II SA/Gd 735/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-02-15
Skład orzekający: Diana Trzcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca dochody przekraczające 4000 zł miesięcznie, mieszkanie, nieruchomość rolną, samochód i oszczędności w wysokości 15 000 zł spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada dochody przekraczające 4000 zł miesięcznie, mieszkanie, nieruchomość rolną, samochód oraz oszczędności w wysokości 15 000 zł, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Sytuacja majątkowa i dochody takiej osoby nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia kosztów sądowych, a tym samym nie kwalifikuje jej do grona osób ubogich, dla których instytucja prawa pomocy została ustanowiona.Stan faktyczny
A. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca utrzymuje się wraz z żoną z dochodów z emerytur i działalności gospodarczej w łącznej wysokości 4 376,30 zł miesięcznie. Posiada mieszkanie o powierzchni 72 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 0,06 ha, samochód osobowy z 2006 r. oraz oszczędności w kwocie 15 000 zł. Wskazał, że życie w dużym mieście z emerytury jest bardzo drogie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. Ś. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ś. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi oraz K. B. – Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lipca 2011 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić A. Ś. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.
A. Ś. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, nie ma nikogo na utrzymaniu. Małżonkowie utrzymują się z dochodów z tytułu emerytur oraz działalności gospodarczej skarżącego w wysokości 4 376,30 zł łącznie miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni 72 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,06 ha. Skarżący jest właścicielem samochodu osobowego [...], rocznik 2006 oraz posiada oszczędności w kwocie 15 000 zł. W uzasadnieniu swego wniosku skarżący wskazał, że życie w dużym mieście z emerytury jest bardzo drogie.
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy).
Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach.
W niniejszej sprawie uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez niego okoliczności dotyczące dochodów w jego gospodarstwie domowym, a także posiadanego majątku wskazują, że miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wnioskodawcy kształtuje się na poziomie ponad 4 000 zł. Poza tym, posiada on majątek w postaci mieszkania, nieruchomości rolnej i samochodu, a także oszczędności w wysokości 15 000 zł. Zarówno zatem osiągane dochody jak i posiadany majątek i oszczędności nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącego kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest dobra i jest on w stanie, choćby z bieżących dochodów, ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie.
Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. Skarżący – posiadając majątek w postaci mieszkania, nieruchomości rolnej, samochodu, oszczędności oraz dysponując stałymi dochodami, których wysokość nie jest niska, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane).
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło