II SA/Gd 735/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-03-19
Skład orzekający: Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochody przekraczające 4300 zł miesięcznie, oszczędności w wysokości 15 000 zł oraz nieruchomości i samochód, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącego, obejmująca miesięczny dochód rodziny ponad 4300 zł, oszczędności w wysokości 15 000 zł oraz posiadane nieruchomości i samochód, nie uzasadnia przyznania takiego zwolnienia. Sąd stwierdził, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania ograniczały się do 100 zł, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący A. Ś. zwrócił się do WSA o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że jego miesięczny dochód rodzinny wynosi 4376,30 zł, posiada mieszkanie, nieruchomość rolną, samochód i oszczędności w wysokości 15 000 zł. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając sytuację majątkową skarżącego za dobrą. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że poniesienie kosztów może być dla niego zbyt dużym obciążeniem, zwłaszcza w kontekście nałożonej grzywny.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania A. Ś. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. – Ś. oraz A. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić przyznania A. Ś. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
A. Ś. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną – K. B. – Ś. a ich wspólny miesięczny dochód wynosi 4376,30 zł. (2179,75 zł. – emerytura skarżącego, 676,50 zł. – dochód skarżącego z działalności gospodarczej oraz 1520,05 zł. – emerytura żony). Ze złożonego wniosku wynika ponadto, że skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 72 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 0,06 ha a także samochód osobowy marki Citroen Xara Picasso rocznik 2006 oraz oszczędności pieniężne w wysokości 15 000 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący utrzymuje się z emerytury, a koszty utrzymania w dużym mieście są bardzo wysokie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, postanowieniem z dnia 15 lutego 2012 r., wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że sytuacja majątkowa skarżącego jest dobra i jest on w stanie, choćby z bieżących dochodów, ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie.
A. Ś. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W sprzeciwie wskazano, że poniesienie kosztów sądowych, może być dla skarżącego zbyt dużym obciążeniem. Skarżący wskazał, iż analizując jego sytuację finansową należy mieć na uwadze, iż postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia ma charakter postanowienia wykonalnego i wobec skarżącego w każdej chwili może zostać wszczęte postępowanie w celu wyegzekwowania nałożonej grzywny.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlegała ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie wnioskodawca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przy ocenie sytuacji wnioskodawcy, z punktu widzenia przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uwzględnia się jego stan majątkowy, w tym osiągane dochody.
Analizując okoliczności podniesione przez skarżącego we wniosku jak i w sprzeciwie, Sąd uznał, iż skarżący A. Ś. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną a średni miesięczny dochód w rodzinie skarżącego wynosi ponad 4 300 zł brutto. Skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu. Wysokość osiąganego dochodu umożliwia skarżącemu poniesienie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego jak i jego rodziny, kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się do kosztów wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Skarżący posiada oszczędności w wysokości 15 000 zł. Uwzględniając możliwość wyegzekwowania przez organ od skarżącego grzywny w wysokości 10 000 zł., po uiszczeniu tej kwoty, skarżącemu pozostaną oszczędności w wysokości 5 000 zł. Kwota ta oraz wysokość comiesięcznych dochodów, niewątpliwie umożliwiają pokrycie kosztów w wysokości 100 zł.
Wskazać należy, iż przepisy dotyczące prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a., który stanowi, iż to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Celem ustanowienia prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji, osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest niski lub też nie osiągają one żadnego dochodu, a posiadany majątek nie umożliwia im pokrycia tych kosztów. Skarżący nie jest osobą ubogą. Posiada on stałe źródło dochodu oraz oszczędności, jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 0,06 ha oraz samochodu osobowego Citroen Xara Picasso rocznik 2006.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło