II SA/Gd 722/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 października 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję. Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z dnia 29 maja 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 3, art. 6 pkt 8 i 9, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 36 pkt 1 lit. b, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 2 pkt 1, art. 38 ust. 4 i 5, art. 106 ust. 1, 3, 3c i 4, art. 147 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593) oraz Zarządzenia Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia 29 grudnia 2004 r. w sprawie udzielenia upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych dla pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (zmienione Zarządzenia Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia 15.06.2005 r.) – przyznał S. M. świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego ze względu na bezrobocie na okres od dnia 1 czerwca 2006 r. do dnia 31 października 2006 r. w kwocie 161,40 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w dniu 4 maja 2006 r. S. M. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego na okres sześciu miesięcy. Dnia 12 maja 2006 r. przeprowadzona została aktualizacja wywiadu środowiskowego. Na jej podstawie oraz dokumentów znajdujących się w posiadaniu MOPS, organ ustalił, że wnioskodawca jest osobą samotną w rozumieniu art. 6 pkt 9 ustawy o pomocy społecznej oraz osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Mając na względzie bezdomność, a także żądanie strony z dnia 12 maja 2006 r., organ przyznał S. M. decyzją z dnia 29 maja 2006 r. nr [...] świadczenie z pomocy społecznej w formie schronienia i posiłku od dnia 22 czerwca 2006 r. do dnia 11 listopada 2006 r. Ponadto organ ustalił, iż wnioskodawca nie wykonuje zatrudnienia, jest osobą bezrobotną w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.), jest osobą zdrową i w pełni sprawną oraz nie uzyskuje dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Wobec powyższego organ uznał, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wnioskodawcy przysługuje prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w tym do zasiłku okresowego, o którym mowa wart. 38 ust. 1 omawianej ustawy, który przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 38 ust. 5 ustawy, okres na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. W ocenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, długotrwałe bezrobocie oraz bezdomność uzasadniały udzielenie świadczenia w okresie od dnia 1 czerwca 2006 r. do dnia 31 października 2006 r. Zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy, zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie i nie niższa niż 20 zł miesięcznie. W myśl art. 147 ust. 3 pkt 1 ustawy, w 2006 r. i 2007 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego w przypadku osoby samotnie gospodarującej to 35% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Stosownie do treści art. 3 ust. 3 ustawy, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Mając powyższe na względzie, a także treść art. 106 ust. 3c ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że kwoty świadczeń pieniężnych zaokrągla się w górę do dziesięciu groszy, organ ustalił wysokość przyznanego zasiłku okresowego w kwocie 161,40 zł. Ustalając wysokość zasiłku okresowego, przyznanego w kwocie minimalnej wynikającej z art. 147 ust. 3 pkt 1 ustawy wzięto pod uwagę fakt, że MOPS w okresie wypłacania świadczenia miał udzielać wnioskodawcy również świadczenia w formie schronienia i posiłku, co wypływa na okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy, ponieważ wówczas wnioskodawca nie musi posiadać środków finansowych na zabezpieczenie tych potrzeb. W ocenie organu, po uwzględnieniu powyższej okoliczności, kwota udzielonego świadczenia jest wystarczająca dla zabezpieczenia niezbędnych potrzeb bytowych, takich jak dodatkowy posiłek, odzież, obuwie, a także umożliwiająca podjęcie aktywnych działań w celu uzyskania zatrudnienia. Od powyższej decyzji S. M. wniósł odwołanie zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa, tj. art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, zignorowanie Konwencji Nr 102 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej minimalnych norm zabezpieczenia społecznego, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz Europejskiej Karty Społecznej, a następnie wniósł o odszkodowanie w kwocie 10.000 złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 października 2006 r., Nr [..], wydaną na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1, art. 38 ust. 1, 2, 3 i art. 147 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, iż stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 38 ust. 1 ww. ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej bądź rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zasiłek okresowy ustala się: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy między: 1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Organ odwoławczy uznał, iż strona jest osobą samotną, bezrobotną i bezdomną, która nie otrzymuje dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Jak wskazał, stosownie do treści art. 147 ust. 3 ww. ustawy, w 2006 r. i 2007 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi: 35% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, tj. w niniejszym przypadku 161,40 zł, co stanowi 35% kwoty kryterium dochodowego 461 złotych. Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Natomiast rodzaj, formę i rozmiar świadczeń udzielanych z pomocy społecznej przyznaje się odpowiednio do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Kolegium stwierdziło, iż organ pierwszej instancji przyznając zasiłek na okres od dnia 1 czerwca 2006 r. do dnia 31 października 2006r. w wysokości 161,40 zł postąpił zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, jak też stosownie do okoliczności i sytuacji, w której znajduje się skarżący. Jak stwierdziło Kolegium, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie uchyla się od udzielenia pomocy, o czym świadczy przyznana wcześniej S. M. pomoc w różnych formach. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z prawem i przy uwzględnieniu stanu faktycznego występującego w sprawie. Na decyzję organu drugiej instancji S. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając jej naruszenie prawa systemu krajowego i europejskiego. Skarżący wskazał, iż jako osoba bezrobotna nie ma żadnego dochodu. Jego zdaniem powoływanie się na podstawę prawną, która mówi o dochodzie, żeby dokonać obliczenia wysokości zasiłku okresowego, jest jawnym przestępstwem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga S. M. zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż te wskazane w skardze. W niniejszej sprawie w dacie wydania zaskarżonej decyzji, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego sku z dnia 20 października 2006 r., Nr [...] obowiązywało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. 2006 r. Nr 135, poz. 950), w którym dokonano zmiany wysokości kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej z kwoty 461 zł na kwotę 477 zł (§ 1 pkt 1) b) cytowanego rozporządzenia). Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 października 2006 r. Z tych też względów po 1 października 2006 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego to 35 % z kwoty 477 zł wynosiła 166,95 zł. Uwzględniając powyżej przedstawione przepisy oraz mając na uwadze art. 106 ust. 3 c ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym kwoty świadczeń pieniężnych zaokrągla się w górę do dziesięciu groszy, zasiłek okresowy w październiku 2006 r. powinien wynosić 167 zł. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wydanego orzeczenia. W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania.