II SA/Gd 732/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 października 2009 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych czynności i robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia 19 października 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 80 ust 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późno zm.), dalej jako U.p.b., po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. z dnia 17 sierpnia 2009 r. stwierdzającej brak podstaw do nakazania J. B. i R. B. obowiązku wykonania określonych czynności i robót budowlanych w mieszkaniu nr 1 i w podpiwniczeniu budynku przy ul. [...] w S. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Organ I instancji, po otrzymaniu zawiadomienia o prowadzeniu przez R. i J. B. samowolnych robót budowlanych przy ul. [...] w S. postanowieniem z dnia 26 marca 2007 r. wstrzymał roboty budowlane polegające na przebudowie piwnicy, pogłębianiu fundamentów i przebudowie budynku w części parterowej w mieszkaniu nr 1 przy ul. [...] w S. oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni inwentaryzacji dotychczas wykonanych robót budowanych i dotyczącego ich orzeczenia technicznego. W dniu 21 maja 2007 r. przeprowadzono w przedmiotowym mieszkaniu wizję lokalną w trakcie której stwierdzono, iż pomimo wstrzymania wykonania robót budowlanych kontynuowane są prace wykończeniowe łazienki w miejscu istniejącej uprzednio piwnicy. Wobec tego faktu Inspektor Powiatowy decyzją z dnia 21 maja 2007 r. nakazał R. i J. B. rozbiórkę instalacji kanalizacyjnej wykonanej po wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. W dniu 30 kwietnia 2007 r. pełnomocnik rodziny B. przedstawił "Orzeczenie techniczne w sprawie wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym w S., przy ul. [...]" sporządzone w kwietniu 2007 r. przez mgr inż. W. S. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...]. W punkcie 4 dokumentu opisano wykonane roboty budowlane przy ul. [...] w S. a w punkcie 5 zawarto wnioski i zalecania stwierdzając, że po wykonaniu prac budowlanych ocenianych w powyższym orzeczeniu budynek może być nadal bezpiecznie użytkowany. Oceniając stan i charakter robót organ wziął pod uwagę również wyjaśnienia składane przez H. P. w piśmie z dnia 4 czerwca 2007 r. oraz wyjaśnienia J. G. w piśmie z dnia 2 lipca 2007 r., a także ustalenia wizji lokalnych przeprowadzonych w dniu 31 lipca i 9 października 2007 r. Dodatkowo J. i R. B. przedstawili organowi I instancji opinię biegłego Sądu Okręgowego w G. sporządzoną przez mgr inż. W. P. w kwietniu 2008 r. opisującą roboty budowlane prowadzone w mieszkaniu nr 1 i w podpiwniczonym budynku przy ul. P. w S. W opinii tej zawarte jest stwierdzenie, że nie zachodzi konieczność wydania nakazu wykonania dodatkowych robót budowlanych ani konieczność nakazania rozbiórki części tego budynku. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. decyzją z dnia 17 sierpnia 2009 r. stwierdził brak podstaw do nakazania R. i J. B. obowiązku wykonania określonych czynności i robót budowlanych w mieszkaniu nr 1 i w podpiwniczeniu budynku przy ul. [...] w S. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 U.p.b. Po rozpatrzeniu odwołania J. G. z dnia 9 września 2009 r. Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia 19 października 2009 r., na podstawie m.in.: art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji zasadnie wszczął i przeprowadził postępowanie w przedmiocie samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 U.p.b., a następnie równie zasadnie stwierdził brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 U.p.b. i nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych dotychczas robót do stanu zgodnego z prawem. Zebrany materiał dowodowy, w postaci oceny technicznej oraz opinii biegłego sądowego były wystarczające do przyjęcia takiego stanowiska przez Inspektora Powiatowego. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że kwestia robót budowlanych wykonanych dotychczas w sposób sprzeczny z przepisami U.p.b. oraz postanowieniem z dnia 26 marca 2007 r. o ich wstrzymaniu została rozstrzygnięta decyzją z dnia 21 maja 2007 r. nakazującą rozbiórkę a następnie wykonana. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła J. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej postępowanie organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie prowadzone było stronniczo i wybiórczo, a jego rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu. Postępowanie R. i J. B. nacechowane jest złą wolą i osoby te od dawna szkodzą skarżącej podejmując wobec niej działania o charakterze kryminalnym. Organy rozpatrujące sprawę nie wzięły pod uwagę toczącego się równolegle postępowania karnego i dowodów w nim zgromadzonych. J. G. zakwestionowała również opinie techniczne przyjęte przez organy nadzoru za podstawę swoich decyzji zarzucając im nierzetelność. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz,1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 134 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, lecz powinien także wadliwość kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Analizując zaskarżone decyzje organów I i II instancji tutejszy Sąd uznał, że wydane zostały na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i są zgodne z prawem. W pierwszej kolejności wskazać należy, że uregulowania prawne zawarte w art. 51 U.p.b. kształtują tryb i zasady postępowania legalizacyjnego, którego zasadniczym celem pozostaje przywrócenie stanu zgodności z prawem. To od rezultatów postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ, zależy treść późniejszego rozstrzygnięcia, które może się różnić w zależności od sytuacji. Po pierwsze, organ może nałożyć na inwestora obowiązek określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 U.p.b., tj.: obowiązek doprowadzenia do stanu zgodności z prawem, po uprzednim wykonaniu nałożonych przez organ na inwestora określonych robót budowlanych lub czynności. Taka sytuacja zachodzi w przypadku, kiedy roboty budowlane zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej. Druga sytuacja zachodzi wówczas, gdy wykonane roboty odpowiadają prawu. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego powinien zakończyć postępowanie w sprawie samowoli budowlanej poprzez wydanie decyzją odmawiającą nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, czyli decyzji odmawiającej zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 U.p.b. Takie stanowisko organu legalizuje wykonane roboty, pod warunkiem stwierdzenia, że wykonane roboty nie naruszają prawa. Właśnie druga z opisanych wyżej sytuacji miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Faktem jest, że R. i J. B. dokonali roboty polegające na przebudowie piwnicy, pogłębieniu fundamentów i przebudowie budynku w części parterowej w mieszkaniu nr 1 przy ul. [...] w S. bez wymaganego pozwolenia. Z tego względu organy nadzoru budowlanego uruchomiły wyżej wymienione postępowanie naprawcze, zobowiązując inwestora na mocy postanowienia z dnia 26 marca 2007 r. do dostarczenia opinii technicznej sporządzonej przez osobę uprawnioną, w zakresie prawidłowości wykonanych robót w budynku przy ulicy [..] w S.. Taka opinia techniczna została wykonana przez mgr inż. W. S. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] i przedłożona organowi. Rzeczoznawca podał, iż pomimo wykonania spornych prac budowlanych budynek będzie mógł być nadal bezpiecznie użytkowany. Stanowisko powyższe zostało potwierdzone i uzupełnione przez opinię mgr inż. W. P. – biegłego Sądu Okręgowego w G. sporządzoną w kwietniu 2008 r. na potrzeby postępowania cywilnego, w której znajduje się opis robót budowlanych prowadzonych w mieszkaniu nr 1 i w podpiwniczonym budynku przy ul. [...] w S. i stwierdzenie, iż nie zachodzi konieczność wydania nakazu wykonania dodatkowych robót budowlanych ani konieczność nakazania rozbiórki części tego budynku. Zdanie Sądu są to dowody wystarczające do uznania braku podstaw do zastosowania art. 51 ust. 21 pkt 2 U.p.b. w niniejszej sprawie. Sąd nie podzielił zastrzeżeń skarżącej odnośnie rzetelności opinii, które sprowadzają się w zasadzie do sfery podejrzeń, ogólnikowych przypuszczeń i niczym nie popartej konkluzji, że opinie te są wadliwe. Subiektywna i emocjonalna argumentacja skarżącej nie stanowi dowodu, który mógłby skutecznie podważyć opinię kompetentnych rzeczoznawców budowlanych, wpisanych na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, co zostało potwierdzone stosownym zaświadczeniem Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. Należy również podkreślić, że skarżąca nie przedstawiła żadnej innej opinii, wykonanej przez osobę uprawnioną, która potwierdzałaby jej zarzuty. W ocenie Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami procedury administracyjnej, także prawidłowo zastosowano wykładnię norm prawa budowlanego. Odnosząc się końcowo do zrzutów J. G. odnośnie naruszenia przez R. i J. B. prawa własności skarżącej oraz przepisów prawa karnego uznać należało, że są one niezasadne. Z punktu widzenia prawa budowlanego pozostają one bez wpływu na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. W przypadku samowoli budowanej istotny jest wyłącznie fakt nielegalnej realizacji inwestycji i konieczność zbadania poprawności inwestycji pod kątem jej zgodności ze sztuką budowlaną, obowiązującymi normami i przepisami techniczno-budowlanymi przez właściwe organy nadzoru. Prawo własności, na które powołuje się skarżąca stanowi natomiast domenę prawa cywilnego, a ewentualne działania chuligańskie R. B. pod adresem skarżącej domenę prawa karnego. Prawa te mogą być dochodzone tylko na drodze postępowania przed sądami powszechnymi. Istotą zaś procedury naprawczej jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w aspekcie prawa administracyjnego, a nie cywilnego czy karnego. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdzając, że zaskarżona decyzja ani decyzja ją poprzedzająca nie narusza prawa, stosownie do przepisu art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.