II SA/Gd 716/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i M. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odmówić wnioskodawcom przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 11 grudnia 2012 r. M. L. i M. L. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dwoma dorosłymi synami, jeden studiuje a drugi jest niepełnosprawny i pobiera rentę socjalną. Wnioskodawcy posiadają dom o pow. 200 m2 oraz grunty rolne o pow. 6 ha. Wedle oświadczenia dochodem rodziny jest emerytura M. L. (około 1350 zł ) i renta socjalna syna (590 zł miesięcznie) oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 500 zł. Jako uzasadnienie złożonego wniosku skarżący wskazali, iż nie posiadają środków na uiszczenie kwoty wpisu sądowego. Podkreślili, że prowadzenie działalności rolniczej polega na zaspokajaniu jedynie potrzeb konsumpcyjnych rodziny. Koszty utrzymania domu wynoszą średnio 110 zł/mc. I są to: opłata za wodę i kanalizację 100 zł/mc, opłata za energię elektryczną 350 zł/mc, opłata za gaz 120 zł/mc, opłata za wywóz śmieci 50 zł/mc, opał 500 zł/mc. Na leki wnioskodawcy wydają 200 zł miesięcznie. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawców pismem z dnia 28 grudnia 2012 r., zobowiązano ich do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie dotyczyło przedłożenia: dokumentu potwierdzającego wysokość osiągniętych dochodów (przychodów) lub poniesionej straty z tytułu prowadzonej przez skarżącą działalności rolnej z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz oświadczenia, jakiego rodzaju działalność rolną prowadzi i jakie faktycznie dochody z tego tytułu osiąga, wyciągów z wszystkich posiadanych przez wnioskodawców osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu oraz rachunku bankowego dla prowadzonej działalności rolniczej z okresu ostatnich trzech miesięcy, oświadczenia, na co i w jaki sposób wydatkowane zostały kwoty pieniężne pochodzące ze sprzedaży nieruchomości, stanowiących podstawę do naliczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, tj. kwota ponad 517 000 zł, ostatniego odcinka emerytury wnioskodawcy lub innego dokumentu, potwierdzającego jej aktualną wysokość, oświadczenia w przedmiocie wysokości przysługujących wnioskodawcom dopłat bezpośrednich przekazywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i daty ich przekazania na rachunek bankowy oraz przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie (odpisów decyzji przyznających dopłaty), oświadczenia, czy skarżący lub członkowie ich rodziny korzystają w jakimkolwiek zakresie z pomocy społecznej, jeśli tak – to do przedłożenia stosownych decyzji w tym zakresie, dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawców miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (opłata za czynsz, wodę, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wywóz nieczystości itp.), oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżących pojazdów mechanicznych i maszyn rolniczych (podania marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości rynkowej). Skarżący nadesłali: przekaz pocztowy na kwote 597,23 zł adresowany na M. L. zamieszkałego przy ul. T. 83 w B., decyzje o waloryzacji emerytury wnioskodawcy i wypłacie jej w kwocie 1349,86 zł, decyzję z 2009 r. o budowie instalacji gazowej w budynku mieszkalnym na terenie działki nr [...] z B., zestawienie operacji na rachunku w Banku Nordea SA, gdzie jako jeden z wpływów widnieje kwota ponad 16 tys. zł od Gminy tytułem opłaty za służebność przesyłu, zaświadczenie o niepobieraniu przez wnioskodawców płatności unijnych, zestawienie operacji na rachunku w Banku Spółdzielczym w T. Ponadto wnioskodawcy oświadczyli, że przychód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczyli na budowę domu (decyzji o pozwoleniu na budowę nie przedstawili), poświadczyli, iż posiadają dwa samochody: Mercedes 220 CDI rok prod. 2001 o wartości 8 tys. zł i VW Golf III rok prod. 1993 o wartości 1,5 tys. zł; oświadczyli, że gospodarstwo rolne o pow. 6 ha jest uprawiane wyłącznie w celach konsumpcyjnych rodziny. Rozpatrując przedmiotowy wniosek referendarz zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej P.p.s.a. (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Na mocy art. 255 P.p.s.a. w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Czynności określone w tym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania, gdyż jak już wyżej wskazano, to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżący jednak nie przedstawili wskazanych w wezwaniu dokumentów dotyczących wysokości kosztów utrzymania domu i rodziny (bez kosztów zakupu żywności, ubrań, rozrywki). Po zliczeniu wskazanych kosztów referendarz ustalił, że jest to miesięcznie kwota 1984 zł, podczas gdy regularne dochody rodziny wynoszą około 1947 zł miesięcznie, i nie można tutaj uwzględnić dochodów wskazywanych jako osiąganych z gospodarstwa rolnego w kwocie 500 zł miesięcznie, gdyż nie zostały w żaden sposób wykazane. Dokonując analizy wyciągów rachunków bankowych to na rachunku w banku Nordea pojawiła się kwota ponad 16 tys. zł tytułem służebności za przesył, o którym to dochodzie skarżący nie wspomnieli. Dodatkowo z informacji znalezionych w Internecie wynika, że pod adresem zamieszkania skarżących w B. przy ul. K. 15 funkcjonuje pizzeria, a o tej działalności także skarżący nie wspominają. Skarżący oświadczyli, iż kwotę 517 tys. zł uzyskaną ze sprzedaży gruntów przeznaczyli na budowę domu, jednak w żaden sposób to oświadczenie nie zostało nawet uprawdopodobnione. Nie zostało udokumentowane co faktycznie zostało wybudowane, zwłaszcza, że w poprzednio złożonym wniosku (przy sprawie II SA/Gd 144/12) skarżący oświadczyli, że dom ma powierzchnie 150 m2, gdy tymczasem oświadczają, że jest to 200 m2. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. całkowicie pozbawionych środków do życia ze względu na okoliczności życiowe. Kolejno podkreślenia wymaga, iż koszty sądowe zasługują na traktowanie na równi z innymi obciążeniami finansowymi, a zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia - w sytuacji, gdy są one dochodem budżetu państwa - stanowiłoby swoistą formę kredytowania podmiotów i naruszałoby zasadę równoważnego traktowania powinności finansowych. Wpisy sądowe we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym sądem ze skarg wnioskodawców na decyzję dotyczące opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wynoszą 3500 zł. Skarżący uzyskali ze sprzedaży środki, które w zupełności pokryją wszelkie koszty sądowe związane z zainicjowanymi przed Sądem sprawami. Zwłaszcza, że skarżący winni liczyć się z koniecznością poniesienia opłat sądowych, gdyż nie są to pierwsze sprawy dotyczące obowiązku uiszczenia opłat związanych z wzrostem wartości sprzedanych działek. Zaś w sprawie nie zostały wykazane okoliczności jakoby skarżący rzeczywiście nie byli w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Zestawienie wydatków i dochodów wskazuje na uzyskiwanie innych dochodów bądź posiadanie oszczędności, których skarżący nie ujawniają. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.