II SA/Gd 710/21

WyrokWSA w Gdańsku2022-04-13

Skład orzekający: Diana Trzcińska, Magdalena Dobek-Rak, Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany posadowiony na bloczkach betonowych, służący rekreacji indywidualnej, o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2, może być uznany za budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a w konsekwencji czy jego budowa wymaga pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany posadowiony na bloczkach betonowych nie posiada fundamentów, a zatem nie spełnia definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. W związku z tym, budowa takiego obiektu, nawet o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2, nie wymaga pozwolenia na budowę, a postępowanie legalizacyjne oparte na art. 48 Prawa budowlanego było nieprawidłowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) wstrzymujące roboty budowlane przy budowie parterowego budynku rekreacji indywidualnej wraz z zadaszonym tarasem, posadowionego na bloczkach betonowych. Organy nadzoru budowlanego uznały obiekt za budynek trwale związany z gruntem, którego budowa wymagała pozwolenia na budowę z uwagi na łączną powierzchnię zabudowy przekraczającą 35 m2. Skarżący kwestionował kwalifikację obiektu jako budynku i zasadność nałożonych obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie WINB oraz poprzedzające je postanowienie PINB i zasądził od WINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi G. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2021 r., nr [...] w sprawie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2021 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G. C. kwotę 100,00 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarga G. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 września 2021 r., uzupełnione postanowieniem z 5 października 2021 r., uchylające w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 lipca 2021 r. i orzekające o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy budowie parterowego budynku trwale związanego z gruntem (na bloczkach betonowych) o konstrukcji drewnianej szkieletowej, z dachem dwuspadowym pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,85 m x 4,90 m wraz z zadaszonym tarasem trwałe związanym z gruntem (na bloczkach betonowych) o wymiarach 3,00 m x 4,90 m usyt. na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K. oraz informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. budynku w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego ostatecznego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej zgodnie z przepisem określonym w art. 59f Prawa budowlanego z tym, że stawka opłaty zgodnie z art. 49d Prawa budowlanego podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu, została wniesiona w następującym stanie sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z 18 stycznia 2021 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy zlokalizowanej na terenie działki nr [..], obręb K., gmina K W dniu 29 marca 2021 r. PINB przeprowadził oględziny na terenie ww. działki. W trakcie oględzin organ I instancji ustalił, że na terenie ww. działki znajduje się m.in. parterowy obiekt budowlany trwale związany z gruntem (na bloczkach betonowych) o konstrukcji drewnianej dachu dwuspadowym, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,85 m x 4,90 m wraz z zadaszonym tarasem trwale związanym z gruntem (na bloczkach betonowych) o wymiarach 3,00 m x 4,90 m. Organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 2020 r. przez G.C. PINB postanowieniem z 14 lipca 2021 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie parterowego budynku trwale związanego z gruntem (na bloczkach betonowych) o konstrukcji drewnianej szkieletowej, z dachem dwuspadowym pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,85 m x 4,90 m wraz z zadaszonym tarasem trwale związanym z gruntem (na bloczkach betonowych) o wymiarach 3,00 m x 4,90 m usyt. na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K. i poinformował G. C. o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego lub jego części w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Wobec złożenia zażalenia przez inwestora Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji mi wydał orzeczenie reformatoryjne. Organ odwoławczy wskazał, ze przedmiotem niniejszego postępowania jest parterowy budynek trwale związany z gruntem (na bloczkach betonowych) o konstrukcji drewnianej szkieletowej, z dachem dwuspadowym pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,85 m x 4,90 m wraz z zadaszonym tarasem trwale związanym z gruntem (na bloczkach betonowych) o wymiarach 3,00 m x 4,90 m posadowiony na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K. PINB ustalił, że przedmiotowy budynek został posadowiony na ww. działce przez G. C. w 2020 r. Powyższe ustalenia nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącego. Zasadą prawa budowlanego, wyrażoną w art. 28 § 1 Prawa budowlanego jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady wprowadzają przepisy art. 29 - 31 ww. ustawy. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 ww. ustawy, budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zgodził się organ odwoławczy z ustaleniami organu I instancji, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem trwale związanym z gruntem, a z uwagi na powierzchnię przekraczającą 35 m2 jego budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor takiej decyzji nie posiadał. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych taras przylegający do obiektu będącego przedmiotem postępowania, jako trwale, konstrukcyjnie, a nadto funkcjonalnie związany z tym obiektem, powinien być wliczony do powierzchni jego zabudowy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt IIOSK 2747/15). Jak wynika z akt sprawy, wymiary przedmiotowego budynku wynoszą 5,85 m x 4,90 m, co stanowi powierzchnię zabudowy wynoszącą ok. 28,66 m2, natomiast wymiary zadaszonego tarasu wynoszą 3,00 m x 4,90 m, co stanowi powierzchnię zabudowy wynoszącą ok. 14,7 m2. Organ odwoławczy wyjaśnił, że łączna powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku wraz z tarasem wynosi ok. 43,36 m2, zatem budowa tego budynku wymagała uzyskania decyzji pozwolenia na budowę. Ponieważ organ I instancji stwierdził naruszenie przepisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy art. 48 tej ustawy. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (ust. 4). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Natomiast zgodnie z art. 48a ww. ustawy, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy (ust. 1). Jeżeli jednak zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, ww. 30-dniowy termin biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne. Zgodnie z ww. procedurą, PIBN zaskarżonym postanowieniem, wstrzymał budowę przedmiotowego budynku oraz poinformował o możliwości złożenia w terminie 30 dni od doręczenia zaskarżonego postanowienia wniosku o legalizację przedmiotowego budynku. Natomiast w treści zaskarżonego postanowienia poinformował inwestora o opłacie legalizacyjnej, która zostanie naliczona w przypadku legalizacji przedmiotowego budynku. Organ odwoławczy podkreślił, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora. Organ nie ma obowiązku legalizacji samowoli budowlanej wbrew woli strony. Nie ma też prawnej możliwości dokonania tzw. legalizacji robót budowlanych w sytuacji, gdy inwestor nie wykonuje swoich obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej tj. na obecnym etapie nie złoży wniosku o legalizację przedmiotowego budynku. Brak złożenia takiego wniosku skutkować będzie obowiązkiem organu nadzoru budowlanego orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 49e Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku: 1) niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie; 2) wycofania wniosku o legalizację; 3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych; 4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych; 5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie; 6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że tryb prowadzonego przez PINB postępowania jest prawidłowy. Z racji tego, że dla stron postępowania wiążąca jest sentencja rozstrzygnięcia a nie jego uzasadnienie to informację o możliwości złożenia wniosku o legalizację i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej organ powinien umieścić w sentencji zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawo budowlanego, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Biorąc pod uwagę powyższe uchybienia organu I instancji polegające na niezawarciu w sentencji postanowienia wszystkich wymaganych treścią w ocenie organu II instancji zasadne jest wydanie postanowienia reformatoryjnego. Wobec powyższego WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżone postanowienie w całości, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie parterowego budynku trwale związanego z gruntem (na bloczkach betonowych) o konstrukcji drewnianej szkieletowej, z dachem dwuspadowym pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,85 m x 4,90 m wraz z zadaszonym tarasem trwale związanym z gruntem (na bloczkach betonowych) o wymiarach 3,00 m x 4,90 m usyt. na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K. i poinformował strony postępowania o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. budynku w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego ostatecznego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej zgodnie z przepisem określonym w art. 59f Prawa budowlanego z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie z art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Tutejszy organ niniejszym postanowieniem nie działa na niekorzyść strony, gdyż nie zwiększa zakresu obowiązku, tylko doprecyzowuje sentencję zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do argumentów odwołania wyjaśniono, że PINB prawidłowo zakwalifikował przedmiot postępowania jako budynek, którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Przytoczony przez stronę przykład zerwania papy z dachu przedmiotowego budynku z powodu silnej wichury w żaden sposób nie świadczy o tym, że przedmiotowy budynek nie jest posadowiony na tyle trwale, żeby oprzeć się warunkom atmosferycznym. Poza tym zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych taras przylegający do obiektu będącego przedmiotem postępowania, jako trwale, konstrukcyjnie, a nadto funkcjonalnie związany z tym obiektem, powinien być wliczony do powierzchni jego zabudowy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2747/15). W związku z czym powierzchnia zabudowy przedmiotu postępowania jako przekraczającą 35 m2 została ustalona prawidłowo z uwzględnieniem powierzchni zabudowy budynku wraz z zadaszonym tarasem. Wyjaśniono skarżącemu, że w przypadku, gdyby przedmiotem niniejszego postępowania nie był budynek a obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem, jego budowa również wymagałaby uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę niezależnie od powierzchni zabudowy. W złożonej skardze postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, skutkujących nieważnością skarżonego postanowienia, tj.: art. 124 § 1 kpa w zw. z art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 6, art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu I instancji i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, tj. poprzez wydanie orzeczenia reformatoryjnego, w sytuacji w której postanowienie organu I instancji zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa polegającym na braku zawarcia w sentencji postanowienia rozstrzygnięcia zgodnego z art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wyznaczającego obligatoryjne elementy postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa; naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, tj. art. 15 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez wydanie przez organ II instancji przy rozpoznawaniu zażalenia, postanowienia rozszerzającego rozstrzygnięcie organu I instancji z pominięciem dwuinstancyjności postępowania, o konieczność wniesienia opłaty legalizacyjnej, ustalając wysokość tejże opłaty, w sytuacji, w której rozstrzygnięcie w tym przedmiocie winno zostać określone przez organ I instancji i móc stanowić przedmiot zażalenia skarżącego oraz ponownego rozstrzygnięcia przez organ II instancji, co stanowi rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa; naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, tj.: art. 15 kpa w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez ustalenie przez organ II instancji, że przedmiotem postępowania jest parterowy budynek trwale związany z gruntem (na bloczkach betonowych) o konstrukcji drewnianej szkieletowej, z dachem dwuspadowym pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,85m x 4,90m wraz zadaszonym tarasem trwale związanym z gruntem (na bloczkach betonowych) o wymiarach 3,00m x 4,90m usyt. na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K. oraz wskazanie, że powyższe nie zostało zakwestionowane w zażaleniu i tym samym nie rozpoznanie jako organ II instancji w postępowaniu zażaleniowym owego zagadnienia, podczas gdy z uzasadnienia postanowienia organu I instancji wynika, że podczas oględzin nieruchomości dokonano oceny obiektu jako nietrwale związanego z gruntem, co znalazło swoje odzwierciedlenie w protokole, a nadto sam skarżący zgłaszał określone uwagi do protokołu kontroli, które nie zostały rozpoznane i wyjaśnione przez organy obu instancji, które to działanie stanowiło naruszenie zasad określonych w ww. przepisach i skutkowało błędnym ustaleniem, że ww. nieruchomość stanowi budynek trwale związany z gruntem; - naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, tj. 7, 80 kpa poprzez ustalenie, że łączna powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku wraz z tarasem wynosi ok. 43,36 m2, podzielając ustalenia organu I instancji w zakresie tego, że powierzchnię tarasu należy wliczyć do powierzchni zabudowy, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby taras przylegał bezpośrednio do obiektu budowlanego oraz aby był trwale, konstrukcyjnie i funkcjonalnie związany z tym obiektem, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że został wykonany na blokach betonowych umożliwiających jego przeniesienie i oderwanie od obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania, a co za tym idzie w sprawie błędnie ustalono, że obiekt posiada powierzchnię zabudowy przekraczającą 35 m2, przez co jego budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę; art. 80 kpa poprzez dokonanie przez organ II instancji błędnej oceny całokształtu materiału dowodowego w kontekście charakteru obiektu budowlanego, będącego przedmiotem zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie, że zarówno obiekt jak i taras są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach, co uzasadnia ich kwalifikację jako budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przy jednoczesnym poczynieniu ustaleń, że obiekty te posadowione zostały na bloczkach betonowych, a zatem siłą rzeczy nie posiadają fundamentu i nie spełniają wszystkich przesłanek warunkujących ich kwalifikację jako budynku w rozumieniu Prawa budowlanego, co skutkowało błędnym wydaniem zaskarżonego postanowienia; 3) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane a contrario poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia budynku i w konsekwencji uznanie, że zabudowa działki nr [..] mieści się w zakresie pojęciowym tejże definicji, w sytuacji w której bezspornie ustalono, że obiekt, będący przedmiotem zaskarżonego postanowienia posadowiony jest na bloczkach betonowych, co samo w sobie wyklucza uznanie, że jest on trwale związany z gruntem; art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że budowa obiektu stanowiącego przedmiot zaskarżonego postanowienia wymagała od skarżącego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na to, że powierzchnia zabudowy tego obiektu przekraczała 35 m2, a nadto uznanie, że jest to parterowy budynek trwale związany z gruntem pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego w aktach sprawy nie wynika, aby obiekt ten spełniał kryteria "budynku" w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, a nadto, aby powierzchnia jego zabudowy przekraczała 35 m2. Wniósł skarżący o stwierdzenie nieważności obu wydanych w sprawie postanowień, ewentualnie, w razie nie znalezienia podstaw do stwierdzenia ich nieważności o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzanie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, jednak nie wszystkie jej zarzuty zyskały uznanie Sądu. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 września 2021 r., uzupełnione postanowieniem z 5 października 2021 r., uchylające w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 lipca 2021 r. i orzekające o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy budowie parterowego budynku trwale związanego z gruntem (na bloczkach betonowych) o konstrukcji drewnianej szkieletowej, z dachem dwuspadowym pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,85 m x 4,90 m wraz z zadaszonym tarasem trwałe związanym z gruntem (na bloczkach betonowych) o wymiarach 3,00 m x 4,90 m usyt. na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K. oraz informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. budynku w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego ostatecznego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej zgodnie z przepisem określonym w art. 59f Prawa budowlanego z tym, że stawka opłaty zgodnie z art. 49d Prawa budowlanego podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Kwestią sporną w sprawie jest między innymi okoliczność, czy wybudowany przez skarżącego obiekt budowlany jest budynkiem jak uznały organy, czy też jest obiektem budowlanym nietrwale związanym z gruntem jak uważa skarżący. Zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W ocenie Sądu sporny obiekt budowalny nie spełnia wszystkich wymogów opisanych w ww. definicji. Wybudowany przez skarżącego obiekt rekreacji indywidualnej nie posiada fundamentów, a zatem nie może być uznany za budynek. Wprawdzie ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji fundamentu, ustawa ta również nie odsyła do żadnego innego aktu ustawowego określającego definicję fundamentu. Dlatego też, w celu przesądzenia czy mamy w przedmiotowej sprawie do czynienia z fundamentem, należy określić podstawową cechę lub cechy charakteryzujące fundament, w oparciu o zakres semantyczny tego pojęcia, jaki ma ono w języku potocznym. Zgodnie z encyklopedyczną definicją przez pojęcie "fundamentów" należy rozumieć "osadzoną w gruncie dolną część budowli lub podstawę konstrukcji (np. maszyny)", rodzaje fundamentów mogą być różne np. "stopowe – pod słupy, ławowe – pod ściany, płytowe – pod całe obiekty, na gruntach o niedostatecznej nośności fundamenty opiera się na palach, studniach, kesonach." (Encyklopedia Popularna PWN, Warszawa 1982, s. 223). W świetle powyższej definicji fundamentem będzie "osadzona w ziemi dolna część budynku". Dolna płaszczyzna fundamentu musi znajdować się pod powierzchnią ziemi, zaś przeniesienie fundamentu w inne miejsce musi wymagać prac ziemnych. Fundament jest elementem konstrukcyjnym budynku, który zapewnia jego stabilność i trwałość (istotą budynku jest m.in. to, iż niezmiennie znajduje się w tym samym miejscu) i przenosi ciężar budynku na grunt. Zdaniem Sądu, punktowo ułożone na ziemi betonowe bloczki nie spełniają takiej roli, dlatego nie są fundamentem. Sąd nie podziela natomiast stanowiska skarżącego, iż organ II instancji rozstrzygając, o konieczność wniesienia opłaty legalizacyjnej i ustalając wysokość tejże opłaty, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), co stanowi przesłankę nieważności , o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zauważyć należy, iż podstawę wydanych rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego stanowił art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z § 3 tego artykułu w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Należy zwrócić uwagę, iż przepis ten nakłada na organ obowiązek o charakterze informacyjnym, a nie rozstrzygającym (nakładającym obowiązek lub uprawnienie dla adresata decyzji). Tym samym w ocenie Sądu nie ma istotnego znaczenia, czy organ umieści powyższe informacje w sentencji czy w uzasadnieniu wydanego postanowienia. Mając powyższe na uwadze organy ponownie rozpoznając sprawę winny przyjąć, iż obiekt rekreacji indywidualnej wybudowany przez skarżącego nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Wobec powyższego, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329) – dalej jako "p.p.s.a." w związku z art. 135 tej ustawy orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło