B. wnieśli zażalenie. W wyniku rozpatrzenia wniesionych zażaleń, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr [..] z 3 kwietnia 2018 r. uchyliło zaskarżone pismo - postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że według art.73 §1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Jak stanowi z kolei art.74 § 2 k.p.a., odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Uwypukliło Kolegium, że odmowa realizacji żądań wymienionych w art. 74 § 2 k.p.a. wymaga formy postanowienia, nawet jeśli organ przekonany jest, iż podmiotowi żądającemu nie przysługuje status strony w rozumieniu art.28 k.p.a. W dniu 19 lipca 2018 r. Prezydent Miasta wydał postanowienie o "odmowie doręczenia decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta z dnia 18 października 2016r. nr [...]". Na to postanowienie A. i R. B. wnieśli zażalenie. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przywołaniu treści art. 73 § 1 i art. 74 § 2 k.p.a. wskazało, że jedynie stronie przysługują uprawnienia w nim wymienione, w tym wydawanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Także uprawnienie statuowane w art.109 §1 k.p.a. przysługuje jedynie stronie. Wedle definicji z art.28 k.p.a. "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek." Jak stanowi przy tym art.29 k.p.a., stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Jak stanowi z kolei art.30 §1 k.p.a., zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W rozpatrywanym przypadku przekonanie o przysługiwaniu statusu strony postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa mienia A., w postaci prawa użytkowania wieczystego nieruchomości (działek nr [..]-[..] położonych w G., obręb K.), które to postępowania zakończyły się odpowiednio decyzją Prezydenta Miasta nr 1 ([..]) z dnia 18.10.2016r. (działki [..],[..]) oraz decyzją nr 2 ([..]) z dnia 18.10.2016r. (działki [..], [..]), wyrażają A. oraz R. B. Kolegium podkreśliło, że wskazane decyzje zostały podjęte na podstawie art.9 ust.2b oraz ust.2i ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz.770 ze zm.). Przepis art.9 ust.2b tejże ustawy stanowi, że z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust.2a. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust.2a. Prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru. Przywołany art.9 ust.2a ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym stanowi zaś, że podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W przypadku gdy wniosek o wpis złożony przed dniem 1 stycznia 2016r. został po tej dacie zwrócony, odrzucony, oddalony albo postępowanie o wpis zostało umorzone, skutki określone w niniejszym przepisie oraz przepisach ust.2b-2g i 2i powstają z dniem następującym po dniu zwrotu, odrzucenia, oddalenia wniosku albo umorzenia postępowania. Dalej Kolegium wskazało, że art.9 ust.2i ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym stanowi, iż nabycie przez Skarb Państwa zgodnie z ust.2b własności nieruchomości albo użytkowania wieczystego stwierdza, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Użytkowanie wieczyste ustanowione na nieruchomości, której właścicielem jest Skarb Państwa, nie wygasa. Jeżeli nie ma praw obciążających użytkowanie wieczyste lub prawa takie wygasły ani nie zostało wszczęte postępowanie w celu dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń określonych w ust.2c, Skarb Państwa może złożyć wniosek o wykreślenie prawa użytkowania wieczystego z księgi wieczystej. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie starosty o wygaśnięciu lub nieistnieniu praw obciążających użytkowanie wieczyste oraz o nieistnieniu lub wygaśnięciu roszczeń określonych w ust.2c. Użytkowanie wieczyste wygasa z chwilą uprawomocnienia się wpisu o wykreśleniu. Odnosząc przytoczone wyżej przepisy do niniejszego przypadku stwierdziło Kolegium, że skoro na podstawie art.9 ust.2a ustawy- Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, A. uznana została za wykreśloną z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem 1 stycznia 2016 r. (dowód: pismo Sądu Rejonowego z 26 lipca 2016 r., tom I akt organu I instancji, k. 105), to z tą datą utraciła osobowość prawną, w związku z czym nie mógł przysługiwać jej przymiot strony w dwóch postępowaniach administracyjnych zakończonych odpowiednio decyzją nr 1 ([...]) z 18 października 2016 r. (działki [..], [..]) oraz decyzją nr 2 ([..]) z 18 października 2016 r. (działki [..], [..]). Każde z tych postępowań zostało bowiem wszczęte z urzędu zawiadomieniem z 3 października 2016 r., a więc toczyły się po granicznej dacie 1 stycznia 2016r. Kolejno - w odniesieniu do wniosku R. B. – stwierdził organ odwoławczy, że skoro stosownie do art.9 ust.2b zdanie drugie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, prawa osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasły z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru (czyli z dniem 01.01.2016 r.), to osoby te nie mogły mieć interesu prawnego w przedmiotowych postępowaniach administracyjnych (jako że toczyły się po granicznej dacie 01.01.2016r.), a więc nie przysługiwał im przymiot strony. Wobec takiego stanu rzeczy nie jest możliwym spełnienia żądania Spółki, jak też żądania R. B. Kolegium podkreśliło, że jedynym podmiotem legitymującym się interesem prawnym do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nabycie przez Skarb Państwa użytkowania wieczystego nieruchomości (albo własności nieruchomości), dla którego podstawę prawną stanowi art.9 ust.2i ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, jest wyłącznie Skarb Państwa, i w pozostałych swoich przepisach owa ustawa nie wskazuje żadnego innego podmiotu, który miałby interes prawny w takim postępowaniu. W świetle tych okoliczności sprawy odmowne postanowienie organu I instancji jest prawidłowe i konstatacji tej nie może zmienić argumentacja skarżących, która sprowadza się do przekonania, że A. nie została jeszcze wykreślona z KRS. Tożsame w treści skargi na powyższe postanowienie wniosła A. i R. B. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego: 1) naruszenie art. 7 i 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że A. została wykreślona z rejestru KRS, podczas gdy postępowanie w sprawie zarejestrowania ww. Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym jest w toku, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, że ww. Spółka nie posiada osobowości prawnej, a zatem skarżący nie posiada statusu wspólnika wyżej wymienionej Spółki i tym samym nie posiada statusu strony w niniejszym postępowaniu, 2) naruszenie art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające Ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U.1997.121.770 z dnia 1997.10.07, dalej jako "ustawa"), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie zaszedł skutek ex lege w postaci uznania A. za wykreśloną z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r., podczas gdy skarżąca złożyła wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego przed dniem 31 grudnia 2015 r. i postępowanie w sprawie wpisu toczy się przed Sądem Rejonowym, a zatem Spółka posiada osobowość prawną, które to naruszenie skutkowało błędnym ustaleniem, że A. pozbawiona jest podmiotowości prawnej, co uniemożliwia uznanie jej wspólnika (skarżącego) za stronę postępowania, w którym Prezydent Miasta w dniu 18 października 2016 r. wydał decyzję administracyjną numer [..], 3) naruszenie art. 7 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 124 §2 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie przejawiające się w nieustaleniu przez organ administracji okoliczności koniecznych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, to jest: 1) nieustalenia przez organ administracji na jakim etapie znajduje się sprawa o rejestrację Spółki w KRS, 2) braku wskazania podstawy prawnej i faktycznej ustalenia że A. utraciła byt prawny, jak również 3) braku wskazania w jakim trybie toczyło się postępowanie przed Prezydentem Miasta zakończone decyzją administracyjną z 18 października 2016 r., co skutkowało nieuzasadnioną odmową statusu strony skarżącemu oraz niewłaściwym uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia, które nie wyjaśnia przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, 4) naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i w nieuzasadnioną odmowę przyznania skarżącym statusu strony w postępowaniu o udostępnienie akt do wglądu, w sytuacji, gdy postępowanie to dotyczyło stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa majątku stanowiącego własność A., której wspólnikiem jest skarżący, a zatem postępowanie dotyczy interesu prawnego skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że skarżący nie ma prawa wglądu w akta sprawy, 5) naruszenie art. 73 §1 k.p.a. w zw. z art. 74 §2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że skarżący nie ma prawa wglądu w akta sprawy, jako że nie przysługuje mu status strony w postępowaniu administracyjnym, w którym Prezydent Miasta w dniu 18 października 2016 r. wydał decyzję numer [...], podczas gdy postępowanie to dotyczyło majątku B.., której wspólnikiem był skarżący, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia o odmowie udostępnienia akt do wglądu, 6) naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez uniemożliwienie poddania kontroli instancyjnej decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta z 18 października 2016 r. wydanej w sprawie za numerem [..], stanowiącej naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, 7) naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej, przez mechaniczne stosowanie prawa, nie bacząc przy tym na zasady współżycia społecznego i dobro skarżącego, który został pozbawiony możliwości kontroli instancyjnej decyzji naruszającej jego prawa, co aktualnie jest pogłębione poprzez odmowę udostępnienia akt postępowania administracyjnego, 8) naruszenie art. 2 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające nieodpłatnym nabyciu majątku stanowiącego własność A., bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie przed wydaniem przez Prezydenta Miasta decyzji z dnia 18 października 2016 r. nr [..] oraz bez możliwości kontroli instancyjnej prawidłowości wydanego orzeczenia, co uniemożliwiło ochronę interesów skarżącego, jako wspólnika Spółki, co stanowiło naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa oraz ochrony prawa własności. Skarżący domagają się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz rozważenie przez Sąd uchylenia postanowienia jego poprzedzającego, tj. postanowienia Prezydenta Miasta z 19 lipca 2018 r. oraz zwrotu na rzecz skarżących od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W pierwszej kolejności strona skarżąca podniosła, że przed Sądem Rejonowym za sygnaturą akt [..] w dalszym ciągu toczy się postępowanie dotyczące przerejestrowania A. z Rejestru Handlowego B do Krajowego Rejestru Sądowego. Do dnia złożenia skargi nie został rozpoznany przez sąd rejestrowy wniosek złożony przez skarżącego, działającego za spółkę A. o rejestrację spółki w KRS. Co istotne, wniosek ten został złożony w dniu 13 maja 2013 r., tj. przed dniem 31 grudnia 2015 r. Okoliczności te, pomimo że były podnoszone w toku postępowania administracyjnego, nie zostały poddane pod rozwagę przy orzekaniu. Organ w uzasadnieniu wskazał wyłącznie na okoliczność, że Spółka nie została przerejestrowana, co skutkowało wydaniem przez Prezydenta Miasta wykonującego zadania starosty decyzji deklaratoryjnej. Postanowienie organu administracji nie zawiera podstawy prawnej ani faktycznej uznania, że zaszły przesłanki do tego, aby majątek Spółki został nieodpłatnie nabyty przez Skarb Państwa. Skarżący nie posiada wiedzy, pomimo lektury uzasadnienia postanowienia, w jakim trybie doszło do wydania decyzji z dnia 18 października 2016 r. i z jakiego powodu organ uznaje w niniejszym postępowaniu, że Spółka nie posiada osobowości prawnej. Wobec toczącego się postępowania o wpis Spółki do rejestru KRS, co najmniej przedwczesne jest stwierdzenie, że doszło do utraty przez Spółkę bytu prawnego ex lege oraz wystąpienia skutku w postaci przejścia na własność Skarbu Państwa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Kwestionując uznanie przez organ braku przymiotu strony skarżący podnieśli, że adresat zaskarżonego postanowienia nie wie czego dotyczyło postępowanie, do akt którego żąda wglądu, bowiem żadna decyzja nie została mu doręczona i aktualnie odmawia się mu prawa wglądu do akt. Wiedza skarżącego nt. decyzji Prezydenta Miasta z 18 października 2016 r. numer [..] wynika wyłącznie z treści księgi wieczystej przejętych na własność nieruchomości. Spowodowało to, jak już wskazywano we wniosku z 9 października 2017 r., którego argumentację skarżący podtrzymują w całości, uszczuplenie majątku Spółki, co pociągnęło za sobą zmniejszenie majątku także wspólnika jako udziałowca, wyłączyło de facto możliwość zbycia przez niego udziałów w kapitale zakładowym Spółki oraz naraża go na niemożność zaspokojenia jego roszczeń przysługujących mu wobec Spółki. Świadczy to niewątpliwie o tym, że postępowanie administracyjne, w którym Prezydent Miasta w dniu 18 października 2016 r. wydał decyzję administracyjną numer [...] dotyka jego interesu prawnego, a co za tym idzie, posiada on w nim status strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a.. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. Tak przeprowadzona sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku o braku podstaw do jego uchylenia. Z art. 109 § 1 k.p.a. wynika, iż decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika natomiast dopuszczalność doręczenia decyzji innym jeszcze podmiotom, niż strony postępowania, zwłaszcza podmiotom mającym w sprawie tylko interes faktyczny, Organy zatem słusznie skupiły się na analizie przepisów prawa, które mogłyby decydować o statusie skarżących – A. i R. B. - w postępowaniu o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr [..]-[..] obr. K. będących dotychczas w użytkowaniu wieczystym A. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym- (Dz. U. 2003, Nr 217, poz. 2125 ze zm.). Z uwagi na okoliczność, że w w/w ustawie rzeczywiście nie ma przepisu określającego w sposób szczególny krąg stron takiego postępowania, zasadne było odwołanie się do treści art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się powszechnie, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Taką "normą prawną", której zastosowanie miałoby wpływać na sytuację prawną skarżących jest art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym i tylko w takim znaczeniu organy normę tę poddały analizie. Doszły przy tym do słusznego wniosku, że właśnie w/w przepis wyklucza interes prawny skarżących w postępowaniu regulowanym przepisem art. 9 ust. 2i ustawy. Przedmiotem tego postępowania jest bowiem tylko potwierdzenie zdarzenia prawnego, które już zaistniało w przeszłości, w wyniku którego spółka A. z dniem 1 stycznia 2016 r. utraciła byt prawny, wygasły też prawa jej wspólników, i z dniem tym właścicielem jej majątku stał się Skarb Państwa. Owo zdarzenie prawne – to bezskuteczny upływ terminu określonego ustawą, a więc fakt niewymagający przeprowadzania postępowania wyjaśniającego. Okoliczność ta wynika z pisma Sądu Rejonowego (akta organu I instancji karta 105). Uprawnienia podmiotów wpisanych do rejestru do daty wejścia w życie ustawy zostały uregulowane w art. 9 ust. 2a: do dnia 31 grudnia 2015 r. miały one prawo do złożenia wniosku o wpis do nowego rejestru, a więc do podjęcia czynności zmierzającej do zachowania bytu prawnego i co za tym idzie, także majątku. Nie jest zatem tak, jak opisują to skarżący, że jedynie ich udział w postępowaniu regulowanym przepisem art. 9 ust. 2i ustawy daje realną możliwość ochrony ich praw. Inicjatywa strony skarżącej mogła skutecznie uchronić ją przed utratą praw i władania nieruchomością tylko w sytuacji złożenia wniosku o wpisanie spółki do rejestru przed 31 grudnia 2015 r.. Generalne regulacje mające na celu uporządkowanie określonej sfery gospodarczej, własnościowej, społecznej, niejednokrotnie zawierają klauzule czasowe powodujące ostateczne wygaśnięcie praw określonych podmiotów wraz z upływem określonego terminu. O ile termin ten jest wystarczająco długi, nie ma, – co do zasady- powodów do kwestionowania konstytucyjności takich regulacji. Stwierdzić ostatecznie należy, że organy, wbrew zarzutom skargi, nie dopuściły się naruszenia ani przepisów o postępowaniu, bo wyjaśniły i uwzględniły wszystkie okoliczności niezbędne do wydania skarżonego aktu, ani też nie naruszyły przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Prawidłowo oceniły, że skarżący nie legitymują się interesem prawnym gwarantującym im udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzjami deklaratoryjnymi potwierdzającymi fakt przejścia własności nieruchomości - działki [..]-[..] na rzecz Skarbu Państwa. W konsekwencji powoduje to niemożność wyrażenia zgody na wgląd do akt i sporządzenie fotokopii z akt sprawy, bowiem z mocy prawa wszelkie uprawnienia tak Spółki, jak również skarżącego wspólnika wygasły z momentem utraty bytu prawnego przez Spółkę. Pełnomocnik skarżących argumentując o braku dostatecznych ustaleń co do kwestii czy pod przed Sądem Rejonowym nie toczy się postępowanie z wniosku Spółki o rejestracje spółki w KRS nie przedstawia na tę okoliczność żadnych dowodów. Jedynym wiarygodnym dowodem w przedmiocie ewentualnego postępowania o rejestrację Spółki jest pismo Sądu Rejonowego z 26 lipca 2016 r. informujące o niezłożeniu przez Spółkę wniosku o wpis do rejestru. Okoliczność tą mogli skarżący podważyć przedstawiając dowody na potwierdzenie swoich twierdzeń, czego nie uczynili i co w konsekwencji powoduje uznanie tych twierdzeń za gołosłowne. Dowód z dokumentu może zostać skutecznie zakwestionowany poprzez okazanie dokumentu o przeciwnej treści, a nie poprzez same jego kwestionowanie. Nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu konstytucyjność przepisów na mocy, których Skarb Państwa stał się z mocy prawa właścicielem nieruchomości należących do Spółki. Organem powołanym do rozstrzygania tego typu kwestii jest Trybunał Konstytucyjny. Zarzuty skargi nie doprowadziły do podważenia ustalenia orzekających w sprawie organów, że skarżącym nie przysługuje interes prawny w zakończonym decyzjami z 18 października 2018 r. postępowaniu i w konsekwencji bezpodstawne jest domaganie się przez skarżących doręczenia wydanych decyzji. Z tych powodów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło