II SA/Gd 739/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie: WSA Felicja Kajut WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant : Robert Daduń po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi H.i.T.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2004r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. odrzuca skargę H.G. Sygn. akt. IISA/Gd 739 /04 Uzasadnienie Decyzją z dnia 19 marca 2004r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N.S., na podstawie art. 27 ust. 1,3,5, art.31b ust.1 i 2, art. 43 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 114 ze zm.) oraz art.8 pkt 17 i art.19 ustawy o Powszechnym Ubezpieczeniu Zdrowotnym z dnia 16.12.1998r.(Dz.U 162 poz.1116) oraz art.104 kpa. przyznał T.G. m.in. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości 418,00 zł. miesięcznie od 12 marca 2004r. do 31 maja 2005r. z tytułu opieki nad chorym dzieckiem. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż z uwagi na bezrobocie , długotrwałą chorobę, niski dochód w rodzinie kwalifikuje się on do uzyskania wskazanej pomocy. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T.G. podnosząc, że w lutym 2003 roku orzecznik stwierdził, że syn jest zdrowy i pozbawił go opieki nad synem. Na skutek złożonego odwołania Wojewódzki Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w styczniu 2004r. przywrócił mu opiekę nad synem. Podał, że dokumenty do Ośrodka złożył w marcu i od tego miesiąca otrzymał zasiłek. Wniósł o spowodowanie wypłaty zasiłku wstecznie za okres od złożenia odwołania do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw o Niepełnosprawności. Zaskarżoną decyzją z dnia 21 września 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że obowiązany jest orzec na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania decyzji odwoławczej. Od dnia 01.05.2004r. weszła w życie ustawa z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej, która zastąpiła przepisy ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej na podstawie której została podjęta zaskarżona decyzja. Stosownie do art. 150 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Przepisy ustawy o pomocy społecznej obowiązujące od dnia 01.05.2004r. w katalogu świadczeń z pomocy społecznej wprawdzie przewidują przyznanie świadczenia nazwanego zasiłek stały, obejmuje on jednak inny krąg osób uprawnionych do tego rodzaju świadczenia niż do tej pory. Z kolei wg aktualnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy tj. do dnia 01.05.2004r. w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem o którym mowa w art.6b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej zatrudnieniu osób niepełnosprawnych nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art.17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do dnia 31.08.2005r., jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach/art.58 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych/. W przedmiotowej sprawie organ przyznał odwołującemu zasiłek stały w kwocie 418zł. począwszy od 12 marca 2004r do 31 maja 2005r. W ocenie organu z dniem 01.05.2004r. odwołujący nabył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad synem. Organ odwoławczy wskazał, że do kwestii okresu na który został przyznany odwołującemu zasiłek stały nie może się odnieść gdyż przepisy na podstawie, których orzekał organ pierwszej instancji od dnia 1 maja 2004r. nie obowiązują. Skargę na powyższą decyzję złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T.i.H.G. W skardze podtrzymano zarzuty zawarte w odwołaniu wobec ich nieuwzględnienia przez organ odwoławczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga podlega uwzględnieniu jakkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270 z późn. zmianami) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zaskarżona decyzja może ulec wzruszeniu niezależnie od zarzutów skargi i ich skuteczności, jeżeli jest niezgodna z prawem z innych przyczyn niż wskazane w zarzutach skargi. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami o których mowa w art.6b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych [...] (Dz. U nr 123 poz.776 i nr 160 poz.1082 z 1998r. z późn.zm.). W niniejszej sprawie, co wynika z notatki służbowej, 6 stycznia 2003r. H.G. stawiła się w Ośrodku celem uzyskania informacji w zakresie możliwości uzyskania zasiłku stałego, dołączając orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 7 listopada 2002r. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 15 stycznia 2003r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku stałego, uznając - na podstawie złożonego orzeczenia z dnia 7.11.2002r. z którego wynikało, że dziecko nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji – iż nie ma podstaw do przyznania pomocy we wskazanej formie. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż po jej doręczeniu H.G. nie złożyła ona od niej odwołania/ dowód: pismo z dnia 7.03.2006r. MOPS w N.S. k.27/.Tym samym przyjąć należy, iż postępowanie zainicjowane w styczniu 2003r. zostało zakończone decyzją z dnia 15.01.2003r. albowiem nie złożono od niej odwołania. Podkreślić należy, że stosownie do art. 43 ust.6 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej(Dz.U z 1998r. nr 64 poz.414 ze zm.) świadczenie pieniężne pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją[...]. Skoro postępowanie zostało ponownie zainicjowane wnioskiem skarżącego dopiero w marcu 2004r. to brak podstaw do uznania, iż świadczenie jest należne wstecz od złożenia odwołania do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw o Niepełnosprawności . Sąd w tym składzie podziela stanowisko zawarte w wyroku NSA z dn.25.04.2002r. sygn. I SA 3443/01, iż stronie przysługuje świadczenie za okres między złożeniem wniosku a wydaniem decyzji. W omawianej sprawie nie ma wątpliwości, iż wniosek skarżący złożył w marcu 2004r. wcześniej nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne o przyznanie zasiłku stałego, gdyż jak wcześniej wskazano wniosek ze stycznia 2003r. żony skarżącego a matki dziecka o przyznanie zasiłku stałego został rozstrzygnięty odmownie decyzją z dnia 15.01.2003r. , która stała się ostateczna wobec jej niezaskarżenia. Niezależnie od powyższego, wobec zmiany stanu prawnego, rozstrzygnięcie organu odwoławczego uznać należy za niezgodne z prawem. Z dniem 1 maja 2004r. weszła w życie ustawa z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), która w art. 160 postanowiła, że traci moc ustawa z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej. W art. 150 ustawy z 12 marca 2004r. przewidziano, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy tej ustawy. Rozpatrując sprawę ponownie należy mieć na względzie następujące okoliczności. Ponieważ rozpoznawana sprawa z wniosku wniesionego w dniu 10 marca 2004r. nie została zakończona decyzją ostateczną, wobec jej uchylenia niniejszym wyrokiem na skutek kontroli zgodności z prawem, do wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku stałego stosować należy przepisy dotychczasowe, to jest ustawy z dnia 29 listopada 1990r. w brzmieniu obowiązującym na dzień jej uchylenia i nie dłużej niż do dnia 1 maja 2004r., o ile skarżący odpowiadać będzie w tym okresie ustawowym przesłankom wynikającym z przepisu art. 27 ust. 1 wskazanej ustawy. Natomiast przyznanie świadczenia będącego przedmiotem niniejszej sprawy od dnia 1 maja 2004r. rozpatrywać należy na zasadach, wynikających z ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.), która w art. 58 reguluje sytuację osób otrzymujących zasiłek stały na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku Sąd rozstrzygnął na podstawie art.58§1 pkt6 w/w ustawy, gdyż H.G. nie posiadała legitymacji skargowej w niniejszej sprawie albowiem z wnioskiem wystąpił ojciec dziecka –T.G.art.27 ust.1 poprzednio obowiązującej ustawy o pomocy społecznej oraz art. 17 ust.1 aktualnie obowiązującej ustawy/ i on jest jedynie adresatem zaskarżonej decyzji.