II SA/Gd 720/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. i S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lutego 2002 r., nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2000 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 145 – do art. 152 w związku z art. 126 k.p.a. oraz art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.), po wznowieniu postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem tego organu z 2 lipca 1998 r.: 1. uchylił własne postanowienie z dnia 2 lipca 1998 r. 2. zaopiniował pozytywnie projekt podziału nieruchomości położonych w Gdańsku, w rejonie ulic S., S., S., T. i P. w G. O., przedłożony przez A w G. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że Prezydent Miasta ostatecznym postanowieniem z dnia 2 lipca 1998 r. zaopiniował pozytywnie projekt podziału nieruchomości położonych na wyżej wskazanym terenie na wniosek ich właścicieli (użytkowników wieczystych). Pismem z dnia 20 lipca 1998 r. E. S. i S. S. wystąpili o wznowienie postępowania w sprawie pozytywnego zaopiniowania podziału nieruchomości wywodząc, że jako strony tego postępowania nie brali w nim udziału. Uwzględniając ten wniosek organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 16 września 1998 r. wznowił postępowanie administracyjne w tej sprawie. W dniu 15 marca 2000 r. organ administracji przeprowadził, w postępowaniu wznowieniowym, rozprawę administracyjną, w czasie której strony sporu dotyczącego wydzielenia części nieruchomości A dla E. S. i S. S. nie doszły do porozumienia. Rozpatrując ponownie sprawę dotyczącą zaopiniowania projektu podziału opisanych wyżej nieruchomości stanowiących wyłącznie przedmiot użytkowania wieczystego A w G. organ administracji wskazał, że projekt ten jako zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego należało zaopiniować pozytywnie. Skoro w postępowaniu wznowieniowym wyeliminowano uchybienia formalne, to istniały podstawy do ponownego pozytywnego zaopiniowania projektu podziału nieruchomości. Projekt podziału sporządzony na wniosek właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości przez uprawnionego projektanta S. C. spełnia wszystkie wymogi obowiązujących przepisów, a szczególności jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego dzielnicy G.-O. zatwierdzonego uchwała nr [...] Rady Miasta z dnia 15 czerwca 1993 r. (Dz.U.Woj. Gd. Nr [...], poz. [...]). Opiniując ponownie projekt podziału przedmiotowych nieruchomości organ administracji wskazał, że spory o własność (użytkowanie wieczyste) pomiędzy A. a E. i S. S. nie mogą byś rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym o podział nieruchomości. Zażalenie na to postanowienie wnieśli E. i S. S., którzy kwestionowali dopuszczalność ponownego pozytywnego zaopiniowania projektu podziału przedmiotowych nieruchomości bez wyjaśnienia ich uprawnień do tego terenu. Odwołujący się zarzucali fałsz i zamianę dokumentów, wskazując, że A w G. świadomie sprzedała im nieruchomość, której granice zmienia obecnie naruszając prawo. Nie uwzględniając tego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie w dniu 28 lutego 2002 r. podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżonym postanowieniem ponownie pozytywnie zaopiniowano projekt podziału nieruchomości sporządzony na wniosek ich właścicieli i użytkowników wieczystych. Podstawą pozytywnego zaopiniowania takiego projektu jest ocena jego zgodności z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisów szczególnych. Skoro te dwie przesłanki zostały spełnione to zarzuty właścicieli pawilonu handlowego znajdującego się na działkach nr [...] i nr [...] w O. nie mogą być uznane za uzasadnione. S. i E. S. wnieśli skargę do Sądu, w której zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz art. 28 k.p.a. domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący akcentowali tę okoliczność, że ich spór z A w G. trwa od wielu już lat, a dotyczy w istocie ich uprawnień do działki gruntu, na której znajduje się ich pawilon handlowo-biurowy. W obszernej skardze opisali oni dotychczasowy przebieg postępowania w tej sprawie, zarzucając organom stronniczość oraz opieranie się na fałszywych dowodach przedkładanych przez strony. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji faktycznej i prawnej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na wstępie wskazać należy, iż art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Rozpoznając niniejszą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną zważył, co następuje (por. art. 134 § 1 p.p.s.a.): W toku postępowania o zaopiniowanie projektu podziału nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miejskiej, a będącej w użytkowaniu wieczystym A w G., które wszczęte zostało na wniosek użytkownika wieczystego, organy administracji obydwu instancji, pominęły całkowicie kwestię, czy skarżącym przysługiwał przymiot strony postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżący posiadają wyłącznie roszczenie o zwrot nakładów dokonanych na nieruchomość przy ul. [...] w G. O., stanowiącej własność Gminy Miejskiej i będącej w użytkowaniu wieczystym A w G. Wynika to z pisemnej umowy z dnia 8 czerwca 1992 r. znajdującej się na karcie 2 akt organu pierwszej instancji (115) oraz z prawomocnego wyroku sądu powszechnego, to jest Sądu Rejonowego z dnia 14 sierpnia 1998 r., sygn. akt 1C81/97, którym to wyrokiem oddalono powództwo E. i S. S. o przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy pawilon handlowo-biurowy. Ta właśnie nieruchomość była objęta wnioskiem A w G. o podział. Powołane jako podstawa prawna podziału nieruchomości przepisy rozdziału 1, Działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 115, poz. 741 ze zm.) poza wskazaniem, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (por. art. 93 ust. 1) zawierają odrębną regulację dotyczącą podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o podział nieruchomości. Stosownie do art. 97 ust. 2 u.g.n. podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Chodzi, więc tutaj o osobę, która w oparciu o konkretny przepis prawa materialnego może wykazać swój interes prawny do udziału w postępowaniu o podział nieruchomości w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny bądź obowiązek. W literaturze i orzecznictwie przeważa zdecydowanie pogląd, iż pojęcie strony ma charakter materialny, co oznacza, że interes prawny konkretnego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym musi znajdować oparcie w konkretnym przepisie prawa materialnego cywilnego bądź administracyjnego. Celem tego postępowania jest, poza oceną zgodności z planem, wydzielenie z jednej nieruchomości dwóch lub więcej nieruchomości, które mogłyby być wprowadzone do obrotu prawnego. Tak więc, do złożenia wniosku o podział nieruchomości uprawniony jest wyłącznie jej właściciel, bądź użytkownik wieczysty, to jest podmioty, którym przysługuje wyłącznie prawo do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią stosownie do przepisów art. 140 Kodeksu cywilnego. A stroną tego postępowania może być również inny podmiot, którego interes prawny, jak wskazano wyżej musi być oparty w przepisach prawa materialnego. Do podziału nieruchomości z urzędu mogą być również uprawnione inne podmioty określone w ustawie (por. art. 97 ust. 3, 4 i 5 u.g.n.). W ocenie Sądu skoro skarżący nie mają żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, objętych podziałem na wniosek ich użytkownika wieczystego, to nie mają oni interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wskazać w tym miejscu należy, że ewentualne nadanie uprawnienia do udziału w postępowaniu o podział nieruchomości, innemu podmiotowi, któremu przysługuje wyłącznie cywilnoprawne roszczenie o zwrot nakładów na tą nieruchomość przerodziłoby administracyjne postępowanie o podział nieruchomości w spór cywilno prawny o to, jaka część nieruchomości miałaby być wydzielona dla realizacji tego roszczenia. Jest oczywiste, że spór o własność nieruchomości, jako mający charakter cywilno prawny może być rozstrzygnięty wyłącznie przez sąd powszechny. Wynika to wprost z art. 2 § 1 k.p.c. Z przedstawionym wyżej zagadnieniem prawny łączy się integralnie konieczność dokonania oceny, czy skarżący mają określony w art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) interes prawny do wniesienia skargi oraz czy ich interes prawny naruszony został rozstrzygnięciem podjętym w sprawie, w której skarga ta została wniesiona. Jak wskazano wyżej przedmiotem postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek uprawnionego podmiotu, był podział nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym A w G., a konkretnie w tej sprawie zaopiniowanie projektu tego podziału pod kątem zgodności z ustaleniami planu miejscowego (por. art. 93 ust. 4 u.g.n.). Skarżący, jako osoby nie posiadające żadnego tytułu prawnego do nieruchomości objętej podziałem, nie mają interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a., a sam fakt dopuszczenia ich do udziału w tym postępowaniu nie może przesądzać o tym, iż mają interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, iż skarga wniesiona została przez podmioty, które nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. skargę tę oddalił.