II SA/Gd 735/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. – Ś. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi oraz A. Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lipca 2011 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić K. B. – Ś. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. K. B. – Ś. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, nie ma nikogo na utrzymaniu. Małżonkowie utrzymują się z dochodów z tytułu emerytur oraz działalności gospodarczej męża wnioskodawczyni w wysokości 4 376,30 zł łącznie miesięcznie, tj. około 3 500 zł netto. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni 72 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,06 ha. Jej mąż jest właścicielem samochodu osobowego [...], rocznik 2006 oraz posiada oszczędności w kwocie 15 000 zł. W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca wskazała, że opłaty za media pochłaniają około 1 500 zł miesięcznie, a dodatkowo na leki i leczenie małżonkowie wydają około 500 zł miesięcznie. Kwota, która pozostaje, zabezpiecza wydatki na jedzenie, ubranie oraz pomoc dla dzieci. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez nią okoliczności dotyczące dochodów w jej gospodarstwie domowym, a także posiadanego majątku wskazują, że miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wnioskodawczyni kształtuje się na poziomie ponad 4 000 zł (brutto). Poza tym, posiada ona wraz z mężem majątek w postaci mieszkania, nieruchomości rolnej i samochodu, a także oszczędności w wysokości 15 000 zł. Zarówno zatem osiągane dochody jak i posiadany majątek i oszczędności nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest dobra i jest ona w stanie, choćby z bieżących dochodów, ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. Skarżąca – posiadając majątek w postaci mieszkania, nieruchomości rolnej, samochodu i oszczędności oraz dysponując stałymi dochodami, których wysokość nie jest niska, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.