II SA/Gd 731/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. D. i A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 października 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30 października 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 sierpnia 2009 r. nakazującą E. D. i A. D. rozbiórkę obiektu budowlanego wraz z tarasem nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu (natrysku) oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.), wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [[...]] położonych w K. (numer mapy [[...]]) gmina K. Powyższa decyzja została podjęta w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 grudnia 2005 r. nakazał E. i A. D. rozbiórkę obiektu budowlanego z tarasem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz ze zbiornikiem na fekalia oraz dwóch obiektów budowlanych pełniących funkcje sanitariatu (natrysk i w.c.) wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [[...]] położonych w K. (numer [[...]]) gmina K. Rozstrzygnięcie powyższe zostało utrzymane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 9/08 uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 3 września 2008 r., działając na podstawie przepisów art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) wstrzymał roboty budowlane przy budowie opisanych wyżej obiektów i nałożył na E. i A. D. obowiązek przedstawienia w terminie do 30 czerwca 2009 r. : • ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwagi na fakt, że dla terenu K. brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, • 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowych obiektów budowlanych wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienie budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego (zaświadczenie), • oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uzasadniając postanowienie organ stwierdził, że obiekty budowlane na terenie działki nr [[...]] zostały pobudowane w 1998 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pouczył strony o treści art. 48 Prawa budowlanego oraz wyjaśnił, że konsekwencją niewykonania nałożonych na nie obowiązków będzie nakaz rozbiórki. W związku z niespełnieniem przez E. i A. D. nałożonych obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 27 sierpnia 2009 r. nakazał rozbiórkę spornych obiektów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 30 października 2009 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wobec braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie przedmiotowej działki inwestorzy zostali zobligowaniu do przedłożenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by inwestorzy kiedykolwiek wystąpili do organu samorządowego o wydanie takiej decyzji. Nadto, mimo pouczenia o konsekwencjach niespełnienia obowiązków nałożonych na nich w trybie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, obowiązków tych nie wypełnili. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. i A. D. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w całości, względnie o skierowanie sprawy do organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wnieśli nadto o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu zakończenia procesu uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi K. [[...]] i [[...]] w gminie K. lub do czasu prawomocnego zakończenia przedmiotowego postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili błędne ustalenia faktyczne polegające na uznaniu, że skarżący mogli wykonać nałożone na nich obowiązki, gdy faktycznie było to niemożliwe z przyczyn niezależnych od nich. Podnieśli, że pięciokrotnie, w latach 2000-2009, składali do Wójta Gminy K. wnioski o zmianę przeznaczenia terenu z rolnego na rekreacyjny oraz przedstawiali swoje uwagi do projektu Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Gminy K. i projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz termin opublikowania projektu planu, który nie uwzględniał ich wniosków, zbiegł się z terminem wydania decyzji przez WIMB, co skutkowało brakiem możliwości wywiązania się z nałożonych obowiązków. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjne w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest nakaz rozbiórki obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do przepisu art. 48 ust. 2 w sytuacji gdy budowa, o której mowa powyżej: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem wówczas właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Zgodnie z ust. 3 w/w przepisu w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego). Stosownie do uregulowań art. 48 ust. 1 obowiązkiem właściwego organu administracji (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określone są w ust. 2 cytowanego przepisu. Legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa po spełnieniu opisanych w tym przepisie warunków, tj. zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno – budowlanymi. W takim przypadku, po wstrzymaniu robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego zobowiązuje inwestora do złożenia, w określonym przez ten organ terminie, wskazanej w ust. 3 dokumentacji. W niniejszej sprawie bezspornym było, że przedmiotowe obiekty budowlane wybudowane zostały bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez strony na żadnym etapie postępowania, a ustalenia organów w tym zakresie należy uznać za prawidłowe w świetle obowiązku zebrania i rozpatrzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.). Organ pierwszej instancji dokonał oględzin spornej nieruchomości, sporządził stosowną dokumentację oraz ustalił, w oparciu o odpowiedź skarżących, że budowy dokonano w 1998 r. bez zezwolenia. W art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.), określone są wymagania, jakie należy spełnić, aby możliwe było wydanie dla zamierzonej inwestycji decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wymagania te zostały wymienione w pkt 1-5 z jednoznacznie sformułowanym zastrzeżeniem, że tylko łączne ich spełnienie stwarza możliwość wydania przedmiotowej decyzji. Nadto z art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę lub pod zabudowę określonego rodzaju przeznaczone są tylko te tereny, których taki sposób zagospodarowania został określony w decyzji o warunkach zabudowy. Powyższe oznacza, że w przypadku braku w dacie rozstrzygnięcia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jak w okolicznościach niniejszej sprawy) decyzja o warunkach zabudowy jest jedynym sposobem wykazania, że określony sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami innych ustaw. W ocenie Sądu wyznaczony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego blisko 10 miesięczny termin do przedłożenia wskazanej dokumentacji był wystarczający, by skarżący mogli uzyskać stosowną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania spornej nieruchomości, niemniej jednak skarżący nie wystąpili do właściwego organu o wydanie takiej decyzji. Stanowisko organu odwoławczego o podobnej treści należy w tym względzie uznać za prawidłowe, zaś postępowanie organów administracji w tym zakresie za zgodne z zasadą uwzględniania słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Nie budzi także wątpliwości Sądu, że skarżący nie wykonali nałożonych na nich przez organ nadzoru budowlanego obowiązków legalizacyjnych, mimo odpowiednio długiego czasu wyznaczonego do ich wykonania. Skoro strony z własnej woli zrezygnowały z możliwości ubiegania się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy był to jedyny dowód (przy braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) przeznaczenia przedmiotowej działki pod zabudowę lub pod zabudowę określonego rodzaju (rekreacyjną), to obowiązkiem organu I instancji było stosownie do nakazu zawartego w art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego nakazanie rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych, co też organ I instancji uczynił, a organ II instancji w zaskarżonej do Sądu decyzji prawidłowo takie rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Bez znaczenia przy tym dla niniejszej sprawy pozostaje argument skarżących, że mają nadzieję, iż ich uwagi i wnioski co do zmian przedmiotowego terenu w działki rekreacyjne będą uwzględnione w poprawkach do projektu, a w terminie późniejszym naniesione na plan miejscowego zagospodarowania i uchwalone, co pozwoli im od razu po uchwaleniu planu wywiązać się z obowiązków pozwalających na zalegalizowanie obiektów budowlanych. Brak bowiem w dacie skarżonego rozstrzygnięcia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uzasadniał nałożenie obowiązku polegającego na przedłożeniu w toku niniejszego postępowania administracyjnego ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.