II SA/Gd 711/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor sądowy WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 18 lipca 2025 r. nr SKO.464.11.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia w zakresie zbierania odpadów komunalnych oddala skargę. S. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 4 czerwca 2025 r. Burmistrz Miasta Łeba (dalej jako: "Burmistrz", "organ I instancji") nałożył na S.D. (dalej jako: "strona", "skarżący", "przedsiębiorca"), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 9c ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "u.c.p.g.", "ustawa"). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 18 lipca 2025 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść przepisu art. 9c, art. 9d, art. 9x ust. 1 pkt 1a u.c.p.g. oraz § 4 -5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (Dz. U. z 2013 r., poz. 122; dalej jako: "rozporządzenie MŚ"), Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 10 stycznia 2025 r. przedsiębiorca zwrócił się o wpisanie do rejestru działalności regulowanej dla pomiotów świadczących usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Do wniosku dołączył oświadczenie o spełnianiu wymagań dla odbioru i transportu odpadów komunalnych, wynikających z rozporządzenia MŚ. Na tej podstawie Burmistrz w dniu 16 stycznia 2025 r. dokonał żądanego przez stronę wpisu. Następnie, pismem z 17 stycznia 2025 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania w zakresie kontroli spełniania wymogów określonych w u.c.p.g. Przeprowadzona kontrola wykazała rażące naruszenie warunków prowadzenia działalności regulowanej, polegającej na odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz złożenie przez stronę niezgodnego ze stanem faktycznym oświadczenia, o którym mowa w art. 9c ust. 4 u.c.p.g. Organ stwierdził, że wbrew złożonemu wcześniej oświadczeniu, strona posiada jedynie trzy pojazdy: [...]. Ponadto, zgodnie z przedłożoną dokumentacją, pojazdy te nie są oznaczone zgodnie z wymogami rozporządzenia MŚ. Brak jest także dokumentacji potwierdzającej, że pojazdy i urządzenia były poddawane myciu i dezynfekcji z częstotliwością gwarantującą zapewnienie im właściwego stanu sanitarnego oraz dowodów potwierdzających wyposażenie pojazdów w system monitoringu bazującego na systemie pozycjonowania satelitarnego umożliwiający trwałe zapisywanie, przechowywanie i odczytywanie. Na tej podstawie Burmistrz, decyzją z dnia 31 marca 2025 r., orzekł o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem w rejestrze działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy Miejskiej Ł. oraz z urzędu wykreślił przedsiębiorcę z tego rejestru. Przedmiotowa decyzja jest prawomocna. Konsekwencją powyższego było wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary administracyjnej, o której mowa w art. 9x ust. 1 pkt 1a u.c.p.g. Zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że wbrew treści złożonego w trybie art. 9c ust. 4 oświadczenia, strona nie spełniała wymogów określonych w u.p.g.c. oraz wymogów wynikających z rozporządzenia MŚ i złożyła w tym zakresie niezgodne ze stanem rzeczywistym oświadczenie. Powyższe okoliczności potwierdziła dodatkowo prawomocna decyzja z dnia 31 marca 2025 r., którą organy administracji są w niniejszej sprawie związane. W rezultacie nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł było zasadne. Za chybione uznało Kolegium zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia decyzji organu I instancji bezpośrednio stronie, a nie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Organ zauważył, że profesjonalny pełnomocnik strony zgłosił swój udział w sprawie już po wydaniu decyzji (4 czerwca 2025 r.) i wysłaniu jej stronie (pismo z dnia 3 czerwca 2025 r., które wpłynęło do Burmistrza dopiero w dniu 6 czerwca 2025 r.). W ocenie organu odwoławczego na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty dotyczące pozbawienia strony prawa do wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zawiadomienie o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w siedzibie organu i możliwości wypowiedzenia się w tym zakresie w terminie 7 dni strona otrzymała w dniu 27 maja 2025 r., jednak z możliwości tej nie skorzystała. Kolegium zwróciło również uwagę, że pełnomocnik, który zgłosił się do udziału w postępowaniu 6 czerwca 2025 r., ustosunkowując się do okoliczności sprawy oświadczył jedynie, że strona na każdym etapie postępowania współpracowała z organem, niemniej nikt nie wzywał jej wprost do uzupełnienia dokumentacji, czy składania dodatkowych wyjaśnień. Zdaniem Kolegium powyższe oświadczenie pozostaje w sprzeczności z dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") mające istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w naruszeniu zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Zarzucił ponadto naruszenie art. 77 § 1 i 80 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nierozpatrzenie w sposób właściwy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przekształciła się w niczym nie uzasadnioną dowolność. Zdaniem skarżącego organ nie podjął niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także nie zebrał odpowiedniego materiału dowodowego w sprawie, co ostatecznie skutkowało bezpodstawnym przyjęciem, że skarżący złożył niezgodne z prawdą oświadczenia, o których mowa w art. 9c ust. 4 u.c.p.g. Zarzucił także naruszenie art. 9x ust. 1 pkt 1a u.c.p.g., poprzez jego zastosowanie i nałożenie na odwołującego kary pieniężnej, mimo, że nie ziściły się przesłanki to warunkujące. W jego ocenie organy obu instancji błędnie i bezrefleksyjnie zastosowały przepis, który nie może mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje. W jej wyniku decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o zastosowanie tego trybu złożyła skarżąca, a organ administracji nie zażądał rozprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 18 lipca 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Łeby z dnia 4 czerwca 2025 r., którą orzeczono karę pieniężną za złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 9c ust. 4 u.c.p.g. , w kwocie 10.000 zł. Materialnoprawną podstawę podjętych w sprawie decyzji stanowią przepisy u.c.p.g. Zgodnie z treścią przepisu art. 9c u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (ust. 1). Nie wymaga uzyskania wpisu do rejestru prowadzenie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Podmiot prowadzący taki punkt jest posiadaczem odpadów, w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, prowadzącym zbieranie odpadów (ust. 1a). Wpisu do rejestru oraz zmiany wpisu w rejestrze dokonuje się na wniosek przedsiębiorcy, który powinien zawierać: firmę, oznaczenie siedziby i adres albo imię, nazwisko i adres przedsiębiorcy; numer identyfikacji podatkowej (NIP); określenie rodzaju odbieranych odpadów komunalnych (ust. 2 i 3). Do wniosku o wpis do rejestru dołącza się dowód uiszczenia opłaty skarbowej oraz oświadczenie o spełnieniu warunków wymaganych do wykonywania działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości o następującej treści: "Oświadczam, że: dane zawarte we wniosku o wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości są kompletne i zgodne z prawdą; znane mi są i spełniam warunki wykonywania działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, określone w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733) oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 9d ust. 2 tej ustawy." (ust. 4). Oświadczenie, o którym mowa w ust. 4, powinno zawierać także: firmę, oznaczenie siedziby i adres albo imię, nazwisko i adres przedsiębiorcy; oznaczenie miejsca i datę złożenia oświadczenia; podpis przedsiębiorcy lub osoby uprawnionej do reprezentowania przedsiębiorcy ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz pełnionej funkcji (ust. 5). Wpis jest dokonany z chwilą zamieszczenia danych w rejestrze (ust. 6). Stosownie do treści art. 9d u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do spełnienia następujących wymagań: 1) posiadania wyposażenia umożliwiającego odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz zapewnienia jego odpowiedniego stanu technicznego; 2) utrzymania odpowiedniego stanu sanitarnego pojazdów i urządzeń do odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości; 3) spełnienia wymagań technicznych dotyczących wyposażenia pojazdów do odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości; 4) zapewnienia odpowiedniego usytuowania i wyposażenia bazy magazynowo-transportowej (ust.1). Zgodnie natomiast z § 3 rozporządzenia MŚ podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości: musi posiadać co najmniej dwa pojazdy przystosowane do odbierania zmieszanych odpadów komunalnych oraz co najmniej dwa pojazdy przystosowane do odbierania selektywnie zebranych odpadów komunalnych, a także co najmniej jeden pojazd do odbierania odpadów bez funkcji kompaktującej (ust. 1); zapewnić, by pojazdy były trwale i czytelnie oznakowane, w widocznym miejscu, nazwą firmy oraz danymi adresowymi i numerem telefonu podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (ust. 2); posiadać na terenie bazy magazynowo-transportowej urządzenia do selektywnego gromadzenia odpadów komunalnych przed ich transportem do miejsc przetwarzania (ust. 3). Pojazdy i urządzenia muszą być poddawane myciu i dezynfekcji z częstotliwością gwarantującą zapewnienie im właściwego stanu sanitarnego, nie rzadziej niż raz na miesiąc, a w okresie letnim nie rzadziej niż raz na 2 tygodnie i czynności te powinny podmiot być dokumentowane (§ 4 ust. 3 i 4). Pojazdy muszą być wyposażone w system monitoringu bazującego na systemie pozycjonowania satelitarnego, umożliwiający trwałe zapisywanie, przechowywanie i odczytywanie danych o położeniu pojazdu i miejscach postojów oraz system czujników zapisujących dane o miejscach wyładunku odpadów umożliwiający weryfikację tych danych (§ 5 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia MŚ). Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów było ustalenie, że skarżący złożył niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenie, o którym mowa w art. 9c ust. 4 u.c.p.g. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że na skutek przeprowadzenia kontroli dotyczącej spełnienia przez skarżącego wymogów określonych w ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w gminach oraz wymogów wynikających z rozporządzenia MŚ ustalono, że skarżący rażąco naruszył warunki wymagane prawem do wykonywania działalności regulowanej oraz złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 9c ust. 4 u.c.p.g. niezgodne ze stanem faktycznym. W szczególności przeprowadzona kontrola wykazała, że skarżący, wbrew złożonemu wcześniej oświadczeniu, posiada jedynie trzy pojazdy: [...], przy czym wszystkie te pojazdy pozbawione były funkcji kompaktującej. Na podstawie przedłożonej przez stronę dokumentacji ustalono ponadto, że pojazdy te nie były oznaczone zgodnie z wymogami rozporządzenia MŚ. Stwierdzono także brak dokumentacji potwierdzającej, że pojazdy i urządzenia były poddawane myciu i dezynfekcji z częstotliwością gwarantującą zapewnienie im właściwego stanu sanitarnego oraz brak dowodów potwierdzających wyposażenie pojazdów w system monitoringu bazującego na systemie pozycjonowania satelitarnego umożliwiający trwałe zapisywanie, przechowywanie i odczytywanie. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zgodnie art. 9x ust. 1 pkt 1a u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który złożył wniosek, o którym mowa w art. 9c ust. 2, niezgodny ze stanem faktycznym albo złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 9c ust. 4 - podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł. W przepisie art. 9x ust. 1a u.c.p.g. ustawodawca przewidział odpowiedzialność deliktową przedsiębiorców odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Zgodnie z wskazanym przepisem deliktu administracyjnego dopuszcza się przedsiębiorca, który: składa wniosek o wpis do rejestru lub o zmianę w rejestrze (art. 9c ust. 2) niezgodny ze stanem faktycznym albo składa oświadczenie potwierdzające dane zawarte we wniosku oraz o spełnianiu warunków (art. 9c ust. 4) niezgodne z prawdą. Za takie działanie jest przewidziana kara bezwzględnie oznaczona w wysokości 10.000 zł (por.: D. Danecka Daria, W. Radecki: Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz - WKP 2023, SIPLex). Zauważyć jednocześnie należy, że podczas prac nad kolejnymi nowelizacjami ustawodawca uwzględnił propozycje interesariuszy, którzy wnosili o doprecyzowanie w art. 9c ust. 4 u.c.p.g. treści składanego oświadczenia, a także o wskazanie poświadczania nieprawdy we wnioskach i w oświadczeniach jako deliktu administracyjnego. Bardziej surowe podejście do tych zagadnień ma na celu ukrócenie praktyk naruszających zasady uczciwej konkurencji na rynku odbierania odpadów komunalnych i gospodarowania nimi (por.: A. Jezierska-Markocka, M. Markocki, Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Komentarz, Legalis/el. 2019). Podkreślić jednocześnie należy, że skarżący, jako podmiot prowadzący działalność gospodarcza, a zatem profesjonalista, miał obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonywać ciążące na nim obowiązki związane z odbieraniem odpadów. Podejmując się bowiem, jako przedsiębiorca, konkretnego rodzaju działalności powinien liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 1 pkt 1a u.c.p.g. Powyższe oznacza, że ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany (por. wyroki WSA w Poznaniu z 7 czerwca 2023 r., IV SA/Po 249/23; z 10 lipca 2024 r., IV SA/Po 349/24; wszystkie przywoływane w niniejszej sprawie orzeczenia dostępne są stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko organów, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że wbrew treści złożonego w trybie art. 9c ust. 4 oświadczenia, skarżący nie spełniał wymogów określonych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz wymogów określonych w rozporządzeniu MŚ i w związku z tym złożył w tym zakresie niezgodne ze stanem rzeczywistym oświadczenie. Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że ustalenia kontroli znajdują potwierdzenie w prawomocnej decyzji Burmistrza Miasta Łeby z dnia 31 marca 2025 r., w której orzeczono o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem w rejestrze działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy Miejskiej Ł. oraz z urzędu wykreślono przedsiębiorcę z tego rejestru. W konsekwencji uznać należy, że organy prawidłowo nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Podkreślić także należy, że wbrew stanowisku skarżącego organy orzekające zastosowały w sprawie przepis art. 9x ust. 1a u.c.p.g. nie z uwagi na fakt, że skarżący podawał dane niezgodne z rzeczywistością (okoliczność taka nie była na żadnym etapie postępowania podnoszona przez organ), a z uwagi na fakt, że informacje te były niezgodne z oświadczeniem o spełnieniu warunków wykonywania działalności regulowanej, określonych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz przepisach wydanych na podstawie art. 9d ust.2 tej ustawy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy obu instancji ustaliły prawidłowo wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, kierując się zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również - stosownie do art. 80 k.p.a. - wnikliwie oceniły dowody zgromadzone w sprawie, a sporządzone uzasadnienie spełnia kryteria sformułowane w art. 107 § 3 k.p.a. Organy orzekające w sprawie nie były jednocześnie zobowiązane do przeprowadzenia innych dowodów w celu ustalenia, czy skarżący spełnia wymagania ustawowe i warunki określone w przepisach odrębnych niż te, do przedstawienia których strona została zobowiązana. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.