II SA/Gd 729/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008r.na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbudowy obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 15 października 2008r. A. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wskazał, że posiada dom o pow. 110 m2. Innego majątku nie posiada. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1241,70 zł netto. W miesięcznych wydatkach ujął: podatek 64 zł, energia elektryczna 328,50 zł, gaz 100 zł, telefon 100 zł, woda 100 zł, leki 200 zł, co daje kwotę 1192 zł. W związku z wątpliwościami co do sytuacji majątkowej wnioskodawcy referendarz sądowy wezwał go do przedłożenia dokumentów źródłowych: wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy bądź oświadczenia o ich nieposiadaniu; dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków we wskazanych wysokościach; oświadczenia, czy wnioskodawca korzysta z pomocy innych osób lub też osiąga jakiekolwiek dodatkowe dochody w sytuacji, gdy deklarowane przez niego koszty utrzymania domu, bez kosztów żywności, pochłaniają całą jego emeryturę; oświadczenia czy wnioskodawca mieszka sam, jeśli nie – wskazania w jakim stopniu osoba, z którą zamieszkuje przyczynia się do ponoszenia kosztów utrzymania domu oraz w jakiej wysokości dochody uzyskuje, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego pojazdów mechanicznych. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie skarżący złożył pismo, w którym wyraził niezadowolenie z treści zarządzenia traktując je jako niezasadną ingerencję w jego prawa osobiste i jako ograniczenie prawa do sądu. W ocenie skarżącego wysokość otrzymywanej emerytury dowodzi, iż nie posiada środków na godziwą egzystencję. Załączył wezwanie do zapłaty z PGNiG na kwotę 132,41 zł. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §2 ustawy P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. wynika, że to strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy ma wykazać zasadność swojego wniosku. Ciężar dowodu okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa więc na stronie składającej wniosek. Przytoczone we wniosku strony okoliczności, jak również przedstawione przez nią dokumenty powinny, zatem wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Bezsporne jest, iż skarżący żądanych dokumentów nie przedłożył. Nie złożył także dodatkowych oświadczeń we wskazanym zakresie. Zatem w żaden sposób nie zostało wykazane, aby skarżący pozostawał w sytuacji finansowej i życiowej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku uznano za budzące wątpliwości, gdyż w świetle wykazanych miesięcznych wydatków zasadne jest twierdzenie, iż po ich uiszczeniu skarżący nie dysponuje już środkami na żywność, odzież, itp. Celem usunięcia wątpliwości zobowiązano skarżącego do przedłożenia dokumentów, które potwierdziłyby prawdziwość twierdzeń skarżącego, iż jedynym źródłem dochodu jest emerytura. Niezasadnie skarżący potraktował treść zarządzenia jako wymierzone w jego osobę, gdyż uzyskanie tych dokumentów miało na celu weryfikację zawartych we wniosku danych, ale także potwierdzenie podnoszonej przez stronę we wniosku trudnej sytuacji finansowej, w jakiej się znajduje. Skarżący poprzez uchylenie się od przedłożenia dokumentów uniemożliwił Sądowi pełną ocenę jego możliwości płatniczych. Sąd zaś nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów, oświadczeń w tym przedmiocie. Ponadto podkreślić należy, iż przyznanie stronie prawa pomocy wiąże się z wykazaniem przez nią braku możliwości partycypowania w pełnych bądź jakichkolwiek kosztach postępowania. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne bądź poddają w wątpliwość twierdzenia skarżącego o jego ubóstwie. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, ponieważ to na nim spoczywa w tym zakresie ciężar dowodu. Rozstrzygnięcie referendarza w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę przedstawione, tym bardziej, że ma ona przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie określonych kosztów postępowania. Skarżący, w ocenie Sądu nie wykazał w sposób przekonywujący, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. Wobec tego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.