II SA/Gd 732/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 października 2012r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: odmówić I. R. przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 31 stycznia 2013r. (data stempla pocztowego) I. R. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła trudną sytuacją materialną, gdyż jest osobą 76-letnią, schorowaną. Wszystkie koszty utrzymania musi ponosić sama z jednej emerytury nauczycielskiej i dodatku pielęgnacyjnego. Duże koszty generuje zakup leków na receptę i przeciwbólowych. Musi także najmować osoby do prac wymagających dużego wysiłku i różnego rodzaju napraw. Posiada 50% udziału w mieszkaniu o pow. 74 m2 oraz w działce rolnej o pow. 311 m2. Nabyła skarżąca także garaż na raty, do tej pory spłaciła jedną. Pozostałą część udziałów w mieszkaniu posiada córka. Podając stan posiadania środków finansowych wskazała, że na rachunku bieżącym posiada 5163,52 zł, wypłaciła kwotę 3 tys. zł celem opłacenia rachunku za gaz. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest emerytura w wysokości 1894,54 zł netto. Wnioskodawczyni przedstawiła rejestr operacji na posiadanym koncie, poświadczenie odziedziczenia z córką mieszkania, rachunek za energie elektryczną za okres 6 m-cy na kwotę 531 zł, rachunek na gaz na kwotę 1 713 zł, czynsz za mieszkanie w wysokości 291 zł. Rozpatrując przedmiotowy wniosek referendarz uznał, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ustawy). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005/1/8). Mając na względzie fakt, że wniosek dotyczy jedynie zwolnienia z kosztów sądowych, referendarz rozważał tylko, czy spełnione zostały wyżej wymienione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyjmując, że wnioskodawczyni osiąga deklarowane we wniosku dochody oraz uwzględniając okoliczność posiadania oszczędności, a także fakt, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe wynoszą 500 zł, to należałoby uznać, że jest ona w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jeśli bowiem deklarowany przez wnioskodawczynię miesięczny dochód wynosi około 1900 zł miesięcznie i posiada zgromadzone na rachunku oszczędności, to w sytuacji, gdy nie posiada ona nikogo na utrzymaniu i pomimo wskazywanych wysokich kosztów utrzymania mieszkania w okresie zimowym, uznać należy, że jest ona w stanie uiścić wpis od skargi w wysokości 500 zł. Ponadto podkreślenia wymaga, że do uiszczania kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości jest zobowiązana druga współwłaścicielka, czyli córka skarżącej. Odnotowania wymaga także fakt, że skarżąca dokonała zakupu garażu, uiszcza raty za niego, uznała zatem że stać ją na taki wydatek. Trudno zatem przyjąć w takich okolicznościach, że na poniesienie kosztów sądowych skarżąca środków nie posiada. Decyzje na jaki cel skarżąca przeznacza zgromadzone środki należą do skarżącej, a jedynie w sytuacji ubiegania się o pomoc Państwa w postaci zwolnienia z ponoszenia opłat sądowych takie decyzje muszą zostać ocenione przez pryzmat pierwszeństwa zobowiązań publicznoprawnych przed finansowaniem zakupów celem powiększenia własnego stanu posiadania. Ponadto nie zostało uprawdopodobnione oświadczenie, że kwota 3 tys. zł z rachunku została wydatkowana na opłatę za gaz wykorzystywany do ogrzewania mieszkania, gdyż rachunek opiewa na kwotę 1713 zł. Zaś na obecną chwilę orzekanie w przedmiocie kosztów sądowych, które mogą ewentualnie powstać jest przedwczesne. Wobec powyższego, referendarz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy orzekł jak w sentencji