II SA/Gd 736/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok,, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 marca 2003r., nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości l. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 31 grudnia 2002r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławcze na rzecz B. i L. G. solidarnie 285 (dwieście osiemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 31 grudnia 2002r. Wójt Gminy na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, póz. 1209) postanowił odmówić L. i B. G. prawa własności nieruchomości położonej we W., dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą KW [...]. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340, z 1957 r. Nr 39, poz. 172, z 1969 r. Nr 13,poz. 95 i z 1998 r. Nr 106, poz.668) zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Wniosek w tej sprawie mógł być skutecznie złożony przez osobę uprawnioną w terminie do dnia 24 października 2002 r. Organ podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie wniosek został złożony w dniu 24 października 2002 r., a więc z zachowaniem terminu określonego w art. l ust. 2 powołanej ustawy. Z akt sprawy wynika, iż L. i B. G. nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego z dnia 6 czerwca 1986 r. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie został spełniony jeden z warunków przysługiwania roszczenia o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości, przysługiwanie prawa użytkowania wieczystego w dniu 26 maja 1990 r. Przedmiotowa nieruchomość leży na Ziemiach Odzyskanych, co jest faktem oczywistym i nie wymaga przeprowadzenia na tę okoliczność dowodu. Organ wskazał, iż z dołączonej do wniosku decyzji wydanej przez Naczelnika Gminy wynika, iż pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na działce Nr [...] we W. wydano dnia 8 czerwca 1986r. Jednakże weryfikując złożony wniosek ustalono, iż przed dniem 26 maja 1990r. nieruchomość nie została zabudowana na cele mieszkaniowe, gdyż w tej dacie nie został zakończony proces budowlany. Do dnia wydania niniejszej decyzji L. i B. G. nie zgłosił do użytkowania budynku mieszkalnego położonego na ww. nieruchomości. W związku z tym organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki do nieodpłatnego nabycia przez wnioskodawców prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli L. i B. G., podtrzymując żądanie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości na podstawie cytowanej ustawy z dnia 26 lipca 2001r. W uzasadnieniu odwołania zarzucili Wójtowi Gminy całkowicie dowolną, nie znajdującą uzasadnienia prawnego interpretację przepisów w/w ustawy. Decyzją z dnia 6 marca 2003r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że B. i L. G. nie wykazali, iż spełniają przesłanki nieodpłatnego nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości, tj. posiadania tytułu prawnego użytkowania wieczystego do zabudowanej (na cele mieszkalne) nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990r. i dniu 24 października 2001r. Organ podkreślił, iż z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość została oddana odwołującym się w użytkowanie wieczyste dnia 6 czerwca 1986r. Art.1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. jednoznacznie przesądza, że nie odpłatne nabycie prawa własności nieruchomości przysługuje jedynie wówczas, gdy m.in. nieruchomość była zabudowana na cele mieszkaniowe zarówno w dniu 26 maja 1990r., jak też w dniu jej wejścia w życie, tj. w dniu 24 października 2001r. W toku postępowania organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 26 maja 1990r. nie była zabudowana na cele mieszkaniowe. Budowa domu jednorodzinnego jest realizowana na podstawie pozwolenia na budowę [...] z dnia 8 czerwca 1986r. i do dnia wydania decyzji nie została zakończona (B. i L. G. nie zgłosili budynku do użytkowania w Starostwie Powiatowym). W ocenie organu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 1 przedmiotowej ustawy. Skargę na powyższą decyzję wnieśli B. i L. G. W uzasadnieniu skarżący zarzucili, iż wbrew stanowisku organów orzekających w sprawie służy im prawo nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości. W szczególności podnieśli, iż nikt nie kwestionuje faktu ich zamieszkania w budynku wybudowanym na działce nr [...] we W., a działka zgodnie z planem miejscowym zabudowana mogła być tylko budynkiem mieszkalnym. Wskazują nadto na zakończenie zabudowy mieszkaniowej w październiku 1989r., o czym ich zdaniem przesądza zapis w Dzienniku Budowy- wybudowanie stanu surowego budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego, Sad doszedł do przekonania, że przedmiotowa decyzja narusza prawo. Z brzmienia art. 1 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności wynika, że stwierdzenie nabycia prawa własności może nastąpić jedynie w odniesieniu do pewnych kategorii czy rodzajów nieruchomości. Ustawodawca przewidział bowiem, że prawo własności mogą nabyć użytkownicy (współużytkownicy) wieczyści nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Podobnie jak w przypadku nieruchomości rolnej, przepisy ustawy nie precyzują pojęcia "nieruchomość zabudowana", ograniczając jego zakres do nieruchomości zabudowanych "na cele mieszkaniowe". W wyroku z dnia 10 października 2000r. Sąd Najwyższy (OSNC 2001 nr 2, poz. 34) interpretując przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące przysługującego gminie prawa pierwokupu, przyjął, że normatywną podstawą dla ustalenia, czy nieruchomość jest zabudowana, czy też nie spełnia wymogów zabudowy, powinna być ustawowa definicji "zakończenia zabudowy" z art. 62 ust. 3 wskazanej ustawy. Dlatego też o tym, że nieruchomość jest zabudowana, przesądza stan surowy zamknięty znajdującego się na tej nieruchomości budynku a co najmniej taki stopień zaawansowania inwestycji, by można było stwierdzić, iż wznoszony budynek będzie służyć celom mieszkaniowym. Tego rodzaju zabudowa powinna już istnieć przed dniem 26 maja 1990r. W sytuacji gdy użytkownik wieczysty nabył prawo do niezabudowanej nieruchomości i po dniu 26 maja 1990r. zrealizował na niej zabudowę mieszkaniową nie spełnia on przesłanki warunkującej nabycie prawa własności. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu odwołania gdzie skarżący wskazali, iż spełniają warunki do nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości podkreślił, że w/w działka nie była zabudowana na cele mieszkaniowe po 26 maja 1990r. o czym świadczy fakt, iż do dnia wydania decyzji przez organ I instancji B. i L. G. nie zgłosili budynku do użytkowania. W świetle wyżej przedstawionych okoliczności Sąd stwierdza, że z naruszeniem przepisów o postępowaniu (art. 7, 77 i 81 kpa) orzekające w sprawie organy nie zebrały materiału dowodowego, który poddany swobodnej ocenie uzasadniał by przyjęcie, że w świetle powołanego w podstawie prawnej decyzji art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności brak jest podstaw do wnioskowanego przez skarżących nieodpłatnego nabycia prawa nieruchomości. Sąd nie podziela też stanowiska organu II instancji jakoby fakt nie zgłoszenia budynku mieszkalnego do użytkowania był jedynym miarodajnym dowodem przesądzającym, że przed 26 maja 1990r. nieruchomość nie była "zabudowana na cele mieszkaniowe". Zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie w przedmiocie ustaleń co do czasu zabudowy działki wykorzystując również inne środki dowodowe (np. dziennik budowy, zeznania świadków w szczególności kierownika budowy). Pozwoli to na ustalenie kiedy skarżący zrealizowali zabudowę mieszkaniową. O tym, że nieruchomość zastała "zabudowana na cele mieszkaniowe" decydować będzie ustalenie jej stanu w takim zakresie w jakim przyjmuje to Sąd Najwyższy w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia 10 października 2000r. Wyrażony tam pogląd, zgodnie z którym o tym czy nieruchomość należy traktować jako zabudowaną przesądza stan surowy zamknięty znajdującego się na tej nieruchomości budynku, podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie. Z wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.