II SA/Gd 715/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. B. na decyzję urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 26 września 2007, nr [...] w przedmiocie oceny dowodów potwierdzających świadczenie pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych i związków zawodowych uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję z dnia 22 sierpnia 2007r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia świadczenia przez skarżącego pracy na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 roku w okresie od 1 sierpnia 1982r do 7 września 1986r. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 września 2007r. nr {...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych / tekst jednolity: Dz. U. Nr 39 z 2004r., poz. 353 ze zm./ i na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm./ po ponownym rozpoznaniu sprawy S. B. - uchylił decyzję organu I instancji z dnia 22 sierpnia 2007r. w części dotyczącej odmowy potwierdzenia pozostawania bez pracy z przyczyn politycznych i potwierdził, że S. B. pozostawał bez pracy z przyczyn politycznych w okresie od 9 września 1986r. do 4 czerwca 1989r. - w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji / odmawiającą potwierdzenia, że S. B. świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1990r. w okresie od sierpnia 1982r. do 7 września 1986r./ W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu prawa do renty i emerytury i obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy: 1/ składkowe, o których mowa w art. 6; 2/ nieskładkowe, o których mowa w art. 7. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 10 okresem składkowym jest okres świadczenia pracy po 1956r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989r. Stosownie do art. 7 pkt 4 ustawy okresami nieskładkowymi są okresy niewykonywania pracy w okresie przed 4 czerwca 1989r. na skutek represji politycznych, nie dłużej jednak niż 5 lat. Zgodnie natomiast z art. 117 ust. 4 ustawy okresy, o których mowa powyżej mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje w drodze decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Organ ustalił, że strona była zatrudniona w [...] w okresie od 19 kwietnia 1972r. do 31 maja 1982r. Stosunek pracy został rozwiązany w związku z porzuceniem pracy / pozostaniem na emigracji / oraz przepisami ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL /Dz. U. z 1979r., nr 18, poz. 111/. Na emigracji wnioskodawca aktywnie działał na rzecz internowanych działaczy opozycji. Po powrocie do kraju z przyczyn politycznych pozostawał bez zatrudnienia. Organ uznał, że strona nie udowodniła, że, świadczyła pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989r. Organ wskazał, że z przedstawionych dowodów wynika, że wnioskodawca występował z petycjami do organów Stanów Zjednoczonych Ameryki mającymi na celu podjęcie kroków w celu uwolnienia internowanych działaczy opozycji, aktywnie wspierał fundusz wyborczy Lecha Wałęsy i organizacje charytatywne. Organ ustalił, że tego rodzaju aktywność nie może zostać uznana jako świadczenie pracy na rzecz organizacji nielegalnych, nie każde bowiem uzewnętrznienie poparcia dla działaczy opozycji stanowi świadczenie pracy na rzecz tych organizacji. Organ uznał natomiast za wiarygodne twierdzenia o pozostawaniu wnioskodawcy bez pracy z przyczyn politycznych w okresie od 9 września 1986r. do 4 czerwca1989, wskazując, że niewątpliwie osoba wracająca z emigracji, która dodatkowo działała na rzecz Solidarności mogła spotkać się z odmową zatrudnienia. Wskazano jednocześnie, że okres, o którym mowa w art. 7 pkt 4 ustawy został ograniczony na mocy powołanej ustawy do dnia 4 czerwca 1989r. S. B. złożył skargę na powyższą decyzję, podnosząc, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca. W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował podane przez organ II instancji motywy rozstrzygnięcia i wniósł o to aby jego okres pobytu na emigracji został uznany jako okres pracy dla Związku Zawodowego "Solidarność". Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację powołaną w uzasadnieniach wydanych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Oceniając skargę we wskazany wyżej sposób należy uznać, że skarga jest uzasadniona. Z zasady wyrażonej w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób aby ustalić stan sprawy zgodny z rzeczywistością . Z kolei art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Z kolei dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest na podstawie wszystkich istotnych dowodów. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisów postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Rozpoznając skargę Sąd zważył, że organ, którego obowiązkiem było wszechstronne wyjaśnienie sprawy i zgromadzenie materiału dowodowego, nie wykonał tego obowiązku w sposób właściwy. W okolicznościach niniejszej sprawy przy swoim wniosku z dnia 24 kwietnia 2007r. o wydanie decyzji potwierdzającej świadczenie pracy na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych skarżący złożył między innymi pisma /dokumenty/ w języku angielskim. Nie zostały one przetłumaczone na język polski. Przepis art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim / Dz. U. nr 90, poz. 999ze zm./ stanowi, że językiem urzędowym organów wymienionych w tym przepisie, a więc między innymi orzekających w niniejszej sprawie jest język polski. Z przepisu art. 4 i 5 w/wym. ustawy wynika obowiązek między innymi organów administracji do posługiwania się w swoim działaniu językiem polskim, a także posługiwania się dokumentami w tym języku i prowadzenia w języku polskim pełnej dokumentacji postępowania, a zwłaszcza posługiwania się w postępowaniu tłumaczeniami dokumentów. Dokument sporządzony w języku obcym musi być zgodny z prawem. Naruszenie prawa, w rozpatrywanej sprawie oznacza naruszenie obowiązku stosowania języka polskiego, poprzez przyjęcie za dowód dokumentu sporządzonego w języku angielskim. Organ rozpoznający odwołanie nie wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji czy i jakie dowody złożone przez skarżącego przy jego wniosku z 24 kwietnia 2007r. i z jakich przyczyn pomija. Z drugiej strony przepisy powoływanego w uzasadnieniu decyzji przepisu art. 117 ust.4 ustawy 17 grudnia 1998r. - stanowią, że okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 7 pkt 4 mogą być udowodnione dokumentami. Skoro skarżący w celu udowodnienia swojego stanowiska złożył dokumenty podlegające ocenie przez organ administracji, to winny one być, stosownie do wyżej przytoczonych uregulowań, dokumentami sporządzonymi w języku urzędowym / języku polskim/. Skoro organ nie zażądał od strony złożenia przetłumaczonych dokumentów, powinien zlecić tłumaczowi dokonanie ich tłumaczenia we własnym zakresie. Z powyższego wynika, że w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy został niewłaściwe zgromadzony, w konsekwencji nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy. Zatem zostały naruszone zasady postępowania określone w powołanych przepisach art. 7 i 77 § 1 kpa. Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji ponownie przeprowadzi postępowanie dowodowe i orzeknie co do istoty sprawy, w części dotyczącej żądania przez skarżącego potwierdzenia okresu, o którym mowa w cytowanym przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 grudnia o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, po dokonaniu tłumaczeń dowodów złożonych przez skarżącego na język polski.