II SA/Gd 732/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 października 2012r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: odmówić I. R. przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2013r. (na urzędowym formularzu) I. R. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła trudną sytuacją materialną wskazując, że jest osobą 76-letnią, schorowaną. Wszystkie koszty utrzymania musi ponosić sama z jednej emerytury nauczycielskiej i dodatku pielęgnacyjnego. Latem zmuszona jest odkładać środki celem uiszczenia opłat za ogrzewanie w sezonie zimowym, gdyż są to spore kwoty, rzędu 900 zł miesięcznie. Skarżąca posiada mieszkanie o pow. 84 m2, które stanowi współwłasność jej i córki. Nabyła skarżąca także garaż na raty, gdzie miesięczne zobowiązanie z tego tytułu wynosi 437 zł. Aktualnie garaż jest wynajęty do końca lata. Podając stan posiadania środków finansowych wskazała, że na rachunku bieżącym posiada około 3 tys. zł. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest emerytura w wysokości 1967 zł netto. Postanowieniem z 25 marca 2013 r. zostało przyznane skarżącej zwolnienie od wpisu sądowego. Rozpatrując przedmiotowy wniosek referendarz uznał, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ustawy). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005/1/8). Mając na względzie fakt, że wniosek dotyczy jedynie zwolnienia z kosztów sądowych, referendarz rozważał tylko, czy spełnione zostały wyżej wymienione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyjmując, że wnioskodawczyni osiąga deklarowane we wniosku dochody oraz uwzględniając okoliczność posiadania oszczędności, a także fakt, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe wynoszą 100 zł tytułem wpisu od zażalenia na postanowienie odmawiające wyłączenia sędziego, to należy uznać, że jest ona w stanie ponieść obecne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jeśli bowiem deklarowany przez wnioskodawczynię miesięczny dochód wynosi około 1900 zł miesięcznie i posiada zgromadzone na rachunku oszczędności, to w sytuacji, gdy nie posiada ona nikogo na utrzymaniu i pomimo wskazywanych wysokich kosztów utrzymania mieszkania w okresie zimowym, uznać należy, że jest ona w stanie uiścić wpis od zażalenia w wysokości 100 zł. Dodatkowym dochodem jest obecnie kwota z tytułu wynajmu garażu, której wysokości skarżąca nie wskazała. Trudno zatem przyjąć w takich okolicznościach, że na poniesienie kosztów sądowych skarżąca środków nie posiada. Wobec powyższego, referendarz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy orzekł jak w sentencji