II SA/Gd 733/22
WyrokWSA w Gdańsku2023-01-25
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Katarzyna Krzysztofowicz, Justyna Dudek-Sienkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, jeśli wniosek inwestora zawierał braki formalne, które zostały uzupełnione dopiero na etapie postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uzupełnienie braków formalnych wniosku na etapie postępowania odwoławczego jest dopuszczalne i nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji. Organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć sprawę merytorycznie, a uzupełnienie braków formalnych przez inwestora sprawia, że wniosek jest skutecznie złożony. Ponadto, sąd stwierdził, że wszystkie przesłanki z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostały spełnione, w tym przeprowadzenie rokowań, zgodność z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz niezbędność ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. W. na decyzję Wojewody Pomorskiego ograniczającą sposób korzystania z jego nieruchomości w celu posadowienia gazociągu średniego ciśnienia. Wniosek inwestora do Starosty Chojnickiego zawierał braki formalne, które zostały uzupełnione dopiero na etapie postępowania odwoławczego przed Wojewodą Pomorskim. Starosta wydał decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, którą Wojewoda uchylił i wydał własną decyzję, uwzględniając uzupełnione braki. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym umożliwienie uzupełnienia braków wniosku na etapie odwoławczym, brak przeprowadzenia rokowań oraz niezgodność inwestycji z decyzją lokalizacyjną. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 29 czerwca 2022 r. nr NSP-VIII.7581.1.295.2021.PG w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Skarga K. W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 29 czerwca 2022 r. nr NSP-VIII.7581.1.295.2021.PG wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
P. Sp. z o.o. złożyła wniosek do Starosty Chojnickiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania należącej do K.W. działki nr [...], obręb K., gmina K., poprzez udzielenie inwestorowi zezwolenia na posadowienie na niej przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego, tj. gazociągu średniego ciśnienia PE o średnicy 110 mm.
Starosta Chojnicki decyzją z dnia 23 listopada 2021 r. nr GE.6821.118.2021 ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb K., w części obejmującej teren o powierzchni 56,2 m2, gdzie szerokość pasa wynosi 0,5 m po obu stronach od osi gazociągu (...) poprzez udzielenie P. sp. z o.o. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji gazu ziemnego, tj. gazociągu średniego ciśnienia PE o średnicy 110 mm i długości 56,2 m, który ułożony zostanie na głębokości minimum 1,2 m - zgodnie z załącznikiem graficznym będącym integralną częścią decyzji.
W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że podczas przeprowadzonej w dniu 15 września 2021 r. rozprawy administracyjnej dokonano oględzin przedmiotowej nieruchomości oraz sporządzono dokumentację fotograficzną. Pełnomocnik właściciela poinformował, że zaproponowane przez inwestora wynagrodzenie w kwocie 1124 zł jest zbyt niskie i złożył swoją propozycję wynagrodzenia w kwocie 5000 zł. W odpowiedzi pełnomocnik inwestora oświadczył, iż maksymalna kwota, jaką inwestor jest w stanie wypłacić, to kwota dotychczas zaproponowana, czyli 1124 zł. Wyjaśnił też, że ze względu na istniejące już uzbrojenie terenu, nie ma możliwości przeprowadzenia planowanej inwestycji w innym miejscu, przy czym gazociąg zaprojektowany został w sposób jak najmniej uciążliwy dla właściciela nieruchomości oraz innych mieszkańców wsi, którzy będą jedynymi jego odbiorcami. Jak wskazano, istnieje możliwość zabudowy nieruchomości, a ewentualnym ograniczeniem będzie posadzenie drzew w odległości 2m od gazociągu.
W ocenie Starosty ograniczenie korzystania z nieruchomości jest możliwe, gdyż spełnione zostały wszystkie konieczne do tego przesłanki, w szczególności ograniczenie będzie zgodne z wydaną w dniu 14 października 2020 r. decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, ponadto inwestor przeprowadził rokowania z właścicielem nieruchomości, o czym świadczy przedstawiona przez wnioskodawcę dokumentacja. W wyniku rokowań nie wypracowano wspólnego stanowiska w sprawie zgody na przeprowadzenie inwestycji.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł K. W.
W toku postępowania odwoławczego Wojewoda Pomorski dostrzegł, że wniosek inwestora nie był prawidłowo podpisany. Dlatego pismem z dnia 5 stycznia 2022 r., a następnie pismem z dnia 6 kwietnia 2022 r., wezwał inwestora do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez nadesłanie prawidłowo podpisanego wniosku, jak również o przesłanie oryginałów załączników do wniosku, tj. decyzji Wójta Gminy K. z dnia 14 października 2020 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, dokumentacji dotyczącej rokowań oraz pełnomocnictwa.
Po uzupełnieniu tych braków przez inwestora, Wojewoda Pomorski decyzją z dnia 29 czerwca 2022 r., decyzję organu pierwszej instancji uchylił w całości i orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części działki nr [...], położonej w obrębie K., w gminie K., w powiecie chojnickim, stanowiącej własność K. W., przez udzielenie zgody P. Sp. z o.o. na założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazów w postaci gazociągu średniego ciśnienia PE o średnicy 110 mm. Wojewoda wskazał, że długość gazociągu wynosić będzie 56,2 m, szerokość strefy kontrolowanej wynosić będzie 1 m - po 0,5 m licząc od osi gazociągu, o łącznej powierzchni 56,2 m2, powierzchnia zajęcia nieruchomości na czas budowy gazociągu (pasa montażowego) wynosić będzie 165 m2, zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, jest zgodna z decyzją lokalizacyjną oraz że przed wystąpieniem z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości inwestor podjął próbę przeprowadzenia rokowań z jej właścicielem w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie prac związanych z realizacją wskazanego we wniosku przedsięwzięcia, które jednak nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Wszystkie przesłanki z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), dalej jako "u.g.n.", zostały w niniejszej sprawie spełnione, a zatem zasadne było wydanie decyzji orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania ze wskazanej nieruchomości.
Jako przyczynę uchylenia przez organ odwoławczy decyzji Starosty z dnia 23 listopada 2021 r. wskazano to, że decyzja ta nie wskazywała precyzyjnie zakresu ograniczenia tymczasowego na czas budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Zatem rozstrzygnięcie Starosty nie zawierało obligatoryjnego elementu, tj. powierzchni zajęcia tymczasowego, tzw. pasa montażowego.
K. W. w skardze na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 29 czerwca 2022 r., zarzucił naruszenie:
art. 124 ust. 1-3 u.g.n. poprzez bezzasadne i błędne zastosowanie skutkujące mylnym przyjęciem, że spełnione zostały przesłanki umożliwiające wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, podczas gdy w rzeczywistości brak było podstaw prawnych do zastosowania tych przepisów, gdyż w sprawie nie przeprowadzono rokowań, a decyzja starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia naruszenie przepisów postępowania i prowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji administracyjnej pomimo tego, że braki wniosku złożonego przez inwestora implikowały konieczność jego odrzucenia i umorzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie;
art. 8, art. 7, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 2000), dalej "k.p.a." poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób stronniczy i niesprawiedliwy, zogniskowany wyłącznie na uwzględnieniu interesu inwestora z jednoczesnym naruszeniem interesów właściciela nieruchomości, czego dobitnym wyrazem było m.in. przejęcie inicjatywy dowodowej jednej ze stron i umożliwienie inwestorowi złożenie brakującej dokumentacji na etapie postępowania przed organem II instancji bez mała rok od wszczęcia postępowania, które to braki powinny skutkować odrzuceniem wniosku i umorzeniem postępowania administracyjnego już na początkowym etapie postępowania.
Skarżący w konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego ze względu na brak podstaw prawnych do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w oparciu o art. 124 u.g.n.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy z własnej inicjatywy dokonał uzupełnienia istotnych braków w dokumentacji pomimo tego, że stwierdzenie tego rodzaju uchybień już na etapie inicjowania postępowania powinno w sposób bezwzględny obligować do odrzucenia złożonego przez inwestora wniosku i umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. Co więcej, organ II instancji w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego postąpił w opisany sposób i wyręczył jedną ze stron postępowania z jej obowiązków dowodowych, jak również nie stworzył drugiej stronie możliwości, aby zakwestionować tego typu stronnicze działania. Okoliczność polegająca na uzupełnianiu dokumentacji jednej ze stron bez jakiegokolwiek uzasadnienia należy postrzegać w kategoriach działań godzących w bezstronność organów administracji. Analiza znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie pozostawia wątpliwości, że postępowanie było prowadzone w ściśle określonym kierunku - wydania decyzji uwzględniającej wyłącznie interes inwestora.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2023 r. pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut nieważności postępowania wskazując, że pisma organów nie były doręczane prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi J.W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do najdalej idącego zarzutu, jakim jest zarzut "nieważności postępowania", której to nieważności skarżący upatruje w doręczaniu korespondencji w toku postępowania skarżącemu z pominięciem prawidłowo umocowanego pełnomocnika J. W., a tym samym pozbawieniu strony udziału w sprawie.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że kodeks postępowania administracyjnego nie zna instytucji nieważności postępowania. W art. 156 k.p.a. wymienione są przesłanki nieważności decyzji, żadna z nich jednak w sprawie nie zachodzi, również skarżący na żadną z nich się nie powołuje. Natomiast jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to jest to przesłanką wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jest przesłanką uchylenia decyzji przez sąd administracyjny. W niniejszej sprawie jednak sytuacja taka nie zachodzi, organ bowiem nie naruszył prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (strona nie została pozbawiona udziału w postępowaniu). W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo datowane na dzień 15 września 2021 r., udzielone przez K.W. synowi J.W. do reprezentowania go w tej sprawie w postępowaniu administracyjnym. W pełnomocnictwie nie wskazano adresu pełnomocnika, jednak do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 15 września 2021 r. J. W. oświadczył, że cyt. "korespondencję należy przesyłać na dotychczasowy adres Pana K. W.". Protokół ten został przez J. W. podpisany. Nie można zatem zarzucić organowi naruszenia prawa w doręczaniu korespondencji na adres K. W., który był adresem wskazanym przez pełnomocnika. Nie ulega też wątpliwości, że korespondencja pod tym adresem była odbierana oraz że zarówno odwołanie jak i skarga do sądu administracyjnego zostały skutecznie i terminowo złożone. Brak jest zatem podstaw do uznania, że prawo strony do udziału w postępowaniu zostało w jakikolwiek sposób naruszone.
Nie jest również trafny zarzut naruszenia przez Wojewodę przepisów postępowania poprzez umożliwienie wnioskodawcy uzupełnienia braków formalnych wniosku wszczynającego postępowanie na etapie postępowania odwoławczego. Rzeczywiście organ I instancji nie dostrzegł, że wniosek inwestora dotknięty jest brakami formalnymi – nie został prawidłowo podpisany – a mimo to procedował w oparciu o ten wniosek. Sam ten jednak fakt nie oznacza jeszcze wadliwości całego postępowania. Przede wszystkim kodeks postępowania administracyjnego nie wiąże z faktem złożenia dotkniętego brakami wniosku konieczności jego odrzucenia i umorzenia postępowania. Zgodnie natomiast z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Uzupełnienie braków formalnych wniosku w wyznaczonym przez organ terminie powoduje, że wniosek jest uznawany za skutecznie złożony z datą jego wpływu do organu.
Nie ma przy tym przeszkód, aby przepis powyższy zastosowany został na etapie postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady, ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą zatem te same, co na organie I instancji, obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego.
Należy też mieć na uwadze przepis art. 138 k.p.a., który wskazuje jakie decyzje może podjąć organ odwoławczy. W szczególności, stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W okolicznościach tej sprawy jakkolwiek decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, to jednak nie zaistniała druga przesłanka wydania decyzji kasacyjnej, dotycząca pozostającego do wyjaśnienia zakresu sprawy. Czynnością, której należało dokonać, było wyłącznie wezwanie inwestora do usunięcia braków formalnych wniosku, a ich usunięcie spowodowało, że wniosek należy uznać za skutecznie złożony z datą jego wpływu do organu I instancji. W sprawie nie zachodziła zatem sytuacja braku dokonania przez organ I instancji ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia czy konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w znacznym zakresie, co uzasadniałoby uchylenie tej decyzji.
Ponadto za takim rozstrzygnięciem przemawia również zasada szybkości i prostoty (ekonomiki) postępowania wskazana w art. 12 § 1 k.p.a. Sprzeczne z tą zasadą byłoby przyjęcie, że tylko z powodu niedostrzeżenia przez organ I instancji braków formalnych wniosku konieczne jest przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania wyłącznie w celu zastosowania procedury przewidzianej w art. 64 § 2 k.p.a. Spowodowałoby to nieuzasadnione przedłużenie postępowania.
Skoro zatem na etapie postępowania odwoławczego inwestor uzupełnił braki formalne wniosku, Wojewoda prawidłowo postąpił rozpatrując wniesione odwołanie. Na dzień bowiem orzekania przez ten organ przyjąć należy, że wniosek inwestora został skutecznie złożony i nie był dotknięty brakami.
Jak wynika z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), dalej jak dotychczas "u.g.n.", starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z ust. 3 art. 124 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
W świetle powyższych przepisów wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości wymaga spełnienia łącznie następujących przesłanek: po pierwsze - ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może dotyczyć tylko przedsięwzięć określonych w tym przepisie; po drugie - ograniczenie może mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody; po trzecie - udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, po czwarte - ograniczenie może nastąpić zgodnie z planem miejscowym, a jeśli planu takiego nie ma, to zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Dokonana przez Sąd ocena akt sprawy wykazała, że rozstrzygające sprawę organy prawidłowo ustaliły, że w niniejszym przypadku wszystkie ww. przesłanki zostały spełnione.
Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że wnioskowana inwestycja mieści się w zakresie określonym w art. 124 ust. 1 u.g.n., jej istotą jest bowiem przeprowadzenie przez nieruchomości sieci gazowej średniego ciśnienia PE o średnicy 110 mm. Inwestycja stanowi realizację celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., zgodnie z którym celem takim jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Przechodząc do kolejnej przesłanki wydania decyzji w trybie art. 124 u.g.n. podkreślić należy, że w tym przepisie ustawodawca posłużył się określeniem, iż ograniczenie ma nastąpić "zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego". Powyższy warunek został przez organy uznany za spełniony, z czym należy się zgodzić. W aktach sprawy znajduje się decyzja Wójta Gminy K. z dnia 14 października 2020 r. nr KBI.6733.4.2020 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie cieci gazowej średniego ciśnienia na szeregu działek, m.in. na działce geodezyjnej na [...] obręb [...], gm. K., a zatem na działce skarżącego. Na załączniku graficznym do decyzji wskazane zostały linie rozgraniczające teren inwestycji. Projektowana inwestycja mieści się w tych liniach, co wynika z porównania załączonego do wniosku planu sytuacyjnego na mapie do celów projektowych zawierającego zaznaczenie m.in. przebiegu projektowanego gazociągu z załącznikiem graficznym nr 2 do decyzji lokalizacyjnej. Strefa kontrolowana o szerokości 1,0 m, tj. po pół metra na każdą ze stron od osi gazociągu również położona jest w liniach rozgraniczających teren inwestycji i jest zgodna z § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013r., poz. 640). We wniosku inwestor wyjaśnił, że projektowany gazociąg zlokalizowano jak najbliżej granicy działki, w celu zminimalizowania ingerencji w teren należący do osób prywatnych. Wyjaśnił również, że za względu na lokalizację zastanej w terenie istniejącej infrastruktury brak jest możliwości lokalizacji projektowanej sieci w pasie drogowym na wysokości działki nr [...]. Stwierdzić zatem należy, że zakres ograniczenia korzystania z nieruchomości strony skarżącej nie wykracza poza niezbędną potrzebę wynikającą z decyzji lokalizacyjnej.
Powyższych ustaleń skarżący nie podważył. Podniesiony przez niego zarzut braku zgodności planowanej inwestycji z zapisami decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie został uzasadniony, nie wiadomo w czym konkretnie skarżący braku tej zgodności upatruje, co uniemożliwia bardziej szczegółowe odniesienie się do tego zarzutu. W ocenie Sądu analiza akt sprawy nie daje podstaw do podważenia wniosku organów, że sposób usytuowania planowanej inwestycji odpowiada zapisom wydanej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ nie był natomiast w niniejszym postępowaniu uprawniony do ustalania alternatywnego sposobu przebiegu inwestycji, gdyż jest w tym zakresie związany ostateczną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Bezsporne jest również, że w sprawie przeprowadzone zostały rokowania, które nie doprowadziły do uzyskania zgody skarżącego na wykonanie prac związanych z budową gazociągu. Świadczą o tym kierowane do skarżącego pisma inwestora z dnia 23 marca 2020 r., 14 lipca 2020 r., 30 października 2020 r., 4 grudnia 2020 r. oraz 26 lutego 2021 r. W korespondencji wyjaśniono, jaka inwestycja jest zaplanowana i jakie zasady obowiązują po wybudowaniu gazociągu, przedstawiono również jej szczegóły. Inwestor uprzedził, że w przypadku braku odpowiedzi sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego bądź administracyjnego. Na żadne z powyższych pism inwestor nie otrzymał odpowiedzi, mimo ich prawidłowego doręczenia. Skoro skarżący nie podjął negocjacji w sprawie wybudowania sieci gazowej, słuszny jest wniosek, że nie było możliwości dojścia do porozumienia, co uzasadniało skierowanie sprawy na drogę postępowania administracyjnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań, oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania (por. wyrok NSA z 12 października 2016 r., I OSK 3332/15). Ustawodawca nie zawęża też formy, w jakiej rokowania mają zostać zainicjowane (por. wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 298/15).
Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała lub też nie odpowiedziała na propozycję. Rokowania z art. 124 ust. 3 u.g.n. nie oznaczają przy tym konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania. Nadto jeśli druga strona (właściciel) sprzeciwia się wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia lub nie zajmuje stanowiska, wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań, gdyż nie można wymagać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska. Proces rokowań nie może przebiegać w nieskończoność. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Co więcej w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 124 u.g.n. nie podlegają ocenie same warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, jak i okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (por. m.in. wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., sygn. I OSK 179/15, wyrok NSA z 24 listopada 2017 r., sygn. I OSK 970/17, wyrok WSA w Łodzi z 29 listopada 2018r., sygn. II SA/Łd 540/18, wyrok WSA w Krakowie z 6 lipca 2016 r., sygn. II SA/Kr 526/16). Rolą organu jest wyłącznie zbadanie, czy rokowania w ogóle się odbyły oraz czy doszło do porozumienia między stronami. Innymi słowy, organ - a za nim i sąd - ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron.
Jednocześnie dodania wymaga, że przepisy u.g.n. w sposób dostateczny zabezpieczają prawa ograniczane decyzją administracyjną właściciela. Jak stanowi bowiem art. 124 ust. 4 u.g.n., na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n.
Podsumowując, w ocenie Sądu wszystkie przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. zostały spełnione, w związku z czym zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi w tym zakresie nieuzasadnione.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi o charakterze procesowym należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych reguł postępowania. Organy zebrały wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy, rozważyły go i poddały ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Ustaliły dokładnie stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Mają powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło