II SA/Gd 711/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz,, Protokolant Kinga Czernis, , po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego z dnia 25 lutego 2002r. nr [...] w przedmiocie świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 13 grudnia 2001 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja może być wykonana, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3 II SA/Gd 711/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 25 lutego 2002r. nr [...] , powołując się na przepisy art. 13 ust. 4 i 5 pkt.2 w związku z art. 49 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 86 z 1995 r., poz. 433 wraz z późniejszymi zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego WAM Nr [...] z dnia 13 grudnia 2001 r. przyznającą K. B. świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego w wysokości 442,75 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że K. B., pełniący służbę w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w G. od dnia 01 lipca 1999 r. otrzymywał świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego w G. Nr [...] przy ul. [...] B. W listopadzie 2000 roku zawarł umowę najmu tego lokalu na czas nieoznaczony i otrzymywał świadczenie finansowe do dnia 31 grudnia 2001r. Następnie Dyrektor OT WAM, w ramach kontynuacji, decyzją Nr [...] z dnia 13 grudnia 2001 r. przyznał zainteresowanemu świadczenie, płatne od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. - w kwocie 442,75 zł. K.B. odwołał się od tej decyzji, zarzucając naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 23, poz. 107 ze zm.) w związku z § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 października 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 121, poz. 1302). Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu l instancji nie naruszała obowiązujących przepisów. Zgodnie z przepisem § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 8 października 2001 roku, do ustalenia wysokości świadczenia finansowego w sprawach wszczętych i nie zakończonych wydaniem decyzji przed dniem jego wejścia w życie stosować należy przepisy dotychczasowe. Decyzja w sprawie przyznania K.B. świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu wydana została po wejściu w życie tego aktu, a zatem wysokość świadczenia obliczyć należało według zasad ustalonych rozporządzeniem z dnia 8 października 2001 r., co jest zgodne z zasadą bezpośredniego działania przepisów ustawy (rozporządzenia) nowej do spraw wszczętych po wejściu jej w życie. Organ II instancji dopatrzył się błędów natury formalnej, a mianowicie braku wniosku strony o wypłatę świadczenia w okresie objętym decyzją. Wskazano jednakże, że doktryna dopuszcza możliwość w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnie ważnym interesem strony, wszczęcie postępowania z urzędu także w sprawie, w której przepis wymaga wniosku strony. Możliwość kontynuowania takiego postępowania uzależniona jest od uzyskania zgody strony na jego kontynuowanie. Za zgodę taką organ II instancji uznał odwołanie ppor. K. B., który nie kwestionuje samego faktu wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie wypłaty świadczenia za najem, lecz jego wysokość. Z tych przyczyn, z uwagi na ważny interes strony przejawiający się w pozyskaniu środków finansowych na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych, organ II instancji nie umorzył postępowania, lecz nadal je kontynuował. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. B., który domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie § 7 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 23, poz. 107 z późno zm.) w związku z § 7 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz.U. nr 121.poz. 1302). W uzasadnieniu skargi wskazał, że § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 8 października 2001 r., stanowi także, że do zawartych umów najmu albo podnajmu oraz ustaleń wysokości świadczenia finansowego,... stosuje się przepisy dotychczas obowiązującego rozporządzenia. Użyte w przepisie słowa ,Jak również" wskazują, że stosowanie przepisów dotychczasowych dotyczy zarówno "spraw wszczętych, a nie zakończonych wydaniem ostatecznej decyzji przed dniem wejścia w życie rozporządzenia", jak i "zawartych umów najmu albo podnajmu oraz ustaleń wysokości świadczenia finansowego". W związku z tym, że umowę najmu skarżący zawarł w listopadzie 2000 r. na czas nieoznaczony, do świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu tego lokalu mieszkalnego stosować należy przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. Chybiony jest zarzut Dyrektora OR WAM dotyczący braku wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia. Skarżący wniosek taki złożył jeszcze w 2000 r. Praktykowane zaś wydawanie przez organy WAM decyzji w przedmiocie świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu na czas określony i wymaganie składania corocznych wniosków, nie znajduje żadnej podstawy prawnej. Skarżący nie musiał składać ponownie wniosku o wypłatę świadczenia, gdyż nie zmieniły się żadne okoliczności, które mogłyby wpłynąć na wysokość świadczenia. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Stosownie do przepisu art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sad Administracyjny zważył. co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż rozpatrujące sprawę organy wojskowej administracji mieszkaniowej naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Okolicznością bezsporną w sprawie było to, że skarżący zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego w listopadzie 2000r., a zatem jeszcze w czasie obowiązywania Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 23, poz. 107 z późno zm.). Dopiero z dniem 2 listopada 2001r. weszło bowiem w życie Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 121.poz. 1302). W tej sytuacji kluczowe znaczenie ma w sprawie rekonstrukcja treści normy przejściowej wynikającej z przepisu §7 tego rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że do zawartych umów najmu pub podnajmu oraz ustaleń wysokości świadczenia finansowego, jak również spraw wszczętych, a niezakończonych wydaniem ostatecznej decyzji przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się odpowiednio przepisy dotychczas obowiązującego rozporządzenia z 1996r. Pomimo niezręczności redakcyjnej znaczenie tego przepisu nie powinno, zdaniem Sądu budzić wątpliwości i sprowadza się do tego, że do regulowanych rozporządzeniem kwestii związanych z umowami najmu zawartymi przed jego wejściem w życie należy stosować odpowiednio przepisy rozporządzenia z 1996r. Takie unormowanie ma na celu ochronę żołnierza, który zawarł umowę najmu lokalu w określonych warunkach zapewniających mu refundację określonej części kosztów poniesionych na wynajem lokalu, przed skutkami zmian przepisów następujących w trakcie trwania stosunku najmu, wpływających na wysokość należnego mu świadczenia. Posiadanie bowiem uprawnień do refundacji określonej części kosztów wynajmu lokalu wpływa bowiem niewątpliwie na podjęcie decyzji o zaakceptowaniu określonych warunków umowy najmu, a w szczególności czynszu. Należy podzielić pogląd skarżącego, który podnosił, że wadliwa była praktyka organów wojskowej administracji mieszkaniowej, które przyznawały mu świadczenie na okres jednego roku. Ani przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia, ani przepisy poprzednie nie dawały podstaw do tego, by w sytuacji zawarcia przez żołnierza umowy najmu lokalu na czas nieokreślony ograniczać okres pobierania przez niego świadczenia w sposób inny niż wynikający z przepisów określających kiedy żołnierz traci prawo do takiego świadczenia. W tym stanie sprawy, stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia Sąd uchylił je na podstawie art. 145§1 pkt 1 a ustawy Prawo o ustroju sadów administracyjnych. Ponownie rozpatrujące sprawę właściwe organy wojskowej administracji mieszkaniowej, ustalając wysokość należnego skarżącemu świadczenia umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego, na podstawie §7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz.U. nr 121.poz. 1302) powinny zastosować odpowiednio przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 23, poz. 107 z późno zm.).