II SA/Gd 720/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 marca 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zasiłku stałego oddala skargę. W dniu 3 grudnia 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadomiło o wszczęciu, na wniosek skarżącej L. M., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tegoż Kolegium z dnia 28 września 2001 r. Decyzją z dnia 15 stycznia 2003 r. Kolegium wskazując na art. 158 § 1 i 127 § 3 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 września 2001 r. Podano w uzasadnieniu, że skarżącej przyznany został zasiłek stały z tytułu opieki nad dzieckiem za okres od maja 1999r. do października 2000 r. Z uwagi na zmianę przepisów, czyli ustawy o pomocy społecznej Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia 12 stycznia 2000r. uchylił decyzję przyznającą zasiłek, która jednak uchylona została następnie decyzją odwoławczą Kolegium. Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia 31 marca 2000 r. odmówił skarżącej zasiłku, miast uchylić decyzję z dnia 18 maja 1999 r. przyznającą zasiłek. Decyzja ta została utrzymana w mocy, ale Kolegium stwierdza, że była ona dotknięta wadą nieważności. Jednakże błąd ten skorygował Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA/Gd 1326/00 uchylił tę decyzję. Nie można zatem było tej sprawy już rozpoznać, gdyż nie było jej przedmiotu – jak podkreśla Kolegium. Następnie Kierownik Ośrodka decyzją z dnia 27 sierpnia 2001 r. ponownie odmówił skarżącej świadczenia w postaci zasiłku stałego, a decyzja ta wydana została w związku z ponownym rozpoznaniem sprawy po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzedniej decyzji. Kolegium jednakże stanęło na stanowisku, że skoro po wyroku NSA nie ma już decyzji przyznającej świadczenie skarżącej, to postępowanie należy umorzyć, a skarżącej wypłacić zasiłek stały za okres od marca do października 2000 r. Nadto wydając decyzję z dnia 28 września 2001 r.(co do której skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności) Kolegium dostrzegło istnienie decyzji mającej walor "rzeczy osądzonej" z dnia 20 grudnia 2000 r. utrzymanej w mocy decyzją Kolegium z dnia 25 stycznia 2001 r. Wniosek skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy (odwołanie) nie znalazł pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę ponownie, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymało w mocy swoją decyzję. Uzasadnienie decyzji zawiera identyczną argumentację, jaka była przedstawiona przy rozstrzygnięciu odmawiającym stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 września 2001 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuca rażące naruszenie prawa, a mianowicie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. z uwagi na treść powołanego wyżej wyroku NSA. Zdaniem skarżącej doszło do sytuacji, w której nie ma żadnej decyzji, a to oznacza sytuację taką jak gdyby wyroku nie wykonano. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosi o jej oddalenie i wskazuje na argumentację znaną z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270. ze zm. zwaną dalej P.p.s.a). Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarżąca obawia się, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji zamyka jej drogę do dalszego postępowania w sprawie. Należy zatem podnieść, że powołane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 września 2001 r. decyzje z dnia 20 grudnia 2000r. i 25 stycznia 2001r. zostały wyrokiem z dnia 3 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 826/01 uchylone, a zatem sprawa będzie rozpatrywana merytorycznie. Nie ma się więc takiej sytuacji, o jakiej pisze skarżąca. We wszystkich tych sprawach chodzi bowiem o ten sam zasiłek i uchylenie decyzji przez sąd administracyjny spowoduje, że organ administracyjny ponownie wyda decyzje, a jeżeli by tego nie zrobił, to stronie przysługuje skarga na bezczynność organu. Stwierdzenie nieważności decyzji ma natomiast miejsce w trybie nadzwyczajnego postępowania. Nie można zatem stwierdzić nieważności decyzji w sytuacji, gdy jest ona dotknięta wadą, ale wadą niekwalifikowaną. Konieczne jest ustalenie, czy w samej decyzji zaistniał błąd tak wielkiej wagi, że aż kwalifikujący tę decyzję mającą walor decyzji ostatecznej do eliminacji z obrotu prawnego. Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że wada, jaka tkwi w decyzji, która ma podlegać stwierdzeniu nieważności, musi być wyjątkowo ciężka. Wada ta musi bowiem dać się ocenić w kategoriach przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a. i to w taki sposób, że nie ma wątpliwości, iż jedna z podstaw wymienionych w tym przepisie ma miejsce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło analizę stanu sprawy po wydaniu wyroku przez NSA Oddział Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2001 r. (II SA/Gd 1326/00) i doszło do wniosku, że ponowne rozpoznanie sprawy było bezprzedmiotowe, ponieważ moc prawną zachowała decyzja z dnia 18 maja 1999 r. przyznająca zasiłek stały do października 2000 r. Nie było więc podstaw do wydawania decyzji, skoro obowiązywała decyzja przyznająca świadczenie, i dlatego wydaną w tych okolicznościach decyzję z dnia 27 sierpnia 2001 r. uchylono, a postępowanie umorzono. Z kolei podniesiono w decyzji z dnia 28 września 2001 r., że ostateczna jest decyzja z dnia 20 grudnia 2000 r. odmawiająca świadczenia na rzecz skarżącej. Ta decyzja została zaskarżona do Sądu i jak podniesiono wyżej została uchylona wyrokiem z dnia 3 marca 2004 r. W żadnym razie nie oznacza to jednak, że zaskarżona decyzja zawierała wadę prawną powodującą uznanie, że zapadła z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca nie wystąpiła ze skargą na decyzję z dnia 28 września 2001 r., bowiem gdyby tak uczyniła, to Sąd by rozważał wszelkie wady decyzji mające wpływ na wynik sprawy (lub w przypadku naruszenia prawa procesowego istotny wpływ na wynik sprawy), gdy natomiast w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji takiej możliwości nie ma. Sąd natomiast nie dopatrzył się żadnej z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt. 1 – 7 k.p.a. Wyrok z dnia 3 marca 2003 r. II SA/Gd 826/01 uchylał te decyzje, na które powołuje się w decyzji z dnia 28 września 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżącej przysługiwał więc wniosek o wznowienie postępowania, skoro podstawą decyzji były decyzje następnie przez Sąd uchylone (art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a.). Podstawa wznowieniowa nie jest jednak jednocześnie podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Z tych więc względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.